Sudan’da saatte 7 boşanma vakası kaydediliyor

Sudan’da boşanma olgusunda birçok değişiklik oldu ve 2021 yılında bir önceki yıla kıyasla 10 bin vaka artışla, 70 bin vaka kaydedildi.

Düşük ekonomik koşullar, Sudan'daki yüksek boşanma oranlarının önemli bir nedeni teşkil ediyor (Hasan Hamid)
Düşük ekonomik koşullar, Sudan'daki yüksek boşanma oranlarının önemli bir nedeni teşkil ediyor (Hasan Hamid)
TT

Sudan’da saatte 7 boşanma vakası kaydediliyor

Düşük ekonomik koşullar, Sudan'daki yüksek boşanma oranlarının önemli bir nedeni teşkil ediyor (Hasan Hamid)
Düşük ekonomik koşullar, Sudan'daki yüksek boşanma oranlarının önemli bir nedeni teşkil ediyor (Hasan Hamid)

Sudan’da boşanma davaları endişe verici bir şekilde yükseldi. Geçen yıl yayınlanan şok edici bir istatistik, saatte 7 boşanma davasının kaydedildiğini ortaya çıkardı. 2020’de açılan boşanma davası sayısını 60 bin olarak kaydedildi. Birkaç gün önce yayınlanan yeni bir istatistik ise, 2021 yılında yaklaşık 10 bin dava artışla, 70 bin boşanma davası olduğunu gösterdi.
Boşanma davalarında en büyük payı Hartum Eyaleti kaydediyor. Hartum 2020’de tek başına 22 bin dava kaydederek rekor kırdı, 2021 yılında eyalette 20 bin dava açıldı. Dava sayılarındaki artış sadece başkentle sınırlı kalmadı, birçok eyalette ayrı ayrı 5 bini aşan dava kaydedildi.

Korkutucu artış
Boşanma davalarındaki yıllık artış, geçmişin aksine topluma boşanma fikrini kabul ettirdi. Geçmişte boşanmış kadınlara yönelik bakış açısı, birçok suçlamayı ve kadını sorumsuz olarak nitelendirilmesini içeriyordu, şimdi kültürel ve entelektüel açık görüşlülükle birlikte boşanma seçeneği kazanan hale geldi ve memnuniyetle karşılanır oldu.
Boşanma oranlarının yükselmesi, kötü ekonomik koşullara bağlı olarak gelişen ekonomik ve sosyal sorunlardan kaynaklanıyor. Zira ekonomik çöküş, maddi aile sorunlarına yol açan baskılardan etkilenen çok sayıda ailenin dağılmasına neden oldu.
Bu konuda avukat Necla Yasin, “Özellikle daha önceden varlıklı olan ve art arda krizlerden etkilenen ailelerde büyük sorunlara neden olan ekonomik istikrarsızlık sebebiyle boşanma oranlarında yıllık artış bekleniyor” dedi.
Necla Yasin boşanmanın diğer nedenleriyle ilgili olarak, “Yanlış anlaşılmayla ilgili vakalar geliyor ve bu durumların aslında evliliğin başından itibaren sağlam olmayan bir temele dayalı olduğunu görüyoruz. Kocaların uzun yıllar eşlerine yabancılaşması da nedenlerden biri, bu bağlamda evliliği terk etme maddesi kapsamında boşanma talebinde bulunan binlerce kadın var. Son zamanlarda, özellikle de sohbet uygulamalarının yaygınlaşmasından sonra yayılan sadakatsizlik de boşanma oranlarını artırdı ve çoğu eş sadakatsizlik halinde boşanmaktan başka bir çözüm kabul etmiyor” ifadelerini kullandı.

Toplumun bakış açısı değişti
Toplumun zaman içinde boşanmış kadınlara yönelik olumsuz  bakış açısı değişti, bu da kadınların korku ve endişe duymadan boşanma kararı almasını artık kolaştırıyor.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Sosyolog Sümeyye Mustafa, “Toplum, kadınları boşanmaya iten sebepleri daha iyi anlamaya başladı. Hatta bir erkek karısına şiddet uyguladığında veya hakaret ettiğinde boşanma desteklenen bir durum haline geldi” ifadelerini kullandı.
Boşanmanın zararları ile ilgili olarak, Sümeyye Mustafa “Anlaşmaya varılmadan boşanma gerçekleşirse veya bundan memnun olmayan bir taraf varsa, bu durum çocukların psikolojisini etkileyen sorunlarla sonuçlanabilir. Özellikle baba çocuklarını görmeyi reddeder veya nafakadan mahrum bırakırsa bu durum yaşanabilir” dedi.
Mustafa “Boşanma davalarının çoğu karşılıklı rıza ile gerçekleşir, ancak mahkemelere ulaşan davalar genellikle karmaşık davalardır ve çocukların sağlığını ve güvenliğini etkileyen sorunlarla yol açar ve onlar sona eren ilişkilerdeki en büyük mağdurlar olur” dedi.

Anket
Independent Arabia’nın sosyal medya platformlarında yaptığı bir kamuoyu yoklamasında katılımcıların çoğu, boşanmaya neden olan sebeplerin başında yanlış eş seçiminin geldiğini belirtti. Katılımcılar, sorunlar olsa bile gerçek ve doğru temeller üzerine kurulmuş karşılık anlayış ve ilişkilerin boşanma ile bitmediğini belirttiler.
Kamuoyu araştırmasına katılan Hatice Muaz, “Boşanmalar basit nedenlerle gerçekleşiyor, bu da evliliğin başından beri başarılı olmadığını gösteriyor” dedi.
Muhanned Emced ise “Eşler arasındaki büyük yaş farkı, sorunların birikmesi, bir tarafın diğerini cezalandırmak iletişimi kesmesi hepsi ayrılığa yol açar, bu nedenle eş seçimi sadece görünüşe ve materyalizme değil, büyük ayrıntılara dayalı olarak yapılması gerekir.” ifadelerini kullandı.

Boşanma Partileri
Geçmişte, kadınlar tarafından düzenlenen boşanma partileri Sudan’da yayıldı, birçok kadın, özellikle acı çektikten sonra boşanmalarını kutlamak için partiler düzenledi.
Parti organizatörü Nermin Taha, “Ataerkil bir toplumda kadınlar çok acı çekiyor, bu yüzden pek çok sorunu içeren bir evliliğin kısıtlamalarından kurtulduklarında, sevinçlerini partiler ile ifade ediyorlar. Partilerin birçoğunu ben organize ettim, partilere aileler de katılıyor ve bu da onlardan destek aldıklarını kanıtlıyor” ifadelerini kullandı.



Suveyda’da “Hicri'nin adamları” İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne baskın düzenleyerek müdürü kaçırdı

Suveyda’da Ulusal Muhafız üyelerinin askeri geçit töreni, 26 Eylül 2025 (sosyal medya)
Suveyda’da Ulusal Muhafız üyelerinin askeri geçit töreni, 26 Eylül 2025 (sosyal medya)
TT

Suveyda’da “Hicri'nin adamları” İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne baskın düzenleyerek müdürü kaçırdı

Suveyda’da Ulusal Muhafız üyelerinin askeri geçit töreni, 26 Eylül 2025 (sosyal medya)
Suveyda’da Ulusal Muhafız üyelerinin askeri geçit töreni, 26 Eylül 2025 (sosyal medya)

Suriye’nin güneyindeki Suveyda ilinde silahlı bir grubun İl Milli Eğitim Müdürlüğü basmasından birkaç saat sonra, Suriye hükümeti tarafından kısa süre önce Suveyda İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne atanan Safvan Bilan, ‘Şeyh Hikmet el-Hicri’nin kararına uyarak ve onun rızasıyla Suveyda’da iç bölünmeyi önlemek amacıyla’ müdürlüğün yönetim görevlerini üstlenemeyeceğini belirterek görevden affını istedi.

Ulusal Muhafızlar'a bağlı Güvenlik Bürosu'ndan silahlı bir grup dün İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne baskın düzenleyerek içerideki sivil personele saldırdı. Bunun üzerine ilde tansiyon yeniden yükseldi.

Suveyda’daki yerel basın kaynakları, 6 kişilik silahlı saldırgan grubunun, eski İl Milli Eğitim Müdürü'nün görevden alınması ve yerine Safvan Bilan'ın atanmasına protesto etmek amacıyla devlet binasına ateş açtığını ve personelini ofisleri kapatmaya zorladığını bildirdi. Yerel haber platformu Suwayda24, Facebook sayfası üzerinden, havaya ateş açılırken çalışanların İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden çıkışını belgeleyen bir video yayınladı. Çeşitli yerel kaynaklara göre bir grup çalışan, saldırganlar hakkında resmi şikayette bulunmak üzere Yüksek Hukuk Komitesi'ne bağlı Polis Komutanlığı’na (İç Güvenlik Güçleri) gitti.

Yüksek Hukuk Komitesi, Şeyh Hikmet el-Hicri’nin liderliğindeki Dürzi mezhebinin manevi liderliğine bağlı ve 2025 yılının temmuz ve ağustos aylarında ilde yaşanan çatışmaların ardından, Suriye hükümetinden bağımsız olarak ilin idari ve güvenlik işlerini yönetmek üzere kuruldu. Suriye Eğitim Bakanı'nın 4 Nisan'da önceki müdür Leyla Fadlullah Cehcah'ın yerine Safvan Bilan'ı eğitim müdürü olarak atama kararına protesto etmek amacıyla dün İl Milli Eğitim Müdürlüğü basıldı.

Baskın ve Safvan Bilan'ın kaçırıldığına dair haberlerin ardından, Bilan İl Milli Eğitim Müdürlüğü görevinden affını istedi. Bilan, Facebook hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, Şeyh Hikmet el-Hicri'nin kararına uyarak ve onun rızasıyla, Suveyda'da iç bölünmeyi önlemek amacıyla, İl Milli Eğitim Müdürlüğü görevini üstlenemeyeceğini belirtti.

Suriye’deki Dürzilerin ruhani lideri Şeyh Hikmet el-Hicri (Getty)Suriye’deki Dürzilerin ruhani lideri Şeyh Hikmet el-Hicri (Getty)

Yerel haber platformu ‘Al-Rased’in haberine göre Bilan, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nde yaşanan gerginliğin ardından İç Güvenlik Komutanlığı binasında istifasını açıkladı. Al Rased’in haberine göre müdürlük personeli ofislere girip onlardan Mili Eğitim Müdürlüğü binasını terk etmelerini isteyen kişilerin gelmesi üzerine şaşkına döndü. Bina önündeki kaos şiddetlenince bu kişilerden biri silahıyla havaya ateş açtı ve toplanan kalabalığı dağıttı.

Suriye hükümetine yakınlığıyla bilinen Dürzi lider Leys el-Balus ise ayrılıkçı girişimlerin ve silah zoruyla fiili durum yaratma girişimlerinin oluşturduğu tehlikenin büyüklüğüne dikkati çekti.

Balus, olayla ilgili yaptığı açıklamada, “Eğitim Müdürlüğü binasında yaşananlar ve buna eşlik eden memurlara ve sivillere yönelik sindirme girişimleri, münferit bir olay değil, devlet kurumlarını ve istikrarı sarsmayı amaçlayan bir kampanyanın parçasıdır” ifadelerini kullandı.

Suveyda İç Güvenlik Komutanı Tuğgeneral Husam el-Tahhan, Suveyda İç Güvenlik müdürlerinin de hazır bulunduğu ve Şeyh Leys el-Balus'un eşlik ettiği bir ziyaret kapsamında, Suveydalı tutukluları ziyaret etti (El-İhbariye)Suveyda İç Güvenlik Komutanı Tuğgeneral Husam el-Tahhan, Suveyda İç Güvenlik müdürlerinin de hazır bulunduğu ve Şeyh Leys el-Balus'un eşlik ettiği bir ziyaret kapsamında, Suveydalı tutukluları ziyaret etti (El-İhbariye)

Balus, Ulusal Muhafızlar ve Şeyh Hikmet el-Hicri’ye bağlı silahlı gruba atıfla, bu yaklaşımı benimseyen tüm kesimlerin bütün sorumluluğu üstleneceğini ve kendisini sadece devletin değil, tüm toplumun iradesine karşı konumlandıracağını belirtti.

Suveydalıları ‘Suveyda’yı, bugünü ve çocuklarının geleceğini tehdit eden uygulamalara karşı’ kararlı bir tutum sergilemeye çağıran Balus, toplumun sessiz kalmasının artık bir seçenek olmadığını vurgulayarak sivil barışı korumak ve insanların ve resmi kurumların onurunu korumak için, herhangi bir slogan altında ilin güvenliğini bozmaya çalışanlara son verecek sorumlu bir tutum sergilenmesi gerektiğini belirtti.

Şarku'l Avsat'ın aldığı bilgiye göre Ulusal Muhafızlar, Suriye ordusuna katılmayı reddeden birçok yerel milis grubunun Suveyda’da oluşturduğu silahlı bir yapı ve bu yapı, İsrail'in desteğiyle Suveyda’da özerk bir yönetim kurulmasını talep eden Şeyh Hikmet el-Hicri'ye bağlı.

Suveyda, Suriye hükümetine karşı tutum konusunda devam eden bölünmüşlüğün de etkisiyle, içinde bulunduğu tedirgin siyasi ve güvenlik ortamının bir sonucu olarak birçok yaşam, hizmet ve güvenlik sorunlarıyla boğuşuyor.


Iraklı silahlı gruplar saldırılarının kapsamını genişletti, Peşmerge komutanlığını vuruldu

Suriye sınırında Irak askeri devriyesi (INA)
Suriye sınırında Irak askeri devriyesi (INA)
TT

Iraklı silahlı gruplar saldırılarının kapsamını genişletti, Peşmerge komutanlığını vuruldu

Suriye sınırında Irak askeri devriyesi (INA)
Suriye sınırında Irak askeri devriyesi (INA)

İran yanlısı Iraklı silahlı gruplar, bölgedeki ABD’ye ve ABD’nin çıkarlarına yönelik saldırılarının kapsamını genişletirken ABD Hava Kuvvetleri, DEAŞ hedeflerini vurdu.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) Peşmerge Bakanlığı, ‘son günlerde bölgenin çeşitli bölgelerini vuran sistematik terör saldırıları’ kapsamında, Peşmerge Kuvvetleri Komutanlığı karargahının 4 insansız hava aracı (İHA) ile saldırıya uğradığını duyurdu.

Süleymaniye ilindeki Bahtiyari bölgesinde, ‘Bozka’ ticaret caddesi yakınlarındaki bir eve İHA’lı iki saldırı düzenleyen silahlı gruplar, bundan önce ABD’nin Bağdat Uluslararası Havaalanı’ndaki büyükelçiliğinin lojistik destek üssüne saldırmıştı.

Öte yandan Koordinasyon Çerçevesi güçleri içindeki siyasi kaynaklar, Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri'nin, milis grupları ile Washington arasındaki gerginliği durdurmak için girişimlerde bulunduğundan bahsetti.

Ancak Şarku’l Avsat’a konuşan Koordinasyon Çerçevesi güçlerinden sorumlu bir kaynak, Amiri veya başkalarının Washington ile silahlı gruplar arasında bir anlaşma formülü üretebileceklerini düşünmediğini belirtti.


Burhan, Sudan ordusunun liderliğindeki yardımcısını ve danışmanlarını görevden aldı

Burhan'ın yardımcıları ve Sudan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile birlikte görüldüğü bir fotoğraf.
Burhan'ın yardımcıları ve Sudan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile birlikte görüldüğü bir fotoğraf.
TT

Burhan, Sudan ordusunun liderliğindeki yardımcısını ve danışmanlarını görevden aldı

Burhan'ın yardımcıları ve Sudan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile birlikte görüldüğü bir fotoğraf.
Burhan'ın yardımcıları ve Sudan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile birlikte görüldüğü bir fotoğraf.

Geçici Egemenlik Konseyi Başkanı ve Sudan Ordusu Başkomutanı Abdülfettah el-Burhan, dün Başkomutan Yardımcısı ve Başkomutan Asistanlarının atanmasına ilişkin 2023 tarihli 164 numaralı Kararı iptal etme kararı yayınladı.

Sudan ordu komutanının yardımcısı ve yardımcılarının görevden alınması kararı (Silahlı Kuvvetler Resmi Sözcülüğü Ofisi)Sudan ordu komutanının yardımcısı ve yardımcılarının görevden alınması kararı (Silahlı Kuvvetler Resmi Sözcülüğü Ofisi)

Korgeneral Şemseddin Kabaşi, Sudan Silahlı Kuvvetleri Başkomutan Yardımcısı olarak görev yaparken, Korgeneral Yasir el-Atta ve Korgeneral İbrahim Cabir ise Ordu Komutan Yardımcıları ve Geçiş Dönemi Egemenlik Konseyi üyeleriydi.

Silahlı Kuvvetler Sözcülüğü'ne göre, kararda ilgili kişilerin Silahlı Kuvvetler Komutanlığı'nda görevlerine devam edecekleri belirtildi.

Bu karar, Konsey üyesi Yasir el-Atta'nın Genelkurmay Başkanı olarak atanmasından sadece birkaç gün sonra geldi.

Burhan, daha sonra Başkomutanın yardımcılarını atayan bir kararname yayınladı; bunlar arasında Korgeneral Şemseddin Kabaşi İnşaat ve Stratejik Planlama Yardımcısı, Korgeneral Mirgani İdris Süleyman İdris Askeri Sanayi Yardımcısı ve Korgeneral İbrahim Cebe İbrahim Kerima Uluslararası İlişkiler ve Askeri İşbirliği Yardımcısı olarak yer alıyor.

Sudan ordusu komutanı Abdülfettah el-Burhan'a yardımcı atama kararı (Silahlı kuvvetler resmi sözcüsünün ofisi)Sudan ordusu komutanı Abdülfettah el-Burhan'a yardımcı atama kararı (Silahlı kuvvetler resmi sözcüsünün ofisi)

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu değişiklikler, Nisan 2023'te ordu ile "Hızlı Destek Kuvvetleri" (HDK) arasında savaşın başlamasından bu yana Sudan ordusunda ve ülkenin en yüksek egemen otoritesi olan "Egemenlik Konseyi"nde yaşanan en önemli değişikliklerdir.