Üst düzey Irak istihbarat görevlisi, Zikar vilayetindeki aşiret anlaşmazlığını çözmeye çalışırken öldürüldü

Tuğgeneral Ali Cemil Halef için dün Nasıriye’de cenaze töreni düzenlendi (Nasıriye Haberleri Ağı)
Tuğgeneral Ali Cemil Halef için dün Nasıriye’de cenaze töreni düzenlendi (Nasıriye Haberleri Ağı)
TT

Üst düzey Irak istihbarat görevlisi, Zikar vilayetindeki aşiret anlaşmazlığını çözmeye çalışırken öldürüldü

Tuğgeneral Ali Cemil Halef için dün Nasıriye’de cenaze töreni düzenlendi (Nasıriye Haberleri Ağı)
Tuğgeneral Ali Cemil Halef için dün Nasıriye’de cenaze töreni düzenlendi (Nasıriye Haberleri Ağı)

Irak’ın güney vilayetleri yıllardır aşiret kavgalarından mustarip. Aşiretler arası çekişmelerde her yıl onlarca vatandaş hayatını kaybederken, hükümet makamları aşiret kavgalarının yaşandığı bölgelerde bulunan askeri teşkilatlara rağmen bu olayları durdurma veya sınırlandırma noktasında başarılı olamıyor.
Zikar vilayetinin kent merkezi Nasıriye’nin 40 kilometre doğusundaki Şatra ilçesinde yaşanan aşiret kavgasını çözmek için bölgede bulunan Sümer Operasyon Komutanlığı İstihbarat Dairesi Başkanı Tuğgeneral Ali Cemil Halef’in dün (çarşamba) öldürüldüğü bildirildi.
Zikar Valisi Muhammed el-Gazi, Şatra’da sokağa çıkma yasağı ilan etti. Vali Şatra’da geniş çaplı güvenlik operasyonu başlatıldığını duyurdu.
Nasıriye yerel televizyonuna konuşan Vali Gazi, Tuğgeneral Ali Cemil Halef’in öldürülmesi olayına karışan faillerin tutuklanması için Terörle Mücadele ve Özel Kuvvetlerin desteğiyle Şatra’da güvenlik operasyonu başlatıldığını belirtti.
Zikar Valisi, vilayetteki güvenlik teşkilatlarına ve Zikar Operasyon Komutanlığı’na ‘failleri tutuklama ve Şatra’da güvenliği sağlama’ çağrısında bulunarak, vatandaşların güvenlik personellerine yönelik güvenini tazelemeden ve devletin itibarını korumadan güvenliğin sağlanamayacağını sözlerine ekledi.
Vali Gazi bu açıklamadan önce Ubude ve Beni Zeyd aşiretleri arasındaki anlaşmazlığı çözmek amacıyla ikinci bir duyuruya kadar Şatra’da sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini duyurmuştu.
Zikar milletvekilleri vilayetteki güvenliğin sağlanmasında başarısız olmakla suçladığı Operasyonlar Komutanlığı’nı sert bir dille eleştirdi. Zikar Milletvekili ve Eski Çalışma Bakanı Adil Rikabi, son olaylar üzerine düzenlediği basın toplantısında, “Eğer çözüm güvenlik yetkililerini görevden almaksa görevden alın. Zikar şu anda kızgın bir demirin üzerinde, canlar yitip gidiyor ve güvenlik yok. Güvenlik yetkilileri bu tehlikeli durumun bir parçası. Zira bu yetkililer güvenlik ve askeri görevlerini bırakarak aşiretler arasında müzakere yaparak vakit geçiriyor” ifadelerini kullandı.
Sümer Operasyonlar Komutanlığı, Bağdat’tan güvenlik takviyelerinin ulaşmasının ardından Zikar’da güvenliğin kontrol altına alındığını aktardı.
Sümer Operasyonlar Komutanlığı Komutanı Korgeneral Saad Harbiye, Irak resmi haber ajansı INA’ya verdiği demeçte, “Bugün sabaha doğru Şatra ilçesinde aşiret kavgası patlak verdi. Güvenlik güçleri ilçenin etrafında güvenlik kordonu oluşturdu ve kontrolü ele aldı. Şatra’nın dışındaki Malhan ve Elbu Zeyd bölgesinde çatışmalar tekrarlandı. Biz de çatışmayı durdurmak ve müsebbiplerini yakalamak için oraya güçlerimizi gönderdik. Operasyonlar Komutanlığı İstihbarat Dairesi’nden Tuğgeneral Ali Cemil anlaşmazlığı çözme sürecinde serseri bir kurşunla şehit oldu. Bağdat’taki Merkez Komutanlığı, güvenlik birimlerine Şatra ve Nasıriye’ye takviye yapma talimatı verdi” ifadelerini kullandı.
Irak’ın güneyindeki aşiret anlaşmazlığının kontrolden çıktığı yönündeki haberlerin üzerine Bağdat’taki yazar ve köşe yazarları güvenlik birimlerini ve aşiret geleneklerini sert bir dille eleştirdi.
Irak'ın resmi gazetesi Sabah’ın Genel Yayın Müdürü Felah el-Meşal, “Irak’ın komplike ve derin krizlerini çözmekle görevli bir ulusal cephe açma” çağrısında bulundu.
Meşal, “Hakim yozlaşmış partiler çözüm üretmekten tamamen acizler. Bu büyük yıkımla mücadele etmek ve değişimi gerçekleştirmek, siyasi ve toplumsal güçlerin yer aldığı geniş tabanlı bir ulusal cephe olmadan bir parti veya grubun yapabileceği bir şey değil. Bu cephe devlet kavramını ve felsefesini belirlemeli ve hükümet programını güçlü merkezi bir iktidar olarak şekillendirmelidir” ifadelerini kullandı.
Medya sektöründe çalışan Ezmer Ahmed, ülkenin güneyinde yaşananları “iktidar tarafından silahlı örgütlere verilen imtiyazla bağlantılı bir aşiret terörü” diye nitelendirdi.
Ahmed, “Suçları gerçek haliyle tanımlama noktasında toplum, iktidar ve kurumlar arasında garip bir suç ortaklığı var. Örneğin silahlı bir grup bir vatandaşın evini hedef alan bir saldırı düzenlediğinde ve onları ve çevresindeki aileleri korkuttuğunda, resmi merciler aşiret liderleri de dahil tüm saldırganları terör suçlamasıyla mahkemeye sevk edeceği yerde anlaşmazlığı çözme ve memnuniyeti sağlamak için müdahalede bulunuyor” dedi.



İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hizbullah’ın askeri komuta yapısını yeniden yapılandırıyor

Beyrut’un güney banliyösünde yıkılmış bir binanın yakınında, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni ile Hizbullah’ın eski lideri Hasan Nasrallah’ın posteri görülüyor. (AP)
Beyrut’un güney banliyösünde yıkılmış bir binanın yakınında, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni ile Hizbullah’ın eski lideri Hasan Nasrallah’ın posteri görülüyor. (AP)
TT

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hizbullah’ın askeri komuta yapısını yeniden yapılandırıyor

Beyrut’un güney banliyösünde yıkılmış bir binanın yakınında, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni ile Hizbullah’ın eski lideri Hasan Nasrallah’ın posteri görülüyor. (AP)
Beyrut’un güney banliyösünde yıkılmış bir binanın yakınında, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni ile Hizbullah’ın eski lideri Hasan Nasrallah’ın posteri görülüyor. (AP)

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) faaliyetlerine aşina iki kaynak, örgütün 2024 yılında İsrail’in ağır darbesine maruz kalan Hizbullah’ın askeri komuta yapısını yeniden inşa ettiğini bildirdi. Kaynaklara göre DMO boşlukları İranlı subaylar atayarak doldurdu, ardından Lübnan’daki örgütü yeniden yapılandırarak şu anda Tahran’a destek amacıyla yürüttüğü savaş için planlar hazırladı.

Bu yeniden yapılanma, 1982 yılında DMO tarafından kurulan Şii Hizbullah için bir ilk olarak değerlendiriliyor. Söz konusu adım, 2024 savaşında aldığı darbelerin ardından daha pragmatik bir yaklaşım benimsendiğine işaret ediyor. Bu süreçte örgütün genel sekreteri Hasan Nasrallah ile birlikte birçok üst düzey lider hayatını kaybetmişti.

Eğitim ve silahlanma

DMO’nun faaliyetlerine aşina iki kaynak, kuruluşundan bu yana Hizbullah içinde derin bir rol oynayan yapının, örgüt savaşçılarını yeniden eğitmek ve yeniden silahlandırma sürecini denetlemek üzere subaylar gönderdiğini belirtti. Kaynaklar ayrıca, DMO subaylarının, İsrail istihbaratı tarafından sızılmış olan Hizbullah’ın komuta yapısını da yeniden düzenlediğini aktardı. Bu sızıntının, İsrail’in örgütün çok sayıda üst düzey liderini öldürmesine katkı sağladığı ifade edildi.

İsrailli bir askeri sözcü ise 12 Mart’ta yaptığı açıklamada, son üç yılda verilen zararlara rağmen Hizbullah’ın hâlâ etkili ve tehlikeli bir güç olmayı sürdürdüğünü söyledi.

FVDVF
Hizbullah’ın kuzey İsrail’e doğru fırlattığı roketlerin hasar verdiği bölgede çalışmalarını sürdüren arama-kurtarma ekipleri (Reuters)

Hizbullah, 2 Mart’ta bölgesel savaşa dahil olmasından bu yana İsrail’e yüzlerce roket fırlattı. Bu durum, İsrail’in Lübnan’da binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine yol açan saldırılar düzenlemesine neden oldu. Hizbullah savaşçıları, güneyde kontrol altına alınan bölgelerde İsrail askerlerine karşı koymayı sürdürüyor.

Buna karşın, birkaç yıl öncesine kıyasla kapasitesi daha düşük seviyede olan Hizbullah’ın, olası kapsamlı bir İsrail işgali karşısında nasıl bir performans sergileyeceği henüz netlik kazanmadı. Hizbullah’ın medya ofisi, İran Dışişleri Bakanlığı ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi, yorum taleplerine yanıt vermedi.

Netanyahu, geçtiğimiz ocak ayında yaptığı açıklamada, Hizbullah’ın İran desteğiyle yeniden silahlanma ve altyapısını yeniden inşa etme çabası içinde olduğunu ifade etmişti.

Hiyerarşiyi ortadan kaldırmak

Kaynaklar, Hizbullah’ın toparlanmasına yardımcı olmakla görevlendirilen DMO subaylarının, Kasım 2024’te ilan edilen ateşkesten kısa süre sonra bölgeye ulaştığını ve İsrail’in hava saldırıları sürerken dahi çalışmalarına başladığını belirtti. Kaynaklardan biri, konuşlandırmanın yaklaşık 100 subayı kapsadığını ifade etti. Bu süreçte, talepleri doğrultusunda yapılan değişiklikler arasında, merkezi olmayan yapının hiyerarşik bir komuta sistemine dönüştürülmesi de yer aldı. Yeni yapı, birbirlerinin operasyonları hakkında sınırlı bilgiye sahip küçük birimlerden oluşuyor ve bu sayede operasyonel gizliliğin korunması amaçlanıyor.

Kaynaklar ayrıca, DMO subaylarının İran ve Lübnan’dan eş zamanlı roket saldırıları düzenlenmesine yönelik planlar hazırladığını, bu senaryonun ilk kez 11 Mart’ta uygulandığını aktardı.

CSDV
Tahran’da, eski Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Komutanı Abbas Nilfuruşan, Hizbullah’ın eski Genel Sekreteri Hasan Nasrallah ve merhum Hamas lideri İsmail Heniyye’nin fotoğraflarının yer aldığı bir reklam panosu (Arşiv – Reuters)

Üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağı, İranlı yetkililerin Hizbullah’ın askeri kadrolarını yeniden eğitme ve organize etme sürecine destek verdiğini söyledi. Aynı kaynak, İran’ın hedef seçiminin ayrıntılarına doğrudan dahil olmak yerine, örgütün mevcut çatışmayı yürütmesine yardımcı olduğuna inandığını ifade etti.

Konuya yakın bir başka kaynak ise DMO’nun 2024 yılında Lübnan’a subaylar göndererek savaş sonrası Hizbullah’a yönelik bir değerlendirme yaptığını ve örgütün askeri kanadı üzerinde doğrudan denetim üstlendiğini belirtti.

Diğer iki kaynak da DMO’nun geçen yıl Hizbullah’a askeri işleyişin yönetiminde yardımcı olmak üzere özel danışmanlar gönderdiğini aktardı.

Merkezi olmayan model

King’s College London Güvenlik Çalışmaları Bölümü öğretim görevlisi Andreas Krieg, DMO’nun Hizbullah’ı ‘temelde çok daha yatay bir yapıya’ dönüştürecek şekilde yeniden organize ettiğini söyledi. Krieg, bunu Hasan Nasrallah’ın ölümünden önce etrafında şekillenen hiyerarşik siyasi yapıyla karşılaştırdı.

Yaklaşık 15 yıldır örgüt üzerine araştırmalar yürüten Krieg, “Uyguladıkları bu merkeziyetsiz model, bir ölçüde 1980’lerdeki Hizbullah’ın yapısına benziyor; çok küçük hücrelerden oluşuyor” dedi. Krieg, bu yapıyı DMO’nun İran’da da kullandığı ‘mozaik savunma’ modeli olarak tanımladı.

Lübnan, DMO’dan ülkeyi terk etmesini istiyor

DMO’nun çabaları, Beyrut hükümeti ve Lübnan ordusunun Hizbullah’ı silahsızlandırma yönünde ilerlemeye çalıştığı bir dönemde de sürdü. Bu durum, söz konusu hedefin karşı karşıya olduğu büyük karmaşıklığı gözler önüne serdi.

Lübnanlı bir yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, ülkenin tahminlerine göre Lübnan’da diplomatik görevlerin ötesinde Tahran yönetimiyle bağlantılı yaklaşık 100 ila 150 İran vatandaşının bulunduğunu, bunlar arasında DMO ile bağlantılı kişilerin de yer aldığını söyledi. Yetkili, hükümetin bu kişilerden mart ayı başında ülkeyi terk etmelerini istediğini belirtti.

DMO’nun faaliyetlerine aşina iki kaynak ise 7 Mart’ta Beyrut’tan Rusya’ya yapılan bir uçuşla ülkeden ayrılan 150’den fazla İranlı arasında DMO’ya bağlı unsurların da bulunduğunu aktardı. Aynı kaynaklar, 2024’teki ateşkesten yeni savaşın patlak vermesine kadar geçen 15 aylık süreçte İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarında hayatını kaybeden yaklaşık 500 kişi arasında DMO üyelerinin de bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, savaşın başlamasından bu yana İsrail saldırılarında yaklaşık 10 DMO mensubunun daha öldüğü, bunlar arasında 8 Mart’ta Beyrut’taki bir otele düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin de yer aldığı belirtildi.


Irak İstihbarat Servisi’ne İHA’lı saldırı, Bağdat’ta ateşkesi ihlal etti

Irak İstihbarat Servisi tarafından, dün bir saldırıda hayatını kaybeden subayın cenaze töreninden bir fotoğraf paylaşıldı
Irak İstihbarat Servisi tarafından, dün bir saldırıda hayatını kaybeden subayın cenaze töreninden bir fotoğraf paylaşıldı
TT

Irak İstihbarat Servisi’ne İHA’lı saldırı, Bağdat’ta ateşkesi ihlal etti

Irak İstihbarat Servisi tarafından, dün bir saldırıda hayatını kaybeden subayın cenaze töreninden bir fotoğraf paylaşıldı
Irak İstihbarat Servisi tarafından, dün bir saldırıda hayatını kaybeden subayın cenaze töreninden bir fotoğraf paylaşıldı

Bağdat'ta dün yeni bir güvenlik krizi yaşandı. Irak’ın başkentinin orta kesimlerinde bulunan Mansur bölgesinde yer alan Milli İstihbarat Teşkilatı Servisi merkezine düzenlenen saldırıda, bir insansız hava aracı (İHA) iletişim kulesini ve sunucu sistemlerini vurdu. Saldırı sonucunda bir istihbarat subayı hayatını kaybetti, bazıları ise ağır yaralandı.

Irak İstihbarat Servisi, saldırı sonucu hayatını kaybeden bir subay için taziye mesajı yayınlarken, saldırıyı ‘bir terör eylemi’ olarak nitelendirdi ve bunun kanun dışı unsurlar tarafından gerçekleştirildiğini belirtti. Irak İstihbarat Servisi, bu eylemin çalışmalarını engellemeye yönelik başarısız bir girişim olduğunu vurgulayarak, sorumluları yakalayıp adalete teslim edeceğine dair söz verdi.

Öte yandan ‘Ashab-ı Kehf’ adlı silahlı bir grup, Bağdat Uluslararası Havalimanı yakınlarındaki Victory Askeri Üssü’nü hedef aldığını açıkladı. Bu, Hizbullah Tugayları’nın iki gün önce duyurduğu ve sadece ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği ile sınırlı olan gayri resmi ateşkesi fiilen sona erdiren bir gelişme oldu.

Bir diğer gelişmede ise Tuzhurmatu ilçesindeki el-Helva Askeri Havaalanı’nda Haşdi Şabi’ye bağlı birimlere yönelik saldırılar düzenlendi. Bu saldırılar sonucunda bir Haşdi Şabi üyesi öldü, diğerleri yaralandı.


İsrail, Lübnan'ın Nakura beldesi sınırlarında

İsrail tankları Lübnan'ın kuzey sınırında konuşlandırılıyor (EPA)
İsrail tankları Lübnan'ın kuzey sınırında konuşlandırılıyor (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'ın Nakura beldesi sınırlarında

İsrail tankları Lübnan'ın kuzey sınırında konuşlandırılıyor (EPA)
İsrail tankları Lübnan'ın kuzey sınırında konuşlandırılıyor (EPA)

İsrail'in Güney Lübnan'daki kara harekâtı dün, bu eksende gerçekleştirilen ilk saldırılarda, sahil kasabası Nakura’nın eteklerine kadar ulaştı. Beldenin çevresinde İsrail ordusu ile Hizbullah üyeleri arasında hafif ve orta kalibreli makineli tüfekler ve roketlerle doğrudan çatışmalar çıktı.

Nakura'nın yanı sıra Lübnan'ın güneyindeki çatışmalar, el-Hayam kenti cephesinde de ‘doğrudan temas’ aşamasına ulaştı. Şarku’l Avsat’a konuşan Merciyun ilçesindeki saha kaynakları, çatışmaların orta ve hafif makineli tüfeklerle şiddetlendiğini ve bölgede bu yoğunlukta çatışma seslerinin duyulmasının nadir görülen durumlardan biri olduğunu belirtti.

Öte yandan savaşı durdurmaya yönelik diplomatik çabalar sonuçsuz kaldı. Fransa, Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barou’nun Lübnan ve İsrail’e yaptığı kısa ziyaretin somut bir sonuç getirmediğini değerlendirdi. Fransız kaynaklar, “Müzakere zamanı henüz gelmedi” açıklamasında bulundu.