Fransa’da ikinci dönemi kazanan Macron için ‘balayı’ yok

Fransız gazetelerinin manşetlerinde seçim gündemi (AFP)
Fransız gazetelerinin manşetlerinde seçim gündemi (AFP)
TT

Fransa’da ikinci dönemi kazanan Macron için ‘balayı’ yok

Fransız gazetelerinin manşetlerinde seçim gündemi (AFP)
Fransız gazetelerinin manşetlerinde seçim gündemi (AFP)

Fransa’da dün düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron oyların yüzde 58.2’sini, rakibi aşırı sağcı Marine Le Pen ise 41.8’ini aldı.
Macron seçimi kazandı, ancak cumhurbaşkanlığındaki ikinci dönemi, yükselen siyasi muhalefet ve toplumsal karışıklık nedeniyle daha karmaşık olabilir.
Destekçileri Pazar günü Eyfel Kulesi yakınlarında seçim zaferini kutlarken, Macron yaptığı konuşmada, “Birçok yurttaşım beni desteklemek için değil, aşırı sağı engellemek için bana oy verdi. Şu andan itibaren, artık bir tarafın adayı değil, tüm tarafların başkanıyım” dedi.
Macron’un aşması gereken bir sonraki engel çok uzakta değil.
Haziran ayında yapılacak parlamento seçimleri, Fransa’nın sosyal refah programlarında büyük değişikliğe işaret edecek reform planları için hangi hükümet biçimine güveneceğini belirleyecek.
Genelde yeni seçilen cumhurbaşkanın partisinin, yasama seçimleri geldiğinde mecliste çoğunluğu elde etmesi beklenir.
Le Pen ise, yenilgiyi kabul ederken meydan okuyan bir tavırla parlamentoda güçlü bir muhalefet bloğu kurma sözü verdi.
Bu arada aşırı solcu Jean-Luc Melenchon, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda sol oylarının büyük bir kısmını elde ettikten sonra başbakan olmayı kafasına koymuş durumda.
Melenchon, parlamento seçimlerinde bu ivmeden yararlanmayı umuyor.

Topal ördek
Macron’un müttefikleri çoğunluğu sağlasa veya etkili bir koalisyon kurmak için bir anlaşmaya varsa bile, başta asgari yaşı 62’den 65’e kademeli olarak yükseltecek emeklilik reformu ve emekli maaşları olmak üzere reformlara karşı sokaklarda yaşanacak direnişle uğraşmak zorunda kalacak.
20 yıl içinde ikinci dönem kazanan tek Fransız cumhurbaşkanı olmasına rağmen, Macron’un Le Pen karşısında 2017 seçimlerine kıyasla daha düşük oy alması, reformları uygulamak için beş yıl önce sahip olduğu yetkiye sahip olmayacağı anlamına geliyor.
Saxo Bank ekonomisti Christopher Dembik, Reuters’e verdiği demeçte, “Emekli maaşı gibi hassas reformları uygularsa, cumhurbaşkanı büyük toplumsal hoşnutsuzluklar karşısında topal bir ördeğe dönüşebilir” dedi.
Fransa’nın en büyük sendikalarından biri olan Genel İş Konfederasyonu (CGT) Başkanı Philippe Martinez, Macron’un ‘balayı’ beklememesi gerektiğini ve bu konuda tamamen geri adım atmazsa gösteriler patlak vereceği konusunda uyardı.
Seçimlerin ardından Macron’un uğraşması gereken bir diğer çetrefilli konu da enerji fiyatlarındaki büyük artış.
Macron hükümeti elektrik fiyatlarını sınırladı ve seçim sonrasına kadar tüketici fiyatlarında indirim teklif etti. 
Macron, seçim kampanyası sırasında seçmenleri gerektiği kadar koruyacağını söyledi, ancak bir zaman çizelgesi sunmadı.
Açık olan şu ki, bu maliyetli önlemlerin bir noktada kaldırılması gerekecek. 
Bu arada milletvekilleri, seçmenlerin Ukrayna menşeili ayçiçek yağı, pirinç ve ekmek gibi her türlü temel gıda maddesinde fiyatların artmasından şikayet ettiklerini söylüyor.
2018’de yükselen akaryakıt fiyatları, Paris ve Fransa genelinde yollarda aylarca aksamalara neden olan Sarı Yelekliler protestolarıyla, 1968’de öğrenci ayaklanmasından bu yana Fransa’nın en kötü toplumsal huzursuzluğunu tetikledi.
Dolayısıyla Macron, aynı huzursuzluğun patlak vermemesi için dikkatli davranmak zorunda kalacak.
Macron’un ilk dönemi, kendisini kibirli biri gibi gösteren halkla ilişkiler hatalarıyla doluydu.
Cumhurbaşkanı birçok Fransız tarafından sevilmiyor. Seçim kampanyası sırasında bir vatandaş Macron’un yüzüne ‘Beşinci Cumhuriyet’in en kötü başkanı’ olduğunu söyledi.
Siyasi müttefikleri, ilk dönemindeki yukarıdan aşağıya yönetim tarzını ortadan kaldırması, milletvekilleri, sendikalar ve sivil topluma ile daha fazla istişare yapması gerekeceği konusunda uyarıyor.
Milletvekili Patrick Vignal Reuters’a verdiği demeçte, “Emmanuel Macron şu mesajı aldı: Her şeye tepeden karar veremez. O bir şirketin başkanı değil. Müzakere ve istişare fikrini kabul etmesi gerekiyor” diye konuştu.



İran polisi, "aldatılan" kişilere teslim olmaları için üç gün süre verdi

İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, 8 Ocak Perşembe günü, çevik kuvvet polisi protestocuları dağıttı (Telegram)
İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, 8 Ocak Perşembe günü, çevik kuvvet polisi protestocuları dağıttı (Telegram)
TT

İran polisi, "aldatılan" kişilere teslim olmaları için üç gün süre verdi

İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, 8 Ocak Perşembe günü, çevik kuvvet polisi protestocuları dağıttı (Telegram)
İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, 8 Ocak Perşembe günü, çevik kuvvet polisi protestocuları dağıttı (Telegram)

İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, isyanlara katılmaya "aldatılan" kişilerin üç gün içinde teslim olmaları halinde, "cezalarında önemli ölçüde hafifletme" sağlanacağını söyledi.

Radan, devlet televizyonuna yaptığı açıklamalarda, "İsyanlara istemeden karışan gençlerin düşman askeri değil, yanlış yola sapmış kişiler olarak değerlendirildiğini" belirterek, "Onlara İslam Cumhuriyeti rejimine yakışır bir merhametle davranılacaktır" dedi.

Teslim olma için verilen sürenin "en fazla üç gün" olduğunu belirten yetkili, "bu süre içinde teslim olma girişiminde bulunan herkesin, cezası belirlenirken bu durum dikkate alınacaktır" diyerek, "liderler, kışkırtıcılar ve isyancılar" olarak nitelendirdiği kişilere karşı "kanunun kararlı bir şekilde uygulanacağını" vurguladı.

 İran'ın Meşhed kentinde hükümet karşıtı protestolar, 10 Ocak (Reuters)İran'ın Meşhed kentinde hükümet karşıtı protestolar, 10 Ocak (Reuters)

Bu bağlamda, İran'ın ikinci büyük şehri Meşhed'deki olaylarla ilgili yeni bir açıklamada, İstihbarat Bakanlığı, güvenlik güçlerinin son birkaç gündür eyalette yaşanan "terörist" olayların "kilit unsurları" olarak nitelendirdiği 192 kişiyi gözaltına aldığını bildirdi.

Bakanlık, bu gözaltına alınanları altı güvenlik görevlisi ve vatandaşın öldürülmesi, camilerin, kamu ve hizmet tesislerinin ve otobüslerin yakılması, ayrıca askeri ve güvenlik merkezlerine yapılan saldırılardan sorumlu tuttu.

Açıklamada, göz altıların son birkaç gündür toplanan "belgeler ve deliller" sonucunda gerçekleştiği, soruşturmaların gözaltına alınanlardan bazılarının düşmanca hareketler, terör örgütleri ve yabancı bağlantıları olan "sapkın gruplar" ile bağlantılı olduğunu ortaya koyduğu belirtildi.

Resmi açıklamada, gözaltına alınanlar arasında, ortaklarıyla birlikte isyanlara katılan kötü şöhretli şiddet çetelerinin liderlerinin de bulunduğu ifade edildi.

Bakanlık, gözaltına alınanlardan tabancalar, Kalaşnikov tüfekler, av tüfekleri ve Winchester marka isyancı silahlarının yanı sıra hançerler, kılıçlar, boks eldivenleri, kasap bıçakları, yaylı oklar ve zincirler de dahil olmak üzere ateşli silahlar ve kesici aletler ele geçirildiğini bildirdi ve soruşturmaların devam ettiğini vurguladı.

Hükümet karşıtı son protesto dalgası, kötüleşen ekonomik kriz ve yaşam koşullarının etkisiyle 28 Aralık'ta patlak verdi. Bu gösteriler, 2022 yılının sonlarında Mahsa Amini'nin başörtüsü takma kuralını ihlal ettiği gerekçesiyle ahlak polisi gözetimindeyken ölmesinin ardından aylarca süren protestolardan bu yana İran liderliğine yönelik en büyük meydan okumayı temsil ediyor.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre son günlerde protestoların ivmesi azaldı ve hükümet yetkilileri, geniş çaplı bir güvenlik operasyonunun ardından ülkede sükunetin sağlandığını iddia etti. İnsan hakları örgütleri ise bu operasyonun binlerce kişinin ölümüne yol açtığını ve 8 Ocak'tan bu yana yaygın internet kesintileriyle birlikte gerçekleştiğini söylüyor.

İranlı yetkililer, ABD ve İsrail'i protestoları kışkırtmakla suçlayarak, "ayaklanma" olarak nitelendirdikleri olayların kendilerini temel ekonomik şikayetlerinden uzaklaştırdığını iddia etti. Yetkililer daha önce protestocuların ekonomik taleplerini anladıklarını belirtmiş, ancak "ayaklanmacılara" ve "sabotajcılara" müsamaha göstermeyeceklerini vurgulamıştı.

İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed'de cuma günü düzenlenen protesto yürüyüşlerinden (Telegram)İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed'de cuma günü düzenlenen protesto yürüyüşlerinden (Telegram)

Geçtiğimiz hafta, Devrim Muhafızlarına yakın en önde gelen medya kuruluşlarından biri olan Tesnim Haber Ajansı, güvenlik yetkililerinin protestolarda yaklaşık 3 bin kişinin gözaltına alındığını doğruladığını aktardı; insan hakları örgütleri ise gözaltı sayısının bundan daha yüksek olduğunu ve yaklaşık 20 bine ulaşabileceğini tahmin ediyor.

Bu bağlamda, İran Yüksek Lideri Ali Hamaney cumartesi günü İslam Cumhuriyeti'nin "isyancıların belini kırması" gerektiğini söyledi ve Trump'ı protestoculara verdiği destek nedeniyle İran'a verdiği kayıplardan dolayı "suçlu" olarak nitelendirdi. Protestolar sırasında "birkaç bin kişinin öldürüldüğünü" belirten Hamaney, ABD ve İsrail ile bağlantılı "teröristleri ve isyancıları" suçladı.

Tahran, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın protestocuları idam etmesi halinde "çok sert önlemler" alacağına dair defalarca verdiği sözlerin ardından, Trump'ı müdahale tehditlerini gerçekleştirmekten caydırmaya çalışıyor. Trump, cumartesi günü Politico'ya verdiği röportajda, "İran'da yeni bir liderlik aramanın zamanı geldi" demişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin herhangi bir saldırısının Tahran'dan "sert bir karşılık" doğuracağı uyarısında bulunarak, Yüksek Lider Ali Hamaney'i hedef almanın "ülkeye karşı topyekün bir savaşa eşdeğer" olacağını ifade etti.


Trump: Danimarka Grönland'ı koruyamaz

 ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)
TT

Trump: Danimarka Grönland'ı koruyamaz

 ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka'nın adayı koruyamayacağını belirterek, ABD'nin bu hafta Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda Grönland'ın ilhakı konusunu görüşeceğini söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığı habere göre Trump, dün akşamı Florida'da gazetecilere şunları söyledi: "Bunu başarmalıyız. Yapılması gerekiyor. Danimarka bunu koruyamaz. Onlar harika insanlar... Liderlerini tanıyorum, çok iyi insanlar ama oraya gitmiyorlar."

Trump, Avrupa liderlerinin Grönland'ı satın alma girişimine "şiddetli bir şekilde karşı çıkmayacaklarına" inandığını ifade etti. Bir muhabirin, planlarına karşı çıkan Avrupa liderlerine ne söylemeyi düşündüğü sorusuna cevaben, "Çok karşı çıkacaklarını sanmıyorum. Bunu elde etmeliyiz. Bunun gerçekleşmesi gerekiyor." İfadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, küresel çatışmaları çözmeyi amaçlayan "Barış Konseyi" girişimine Rus mevkidaşı Vladimir Putin'i davet ettiğini belirtti. Trump, gazetecilere "O [Putin] daveti aldı." diye doğruladı.


ABD savaş uçakları, Danimarka ile koordineli olarak Grönland'a gönderiliyor

Danimarkalı askerler Grönland'daki Nuuk Havaalanına geldi (AFP)
Danimarkalı askerler Grönland'daki Nuuk Havaalanına geldi (AFP)
TT

ABD savaş uçakları, Danimarka ile koordineli olarak Grönland'a gönderiliyor

Danimarkalı askerler Grönland'daki Nuuk Havaalanına geldi (AFP)
Danimarkalı askerler Grönland'daki Nuuk Havaalanına geldi (AFP)

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD) dün yaptığı açıklamada, ABD-Kanada ortak komutanlığına ait uçakların yakında Grönland'daki Petovik Hava Üssü'ne varacağını belirtti.

Yapılan açıklamada, bu uçakların, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'daki üslerden faaliyet gösteren uçaklarla birlikte, Amerika, Kanada ve Danimarka arasındaki savunma iş birliği çerçevesinde uzun zamandır planlanan çeşitli faaliyetleri destekleyeceğini ifade edildi.

Açıklamada ayrıca şu ifadeler yer aldı: “Bu faaliyet Danimarka ile koordine edilmiş olup, tüm destekleyici kuvvetler gerekli diplomatik yetkilendirme ile faaliyet göstermektedir. Grönland Hükümeti de planlanan faaliyetlerden haberdar edilmiştir.”

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı'nın (NORAD), Alaska, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere üç bölgesinden biri veya tamamı aracılığıyla Kuzey Amerika'da düzenli olarak kalıcı savunma operasyonları yürüttüğü belirtildi.

Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kuzey Kutbu'ndaki Danimarka toprağı Grönland'ı ilhak etme arzusunu dile getirmesinin ardından ABD ile Avrupa güçleri arasında artan gerilimlerin ortasında geldi.

Avrupa Konseyi Başkanı dün, ABD'nin Grönland'ı satın almasına izin verilene kadar NATO üyesi ülkelere gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunan Trump'la görüşmek üzere perşembe günü AB liderlerinin acil bir toplantı yapması çağrısında bulundu.