Rus ordusu, saldırılarını Ukrayna’nın doğusunda yoğunlaştırdı

Zelenskiy silahların gecikmesini eleştirdi ve Moskova’yı Donbass’ı yıkmakla suçladı

Sahil kenti Mariupol’deki yıkıma dair bir fotoğraf. (Reuters)  
Sahil kenti Mariupol’deki yıkıma dair bir fotoğraf. (Reuters)  
TT

Rus ordusu, saldırılarını Ukrayna’nın doğusunda yoğunlaştırdı

Sahil kenti Mariupol’deki yıkıma dair bir fotoğraf. (Reuters)  
Sahil kenti Mariupol’deki yıkıma dair bir fotoğraf. (Reuters)  

Rusya dün yüzlerce Ukrayna askeri hedefini bombaladığını ve füzelerle Ukrayna ordusuna ait çok sayıda komuta merkezini imha ettiğini duyurdu. Ukrayna, Rusya’nın doğuda yeni bir taarruz başlattığını, Donetsk ve Harkov’daki saldırılarını ise yoğunlaştırdığını açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Rus hava kuvvetlerinin yüksek hassasiyetli roketlerle bir gün içerisinde, ülkenin güney ve doğusunda Ukrayna'ya ait 16 askeri tesisi imha ettiği ve 104 hava saldırısı düzenlendiği belirtildi. Ayrıca 315 askeri hedefin, karadan obüs ve toplarla bombalandığı kaydedildi. Rusya Luhansk bölgesinde de şiddetli bir taarruz başlattı. Ukrayna resmi haber ajansına açıklamada bulunan yerel bir yetkili, ‘’Büyük saldırının başladığını doğrulayabilirim, artık sivillerin tahliyesi imkansız hale geldi’’ dedi.  

Lviv bombalandı
Rusya Savunma Bakanlığı, Lviv şehrinde ABD ve Avrupa ülkeleri tarafından Ukrayna’ya teslim edilen silahların bulunduğu lojistik merkezin imha edildiğini duyurdu. Ukraynalı yetkililer Rus ordusunun Polonya sınırına yakın Lviv kentindeki askeri tesisleri hedef aldığını doğruladı. Bu arada Donbass bölgesindeki ayrılıkçı güçler ve Rus ordusu Mariupol’da tam kontrol sağlamak için saldırılarını sürdürüyor. Ukraynalı savaşçıların Azovstal demir-çelik fabrikasına sığındığı ve teslim olmayı reddettiği öğrenildi.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ülkesine sağlanan silah desteğindeki gecikmeyi eleştirerek, ‘’Silahların ulaşmasındaki her gecikme, Rusya’ya Ukraynalıların kanını dökmesi için onay verilmesi gibidir. Rusya Donbass’ta büyük bir saldırı başlatma hazırlığındadır, bu bölgeyi tamamen yıkmak istiyorlar. Mariupol’de yaptıkları gibi başka kentleri de hedef almak istiyorlar” dedi.
Rus ordusu, Kiev ve Harkov da dahil olmak üzere Ukrayna’nın farklı bölgelerini uzaktan hedef alırken, saldırılarını ülkenin doğusundaki Donbass bölgesine yoğunlaştırdı. Rusya Savunma Bakanlığı, Donetsk yakınlarındaki Parvenkov ve Dopropilia'da yüksek hassasiyetli füzelerle yakıt ve mühimmat depolarının tahrip edildiğini bildirdi. Ukrayna'nın Luhansk Valisi Serhiy Gaidai, “Bölge şiddetli bir şekilde bombalanıyor, kasıtlı olarak sivillerin yaşadığı beş katlı bir binayı hedef aldılar, iki kişi öldü ve beş kişi yaralandı” dedi.

İnsani koridorlar
Ukrayna Başbakan Yardımcısı, Rus ordusuyla ateşkes konusunda bir anlaşma olmaması nedeniyle, sivillerin tahliyesi için doğu Ukrayna'da oluşturulan ‘insani koridorların’ askıya alındığını duyurdu. Ancak Luhansk Valisi Serhiy Gaidai, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Bu hafta çok zor olacak, kendinizi ve ailenizi Rusya'nın elinden kurtarma şansınız her gün azalıyor, bu sizin bölgeden ayrılmanız ve canınızı kurtarmanız için son fırsatınız olabilir” ifadelerini kullandı.  
Harkov’daki Rus saldırıları sonucu en az beş kişi yaşamını yitirdi, 20’den fazla kişi yaralandı.  
Son dört günde sadece Harkov’a yapılan saldırılarda 18 kişinin öldüğü, 100’ün üzerinde kişinin yaralandığı öğrenildi. AFP muhabirleri, Harkov’da Rus saldırıları sonucu beş bölgede yangın çıktığını bildirdi.  
Ukrayna Başbakanı Denis Şmihal, güneydoğu liman kenti Mariupol'un düşmediğini belirtti. Şmihal, şehirdeki Ukrayna kuvvetlerinin hala savaştığını ve Rusya'nın teslim olmaları yönündeki çağrılarına karşılık vermeksizin, sonuna kadar savaşmaya devam edeceklerini söyledi. Rusya Savunma Bakanlığı, Azovstal demir-çelik fabrikası civarındaki Ukraynalı savaşçılar dışında Mariupol'un kontrolünün tamamen ele geçirildiğini söyledi. Moskova, Azovstal’daki Ukraynalı savaşçılardan silahlarını bırakarak mevzilerini terk etmelerini istedi. Rusya Savunma Bakanlığı, Telegram aracılığıyla ‘silahlarını bırakan herkesin güvenliğinin garanti altına alınacağını ve bunun son şans olduğunu’ belirtti. Mariupol polis yetkilisi Mihail Verşinin, YouTube üzerinden yayınladığı bir video kaydında, kadın çocuk ve yaşlılardan oluşan sivillerin de Azovstal’a sığındığını, teslim olmak istemediklerini çünkü Rusların şehirde neler yaptığını gördüklerini söyledi. Rusya’nın bu stratejik şehri bütünüyle ele geçirmesi, kendisi açısından önemli bir zafer olacaktır. Böylelikle Azak Deniz’i kıyısındaki en önemli bölgelerde tamamen kontrol sağlayabilecektir.  
Mariupol'daki durumu insanlık dışı olarak nitelendiren Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Batı'yı Kiev'e haftalardır istediği ağır silahları ve savaş uçaklarını derhal sağlamaya çağırdı. Zelenskiy, savaştan önce Mariupol’de 441 bin kişinin yaşadığını ve şehirdeki ‘insani koşulların’ her geçen gün daha da kötüleştiğini hatırlatarak, şehirdeki kuşatmayı kaldırmak için iki seçenek bulunduğunu belirtti. Bunlardan ilkinin; Ukrayna’nın dostlarının, derhal en ağır silahları göndermesi olduğunu, ikincisinin ise, Rusya’ya baskı kurarak diplomatik bir çözüm bulunması olduğunu kaydetti. 



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.