عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Yemen’den uluslararası topluma Husilere baskı yapılması çağrısı

Hükümet, parlamentonun tavsiyelerini uygulama ve Başkanlık Konseyi’nin talimatlarına uygun hareket etme sözü verdi.

Yemen Parlamentosu’nda bütçe oturumu düzenlendi. (SABA)
Yemen Parlamentosu’nda bütçe oturumu düzenlendi. (SABA)
    Aden/ Ali Rebi
TT
TT

Yemen’den uluslararası topluma Husilere baskı yapılması çağrısı

Yemen Parlamentosu’nda bütçe oturumu düzenlendi. (SABA)
Yemen Parlamentosu’nda bütçe oturumu düzenlendi. (SABA)

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Uleymi, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile ilk kez bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Husi milislere ateşkese uymaları, sınır kapılarını açmaları ve Taiz şehrine uygulanan kuşatmayı sona erdirmeleri için uluslararası baskının önemli olduğunu vurguladı.  
Yemen hükümeti, görüşmeyle eş zamanlı olarak, Başbakan Muin Abdulmelik Said aracılığıyla parlamentonu tavsiyelerini uygulama ve Başkanlık Konseyi Başkanı Uleymi’nin açıklamaları doğrultusunda çalışma taahhüdünde bulundu.
Resmi kaynaklar, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Uleymi’nin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini aktardı. Kaynaklara göre iki yetkili, ‘çeşitli alanlardaki ikili ilişkiler, ABD’nin Yemen’e desteği, devletin restorasyonunun tamamlanması, reform programının uygulanması ve terörle mücadele alanında iş birliğinin sürdürülmesi’ başlıklarında uzlaşı sürecini ele aldılar.
Uleymi, ABD’nin 2014 yılından bu yana Yemen hükümetine, iktidar geçişine ve Yemen Başkanlık Konseyi’ne verdiği desteğe övgüde bulunurken Husi milislerin devam eden ihlallerine rağmen hükümetin insani ateşkese bağlı olduğunu vurguladı.
SABA haber ajansına göre Başkanlık Konseyi, uluslararası toplumun ‘Husi milislere vatandaşlar üzerinden boğucu kuşatmayı kaldırmaları da dahil ateşkese uymaları ve Taiz şehrinde geçişleri açmaları’ için baskı uygulamasının önemine dikkat çekti. Ayrıca Bakan Blinken’a da ‘içerisinde bulundukları zor koşullar, ekonomik çöküş ve derinleşen yoksulluk’ göz önüne alındığında Yemen ekonomisine desteği artırmak için uluslararası finans kurumları ile görüşmesi çağrısı yaptı.
Yemenli resmi kaynaklara göre ABD Dışişleri Bakanı, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı ve üyelerini tebrik ederken Washington’ın hükümet tarafından alınan tüm ekonomik reformlara yönelik desteğine dikkat çekti. ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) tarafından desteklenen insani ateşkesi desteklediğini belirten Blinken, insanların acısını hafifletmek için Taiz şehrine çıkan yolların açılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Diğer yandan Yemen Başbakanı yaptığı resmi bir açıklamada hükümetinin Yemen Başkanlık Konseyi ve Temsilciler Meclisi’nde güvenle ve daha fazla çaba, sistematik ve yapıcı çalışmalar ortasında bu zor dönemi atlatmak için ek bir teşvikte bulunduğunu belirtti. Başbakan ayrıca Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Uleymi’nin anayasal yeminini ettikten sonra yaptığı konuşmadaki başlıklara ve Temsilciler Meclisi’nin önemli tavsiyelerine bağlı olduğunu vurguladı.
Abdulmelik, hükümetinin başta Yemen Başkanlık Konseyi’ni kurup yeni bir çalışma ve başarı aşaması başlatarak ortaya koyduğu tarihi dönüşüm’ olmak üzere meydana gelen değişikliklere ve gelişmelere uyum sağlamak için çalışacağını söyledi. Başbakan ayrıca Konsey Başkanı’nın konuşmasında yer alan yönergelerin yanı sıra Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi çatısı altında Riyad’da gerçekleştirilen Yemen-Yemen istişarelerinin sonuçlarına ve çalışma programına da bağlı olduğunu vurguladı.  
Yemen Başbakanı, Temsilciler Meclisi’nin ‘Temsilciler Meclisi’nin hükümetin yürütme performansı üzerindeki etkin gözetimini’ ve ‘bu performansı ülkenin çıkarlarını yansıtacak şekilde bütünleştirmek için hükümet ve çeşitli anayasal kurumlar arasında yakın iş birliği arzusunu’ memnuniyetle karşıladı.
Hükümetinin ‘güven oturumlarına hâkim olan atmosferden’ duyduğu memnuniyeti ve Temsilciler Meclisi üyeleri tarafından sunulan yorumların ve yapıcı eleştirilerin önemini dile getiren Abdulmelik, parlamento ve hükümet arasındaki iş birliği ve entegrasyon düzeyini artıracak birçok başlığın üzerinde durulduğu bilgisini verdi.  
Yemen Başbakanı, hükümetin şu an meydana gelen tüm gelişmelere ve değişikliklere uyum sağlamak için yeni planlar geliştirmeye çalıştığını belirttiği açıklamasında ayrıca yetki devrinin, Yemen Başkanlık Konseyi’nin Aden’deki görevlerini yerine getirmesinin, sözleşmenin tamamlanmasının ve çeşitli devlet makamlarının hükümeti kazanımlarının önüne koyan adımlarının yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurguladı. Bunun, planlarına ve performansına yansıyacağını kaydetti.  
Yemen Parlamentosu, Husi darbesinden bu yana ilk kez geçici başkent Aden’de düzenlediği ve Liderlik Konseyi üyelerinin anayasal yeminini ettiği oturumları sırasında bütçeyi görüştü. Ardından da perşembe günü Muin Abdulmelik hükümetine güvenoyu verdi.
Ordu medyası, Husilerin bu ayın başında yürürlüğe giren BM ateşkesini ihlale devam etmesiyle ilgili yaptığı açıklamada Ulusal Ordu güçlerinin geçen çarşamba günü Taiz, Hudeyde, Marib, Hacca, el-Cevf ve ed-Dali vilayetlerindeki farklı cephelerde milisler tarafından BM ateşkesine yönelik 105 ihlal tespit ettiğini aktardı.
Yemen silahlı kuvvetlerine bağlı medya merkezi tarafından yayınlanan bir rapora göre Husi milisler, aynı gün Taiz’in batısındaki el-Berh ve Hudeyde’nin güneyindeki Hays eksenlerinde 26 ihlal, Marib’in güney, batı ve kuzeybatı cephelerinde 24 ihlal, Hacca’nın batısındaki Harad ve Beni Hasan cephelerinde 22 ihlal, Taiz ekseninde 18 ihlal, Cevf iline bağlı el-Hazm’ın doğusundaki el-Cedafir ve Huishian’da 8 ve ed-Dali’nin Maris cephesinde 7 ihlal gerçekleştirdi.
Yemen ordu medyasında yer alan haberlere göre ordu güçleri, çarşamba akşamı silahlı Husi milislerin Hays eksenindeki et-Tuhayta’nın güneyinde meydana gelen sızma girişimlerini engelledi. Husi milislerin tüm cephelerde ordu mevzilerine karşı ateş açmaya devam ettiği belirtildi.
Haberlerde, Marib’i çevreleyen cepheler ile Hays eksenindeHusi keşif uçaklarının görüldüğü  aktarıldı.
BM ve uluslararası toplumun Yemen’deki ateşkese dair iyimserliğine rağmen Husiler, 2 Nisan’dan bu yana en az 2 binin üzerinde ihlal gerçekleştirdi. Bu nedenle ateşkesin çökme ihtimaline yönelik endişeler arttı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Gazze Savaş Mezarlığı'nda tahribat iddiası: 184 Türk askerinin kabirleri de bölgede

Toplamda 3 bin 691 askerin mezarının yer aldığı kabristanda yaklaşık 800 savaşçının mezar taşında kimlik bilgileri yazmıyor (CWGC)
Toplamda 3 bin 691 askerin mezarının yer aldığı kabristanda yaklaşık 800 savaşçının mezar taşında kimlik bilgileri yazmıyor (CWGC)
TT
TT

Gazze Savaş Mezarlığı'nda tahribat iddiası: 184 Türk askerinin kabirleri de bölgede

Toplamda 3 bin 691 askerin mezarının yer aldığı kabristanda yaklaşık 800 savaşçının mezar taşında kimlik bilgileri yazmıyor (CWGC)
Toplamda 3 bin 691 askerin mezarının yer aldığı kabristanda yaklaşık 800 savaşçının mezar taşında kimlik bilgileri yazmıyor (CWGC)

İsrail ordusu, Gazze'de I. ve II. Dünya Savaşı'nda hayatını kaybedenlerin cenazelerinin yer aldığı mezarlığın bir kısmını yıkmış.

Guardian'ın derlediği uydu görüntüleri ve tanık ifadelerine göre İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Tuffah bölgesindeki savaş mezarlığında sistematik yıkım gerçekleştirmiş. 

Mezar taşlarının sıralar halinde kaldırıldığı, toprağın üst katmanlarının iş makineleriyle kazıldığı aktarılıyor. IDF'nin mezarlıkta ağır iş makineleri kullandığına dair işaretler bulunduğu da belirtiliyor. 

Ağustos ve aralıkta çekilen uydu görüntüleri, özellikle mezarlığın güneyde kalan kısmının tahrip edildiğini ortaya koyuyor. 

Mezarlığın eski bekçisi Essam Carada, evinin yakında olduğunu belirterek şunları söylüyor: 

Mezarlıkta iki kez buldozerlerle operasyon yaptılar. İlki, mezarlığın etrafındaki 12 metrelik bir alanda yapıldı. Bu alan tamamen zeytin ağaçlarıyla doluydu. Daha sonra da özellikle Avustralyalı askerlerin mezarlarının bulunduğu kısımda yaklaşık 1 dönümlük alan buldozerlerle dümdüz edildi.

Eski bekçi, buldozerlerin mezarda bariyer olarak kullanılan kum tepeleri oluşturduğunu da söyledi. Bu işlemlerin nisan ve mayısta yapıldığını ifade ediyor. 

IDF'den gazeteye gönderilen açıklamada, sözkonusu dönemde bölgede yoğun çatışmalar yaşandığı, işlemlerin savunma amaçlı yapıldığı öne sürüldü. Ayrıca mezarlık ve çevresinde tüneller tespit edildiği, bunların kaldırıldığı iddia edildi. Tüm operasyonların ordunun üst düzey yetkilileri tarafından onaylandığı bildirildi. 

Gazze savaşının sonlandırılması için ABD öncülüğünde hazırlanan 20 maddelik barış planı 10 Ekim'de devreye girmişti. Plan kapsamında İsrail ordusu "sarı hatta" kadar geri çekilmişti. Haberde, bu hattın mezarlıktan geçtiği ancak son dönemde batıya doğru kaydırıldığı aktarılıyor. 

İngiliz Milletler Topluluğu Savaş Mezarları Komisyonu'yla (CWGC) Hamas'ın ortak denetimindeki Gazze Savaş Mezarlığı'nda, I. ve II. Dünya Savaşı'nda hayatını kaybeden askerlerin cenazeleri yer alıyor. 

3 binden fazla Britanyalı askerin mezarının bulunduğu kabristanda I. Dünya Savaşı'nda yaşamını yitirmiş 184 Türk askerin de naaşı var. 

CWGC, mezarlığın durumuna dair son açıklamayı 11 Aralık'ta yapmıştı. Türk askerlerin yanı sıra Gelibolu ve Ortadoğu'daki cephelerde savaşan Britanya Ordusu'nun 54. (Doğu Angliyen) Piyade Tümeni'nden savaşçıların ve Hindistanlı askerlerin naaşlarının bulunduğu bölgelerin de Gazze savaşındaki çatışmalar nedeniyle hasar gördüğü bildirilmişti.

Independent Türkçe, Guardian, Arab News

ARAP DÜNYASI

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.

ARAP DÜNYASI

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.