Sudan’da devrim gösterileri sürüyor

Sudan’ın birçok şehrindeki protestocular bir kez daha ‘sivil yönetim’ ve ‘ordunun kışlaya dönmesi’ çağrısı yaptı. Gösterilerde Müslüman Kardeşler’e (İhvan) karşı sloganlar atıldı. Söz konusu eylem, askeri yetkililerin bazı sembol isimleri serbest bırakmasından ve kadroların çoğunu kamu hizmetlerindeki görevlerine yeniden iade etmesinden sonra geldi. Askeri yetkililer, 30 yılı aşkın süredir devam eden yönetimleri boyunca çok sayıda kişiyi gözaltında tutuyordu.
Direniş komiteleri ve sivil muhalefet güçleri tarafından 11 Nisan’da çağrısı yapılan protesto gösterileri sırasında İslamcıların devlet yönetimine geri dönüşüne karşı sesler yükseldi. Devrik lider Ömer el-Beşir liderliğindeki İslamcı hükümetin 11 Nisan 2019 tarihinde devrilmesinin yıl dönümüyle eş zamanlı olarak düzenlenen gösterilerde başta ‘Halk daha güçlü, dönüş mümkün değil’ olmak üzere devrimin sloganları atıldı.
Sudan Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan’ın 25 Ekim’deki uygulamalarından bu yana kendisine karşı düzenlenen protestolar ve yürüyüşlerde ‘sivil yönetime karşı askeri darbe olarak nitelendirilen’ yönetim reddedildi. Söz konusu yönetiminin devrimi tamamlamak için barışçıl eylemlerle devrilmesi çağrıları yapıldı. Darbeye karşı çıkan ‘milyonluk yürüyüşler’, başkent Hartum’da ve ülkenin tüm şehirlerinde düzenlendi. Ancak yetkililer gösterilere ateş açarak, ses ve gaz bombalarının yanı sıra coplar kullanarak, aşırı şiddetle karşılık verdi. Çatışmalar sırasında aralarında kadınlar ve çocukların da olduğu 94 eylemci yaşamını yitirirken binlerce kişi de yaralandı. Birçoğu kalıcı sakatlıklara maruz kaldı. Ancak uygulanan şiddet, eylemcileri durdurmaktan çok devam etme kararlılıklarını artırdı.
Askeri yetkililer, 6 Nisan’daki yürüyüş sırasında ülkedeki köprüleri geçişlere kapattı. 10 Nisan’da da tüm Nil köprülerinin açık kalacağını açıkladılar. Hartum’daki güvenlik yetkilileri, sabotaj ve yaralanma vakalarından kaçınmak için eylemcilerin ‘yürüyüşleri barışçıl şekilde gerçekleştirmeleri ve sabotajcıların barışçıl göstericilerin arasına girmesine izin vermemeleri’ çağrısı yaptı.
Sudan’da Ramazan Ayı’na ve güneşin kavurucu sıcaklığına rağmen on binlerce oruçlu vatandaş askeri darbeyi kınamak, ordunun kışlalarına dönmesini sağlamak, devrim şehitleri ve yaralıları için adalet ve ve tutukluların serbest bırakılmasını talep etmek için sokaklara akın etti. Aynı şekilde Hartum’daki Sittin Caddesi ve Omdurman’daki parlamento binasına uzanan sokaklar, büyük bir protestocu kalabalığına tanık oldu. Port Sudan, Kadarif ve diğer bazı şehirlerin çoğunda da gösteriler düzenlendi.
Eylemciler yürüyüşler sırasında askeri yönetimin devrilmesini talep ettiler. Aileler ve bazı gruplar, eylemciler için iftarlar hazırlarken iftar sonrasında da gösterilere devam edildi.
Sudan Meslek Grupları Birliği (SPA), düzenlediği basın toplantısında, ulusal çıkarların ‘müzakere yok, meşruiyet yok, darbecilerle ortaklık yok’ sloganına bağlı kaldığını vurguladı. SPA, ‘25 Ekim 2021’den bu yana ülkenin yaşadığı boğucu siyasi, ekonomik ve güvenlik kriziyle mücadele etmek için ordu ve tüm taraflarla müzakere içeren çağrılar ve girişimler’ karşısında tavırlarının bu olduğuna dikkat çekti.
10 Nisan’da eylemciler, sivil bir yönetim sağlanana kadar protestolara devam edeceklerini vurguladı. Protesto gösterilerine katılan Ömer Y., Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Kısa süre içinde Beşir rejimine karşı bir devrim başlattık. Ardından Beşir’i devirene kadar sayımız arttı. Şu an dört aydır büyük bir kalabalıkla, darbeyle karşı karşıyayız. Onu yeneceğiz ve medeniyeti yeniden kuracağız. Pes etmeyeceğiz.”