Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüştühttps://turkish.aawsat.com/home/article/3617346/cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1-erdo%C4%9Fan-rusya-devlet-ba%C5%9Fkan%C4%B1-putin-ile-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin (arşiv - Reuters)
İstanbul/Şarku’l Avsat
TT
TT
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin (arşiv - Reuters)
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefonla görüştü.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede, Rusya ve ABD arasında dün Türkiye'de gerçekleşen takasın yanı sıra Ukrayna'daki savaşa dair gelişmeler ele alındı.
Rusya Devlet Başkanı Putin, Rus pilot Konstantin Yaroshenko ile Amerikan deniz piyadesi Trevor Reed'in Milli İstihbarat Teşkilatının (MİT) koordinesi ve gözetiminde dün Türkiye'de gerçekleşen takası dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türkiye'nin bu takasa aracılık etmesinin barışa, diyaloğa ve iş birliğine verdiği önemin nişanesi olmasının yanı sıra arabuluculuk misyonu açısından da anlamlı olduğunu belirtti.
Mili İstihbarat Teşkilatının takas sürecinde üstlendiği role işaret eden Erdoğan, istihbarat birimleri arasındaki eş güdüm ve yakın diyaloğun devam ettirilmesi gerektiğini vurguladı. Erdoğan, bunun bölgedeki insani trajedilerin önüne geçilmesine ve istikrar ortamının sağlanmasına katkı yapacağını ifade etti.
Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın sonlandırılması için de inisiyatif almaya ve barışa giden yolda arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını aktaran Erdoğan, İstanbul görüşmelerinde yakalanan ivmeyi artırarak bölgede kalıcı barışı bir an önce tesis etmek istediklerini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin iki komşusu arasındaki bu krizin aşılması ve sulhun hakim kılınması için yürüttükleri çabaları kararlılıkla ve samimiyetle devam ettireceklerini vurguladı.
Trump, Z Kuşağı'nın gözünden düştühttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5230225-trump-z-ku%C5%9Fa%C4%9F%C4%B1n%C4%B1n-g%C3%B6z%C3%BCnden-d%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC
Yeni bir ankete göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Z Kuşağı arasındaki onay oranı geçen yıl çok büyük bir düşüşle 42 puan geriledi.
Trump'ın, 2024 seçiminde önceki iki başkanlık yarışına kıyasla daha fazla genç seçmenin oyunu alması, Beyaz Saray'a geri dönmesini sağlamıştı. Ancak Trump'ın ikinci başkanlığı başlayalı neredeyse bir yıl olmuşken, 1997'yle 2012 arasında doğan Z Kuşağı ona sırtını dönüyor.
CNN Baş Veri Analisti Harry Enten, Trump'ın Z Kuşağı arasındaki net onay oranının eksi 32 puan olduğunu gösteren yeni anketin şoke edici sonuçlarını çarşamba günü açıkladı. Bu, ikinci döneminin başlamasından kısa süre sonra, Şubat 2025'te genç seçmendeki artı yüzde 10'luk net onay oranına kıyasla çok büyük bir düşüş.
Enten, Trump'ın Z Kuşağı arasında "uçurumdan aşağı yuvarlandığını" söyledi.
Veri uzmanı, "Aman Tanrım. Bu, dediğim gibi, çok değişken bir grup ve Donald John Trump'tan çok uzaklaştı" dedi.
Pew Araştırma Merkezi'ne göre Trump, 2024 seçiminde 1990'lar ve 2000'ler arasında doğan Amerikalılar arasında oyların yüzde 42'sini aldı. Bu oran, Demokrat rakibi eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'ten 13 puan daha düşük olsa da bu yaş grubunda önceki yıllara göre daha iyi bir performans sergiledi.
2020'de eski Başkan Joe Biden'a karşı yarışırken Trump bu yaş grubunda oyların sadece yüzde 35'ini, 2016'da eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'a karşı yarışırkense yalnızca yüzde 25'ini almıştı.
Birçok Amerikalı gibi Z Kuşağı'nı da endişelendiren önemli bir konu, hayat pahalılığı. Trump'ın 2024 seçiminde kampanyasının ana başlıklarından biri olan ekonomi konusundaki onay oranı çakıldı.
Trump, 2024 seçiminde önceki iki başkanlık yarışına kıyasla daha fazla genç seçmenin oyunu alarak Beyaz Saray'a geri dönmüştü (Jim Watson/AFP)
Geçen aralık ayında yapılan bir AP-NORC anketine göre, ABD'li yetişkinlerin yüzde 67'si Trump'ın ekonomiyi yönetme biçimini onaylamazken, sadece yüzde 31'i onaylıyor. Bu fark martta daha azdı. O zaman halkın yüzde 58'i başkanın ekonomi konusundaki performansını onaylamazken, yüzde 40'ı onaylıyordu.
Anketlere rağmen Trump, salı günü Detroit Ekonomi Kulübü'nde yaptığı yıllık konuşmasında ekonominin durumuyla övündü. Başkan, ABD'nin "ülkenin tarihindeki en güçlü ve en hızlı ekonomik toparlanmayı" yaşadığını söyledi.
Diğer birçok Amerikalı gibi Z Kuşağı'nın da en çok endişe duyduğu konulardan biri hayat pahalılığı. Anketler, Trump'ın ekonomideki başarısı olarak gördüğü şey konusunda seçmenleri ikna etmekte zorlandığını gösteriyor (Angela Weiss/AFP)
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu Tüketici Fiyat Endeksi'ne göre enflasyon aralık ayında yüzde 2,7'de sabit kaldı ancak market fiyatları yüksek seyretti. Associated Press'in haberine göre yüksek fiyatlar ve ipotek faiz oranları nedeniyle 2025'te konut satışları son 30 yılın en düşük seviyesinde kaldı.
Independent Türkçe
İran'ın Z Kuşağı ve protestoların siyasi mühendisliğihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5230222-i%CC%87ran%C4%B1n-z-ku%C5%9Fa%C4%9F%C4%B1-ve-protestolar%C4%B1n-siyasi-m%C3%BChendisli%C4%9Fi
İran'ın Z Kuşağı ve protestoların siyasi mühendisliği
Tahran sokaklarında siyasi rejime karşı protesto gösterisi yapan İranlı protestocular, 8 Ocak 2026 (Reuters)
Ömer Harkus
Yeni İran anı, dini havzaların koridorlarında, hükümet kurumlarında veya Dini Lider Ali Hamaney'in direktifleriyle şekillenmiyor. Aksine, şifreli sanal alanlardan sokaklara çıkıyor ve bu sokakları, henüz kendisini önceki ayaklanmalardan ayırt eden bir isim almayan ayaklanma kapsamında, yeni bir genç erkek ve kız kuşağının isyanının sahnesine dönüştürüyor gibi görünüyor. Bu yaş grubu, ülkelerinde önemli değişikliklere yol açabilecek veya sokaklara geri dönmelerini engellemek için rejimin hapishanelerine düşmelerine neden olabilecek gerçek bir devrim yaşıyor.
1997 ile 2012 başları arasında doğan “Z Kuşağı”nın protesto hareketinde kilit bir oyuncu olarak yükselişi, sadece yüzlerin değişmesi değil, İran'daki siyasi muhalefetin işleyiş “kodunda” radikal bir değişim anlamına da geliyor.
Muhalefetin bakış açısına göre, bugün yaşananlar uluslararası bir çatışmaya veya dış politika etkileşimlerine indirgenemez. Aksine, İran toplumunun kendi içindeki derin dönüşümlerin bir ifadesidir. Muhalefet, protestoların dışarıdan gelen açıklamalara bir yanıt olarak doğmadığını, ekonomi sebebiyle uzun süredir biriken hayal kırıklıklarının, toplumsal boğulmanın ve hem siyasi hem de ataerkil otoritenin meşruiyetinin tükenmesinin sonucu olduğunu düşünüyor.
Bu kuşak bağımsız olarak görülüyor, yurtdışındaki liderlerden rehberlik beklemiyor ve nereden gelirse gelsin bir siyasi vesayetin meşruiyetini tanımıyor.
Sosyologlar, İran'daki mevcut dönüşümün siyasi bir hareket olmadan önce sosyolojik bir hareket olduğuna inanıyor. Bu kuşak, açık ve bireyselci bir dijital ortamda büyüdü, kendisini ideolojik veya örgütsel bağlılık yerine bağımsızlık ve isyan yoluyla tanıtıyor, bu da herhangi bir tarafın onun hızını kontrol etmesini veya yönlendirmesini zorlaştırıyor.
İran bağlamında “Z Kuşağı”
Geleneksel “reform” aşamasını aşan durgun bir ekonomik görünüm ve yaşam standartlarındaki çöküşün etkisiyle, Z Kuşağı, rejimin “varoluşsal reddi” olarak adlandırılabilecek bir aşamada öne çıkıyor. Bu reddetme kendisini partizan siyasi açıklamalarla değil, devletin otoritesini alayla birlikte cesaret ve kendini tanıtma yoluyla sarsmayı amaçlayan fiziki ve dijital “performanslarla” ifade ediyor. Böylece sokaklar, “puan toplamak” ve sanal “öncüler” listesinde üst sıralarda yer almak için mücadele edilen akıllı telefon ekranlarının bir uzantısı haline geliyor; bu olgu, ekonomik umutsuzluğu yaşama isteğiyle harmanlıyor.
Devlet televizyonunun hakim olduğu kapalı bir medya ortamında büyüyen ebeveynlerinin aksine, Z Kuşağı VPN'ler ve uydular aracılığıyla dış dünyaya bağlı olarak büyüdü. Bu onun K-pop müziği ve Japon animelerinden, Batılı liberal demokrasinin değerlerine ve insan haklarına kadar uzanan küresel kültürü tüketmesine olanak tanıdı. Bu “dijital göç”, hem Orta Çağ'dan kalma olarak gördüğü siyasi rejime hem de ekranında her gün gördüğü yaşam tarzına ulaşmasını engelleyen ekonomik gerçekliğine karşı iki yönlü bir yabancılaşma doğurdu.
İran'ın Z Kuşağı, her türlü ataerkil veya devlet kontrolünü reddeden güçlü bir bireycilik duygusuyla karakterize edilir. Önceki kuşaklar dini, ailevi veya partizan çerçeveler içinde kolektif olarak çalışmaya eğilimliyken, bu kuşak kendini bağımsız olarak ifade etmeyi tercih ediyor. Zorunlu başörtüsü yasalarını dini bir mesele olarak değil, kişisel özgürlüğe ve bireyin kendi bedeni üzerinde söz sahibi olma hakkına yönelik açık bir ihlal olarak reddetmesi de bunu açıkça gösteriyor.
Bu kuşağın özlemleri ile rejimin gerçekliği arasındaki uçurum sadece siyasi değil, bilişsel bir uçurum. Rejim görev ve yükümlülük dilini konuşurken, gençler hak ve arzular dilini konuşuyor. Bu uçurum, rejimin gençleri siyasi şarkılarla kazanma girişimlerinin başarısız olmasıyla açıkça ortaya çıktı; bu şarkılar sosyal medya platformlarında alayla karşılandı ve yapılan videolarla kendisiyle dalga geçildi.
Ekmekten devrimci nihilizme
Z Kuşağı hareketi, İran'ın içinde bulunduğu ekonomik bağlamdan ayrılamaz. İran’ın para birimi eşi görülmemiş bir çöküş yaşadıktan sonra ekonomi, bir “meydan okuma”dan protestoların “varoluşsal dinamosuna” dönüştü. Bu çöküş sadece bir sayı değildi; bütün bir kuşağın hayalleri için ölüm cezasıydı. 20 yaşındaki bir genç için bu enflasyon, emeklerinin ve çabalarının değerinin her gün buharlaşması ve en temel ihtiyaçları bile karşılayabilmesinin uzak bir hayal haline gelmesi anlamına geliyor.
Buna ilave olarak, gençler yüksek işsizlik oranlarından muzdarip. Bazı tahminler, 15-24 yaş arası gençlerin yaklaşık yüzde 77'sinin eğitim, öğretim ve istihdam sektörlerinin dışında olduğunu gösteriyor. Bunlar hem fazla zamanı hem de öfkesi olan, protestoların insan gücünü oluşturan bir kitleyi temsil ediyor.
Bu durum, caydırıcılık denklemini değiştirdi. Hapis ve hatta ölüm tehdidi artık eskisi kadar etkili değil, çünkü bu rejimin gölgesi altında “yaşam”, sosyal medya aracılığıyla takip ettikleri yaşama karşılık bir “yavaş ölüm” ile eş anlamlı hale geldi. Z Kuşağı, yoksulluğu doğrudan rejimin yapısal yolsuzluğuna ve iç sorunlar pahasına Gazze, Lübnan, Suriye ve Yemen'deki milisleri destekleme de dahil olmak üzere dış politikalarına bağlıyor. Ekonomik reformun siyasi değişim olmadan imkansız olduğunu kabul eden bir siyasi farkındalığı yansıtan ve yeniden güçlü bir şekilde ortaya çıkan “Ne Gazze ne de Lübnan, hayatım İran için feda olsun” sloganı da bunu açıkça gösteriyor.
Yeniden güçlü bir şekilde ortaya çıkan “Ne Gazze ne de Lübnan, hayatım İran için feda olsun” sloganı, ekonomik reformun siyasi değişim olmadan imkansız olduğunu kabul eden bir siyasi farkındalığı yansıtıyor
İran'daki “Z Kuşağı” hareketinin en eşsiz ve yenilikçi özelliği, video oyunlarının ve sosyal medya platformlarının mantığını benimsemesi ve bunu sokaklardaki devrimci eylemlerine uygulaması olabilir. Bu “oyunlaştırma”, risklerin en aza indirilmesi değil, baskıcı gerçeklikle başa çıkmak için psikolojik ve taktiksel bir stratejidir.
Z Kuşağı, TikTok ve Instagram gibi uygulamalardaki “meydan okumalar” (challenge) kültürüyle büyüdü ve bu eğlence amaçlı meydan okumalar, “sarığı düşürme meydan okuması” gibi yüksek riskli meydan okumalara dönüştü.
2022'de başlayan bu fenomen, genç erkek ve kızların sokaklarda din adamlarının peşinden koşup, sarıklarına vurarak düşürmelerini ve bu eylemlerini videoya çekmelerini içeriyor. Bu eylem, kutsallığı bozma fikrine dayanan derin anlamlar taşıyor. Zira sarık, dini ve siyasi otoritenin sembolü ve onu düşürmek, rejimin imajını sarsmayı ve sembolik meşruiyetinden mahrum bırakmayı amaçlayan bir “kutsalı bozma” eylemidir.
Bu eylem oyun mantığına göre işliyor; bir “hedef” (din adamı), bir “risk” (tutuklanma) ve bir “ödül” (videonun viral olması) var. Hedef ne kadar zorlu olursa, örneğin yüksek rütbeli bir din adamı veya kalabalık bir yer, çeşitli platformlarda etkileşim o kadar büyük oluyor.
Rejim karşıtı protestocular, Londra'nın merkezindeki İran Büyükelçiliği önünde düzenlenen bir mitingde, 1979 devriminden önce kullanılan aslan ve güneş amblemli İran bayrağını taşıyor, 9 Ocak 2026 (AFP)
Bu noktada, videoların yayılması, diğer yerlerde ve şehirlerdeki gençlerin bu eylemi tekrarlamaları ve bu alaycı ulusal “karnavala” katılmaları için teşvik haline geliyor.
Şimdiye kadar ayaklanmada ortaya çıkan en ikonik görüntü, bir kızın Hamaney'in yanan posterinin alevi ile sigarasını yakmasıydı. Bu görüntü, siyasi ve hatta ataerkil otoriteye karşı protestolarda tekrar tekrar kullanılan bir sembol haline geldi.
Merkezi liderliğin yokluğu
Hareketin belirli bir liderlikten yoksun olması yetkilileri şaşırtıyor. Hareketler, çoğunlukla şifreli uygulamalar aracılığıyla iletişim kuran ve kararlarını merkezi olmayan bir şekilde alan çok küçük, bağımsız arkadaş veya sınıf arkadaşı gruplarına dayanan basit, görünmez, yatay bir yapıya sahip.
Bu yapı, rejimin hareketi “başsız bırakmasını” imkansız kılıyor çünkü hareket, zaten başsız. Belirli bir mahallede bir grup tutuklandığında, çevredeki bölgelerde başka gruplar ortaya çıkıyor, tıpkı yüzeyin altında yatay olarak büyüyen ve beklenmedik birçok yerde yüzeye çıkan mutasyona uğramış kökler gibi. Bu, merkezi otoriteyi reddeden ve “kolektif zekayı” yükselten bir uygulama kültürünün doğrudan sonucu.
Protestocular, içeriklerini güçlendirmek için TikTok'taki “ekleme” (stitch) ve “düet” gibi özellikleri kullanıyorlar. Şarku'l Avsat'ın al Majalla'dan aktardığı analize göre Protesto veya baskıyla ilgili bir video viral olduğunda, binlerce kullanıcı onu düet olarak paylaşıyor ve bu da platformun veya sansürcülerin binlerce püretilmiş versiyonu silmeden orijinal videoyu kaldırmasını imkansız hale getiriyor. Bu ise kendi anlatılarını dayatan dijital bir “tufan” yaratıyor.
Bu çatışmanın özünde “kahramanlık” ve “ölüm” kavramlarında bir dönüşüm yaşanıyor. İran rejimi, meşruiyetini Şii geleneğinden ve Irak ile Suriye'deki savaşlardan türetilen bir “şehitlik kültürü” üzerine inşa etti. Ancak Z Kuşağı bu anlatıyı yıkıyor ve yerine “yaşam” anlatısını koyuyor
2022 protestolarında öldürülen iki genç kız Nika Shakarami ve Sarina Esmailzadeh gibi figürler, ölümleri nedeniyle değil, dijital olarak belgeledikleri yaşamları nedeniyle ikon haline geldiler. Nika'nın şarkı söyleyip dans ettiği ve Sarina'nın hayallerini anlattığı, özgürlük ve refah hakkında etkileyici bir şekilde konuştuğu videolar viral oldu.
Bu videolar, izleyicilerin onları ulaşılamaz “kutsal semboller” olarak değil, “gerçek insanlar” olarak görmesini sağladı. Önceki protestolarda öldürülenlerin cenazelerine Şii geleneklerine uygun olarak ağlama ve dövünme damga vururken, Z kuşağı kurbanlarının cenazeleri alkış, şarkı söyleme ve mezarlar üzerinde başörtülerin yakılmasıyla farklılaştı.
İran'da yaşananlar sadece geçici bir protesto dalgası değil, rejimin eski yöntemleriyle kontrol altına alamayacağı veya yatıştıramayacağı bir ayaklanma. Gençleri uçurumun eşiğine iten ekonomik umutsuzluk ile onlara araçlar ve güç duygusu veren dijital güçlenmenin birleşimi farklı bir denklem yarattı; ya rejim değişikliği ya da kronik istikrarsızlığın devamı.
Protestocular, İran'ın Tahran kentinde bir ateşin etrafında rejim karşıtı sloganlar atıyor, 9 Ocak 2026 Cuma (AP)
Bu nedenle, siyasi protestoların geleceği fetvaların mürekkebiyle değil, isyan algoritmaları ve sokakların bitmek bilmeyen meydan okumalarıyla yazılacak. Bu, geçici bir protesto dalgasından daha fazlası; ekonomik çöküş, askeri yenilgi, uluslararası izolasyon ve halkın öfkesinin bir araya geldiği mükemmel bir fırtına.
Mevcut protestolar henüz hızlı bir değişimi zorlayacak ölçeğe ulaşmadı, ancak geçiş aşamasında gibi görünüyorlar, zira rejim daha geniş çaplı bir baskı ve sokaklarda rejim yanlısı gösterilerin seferber edilmesi için hazırlanıyor.
İşte paradoks da burada yatıyor; rejim halk desteğini ne kadar çok göstermeye çalışırsa, toplumsal kutuplaşmanın ortaya çıkma riski o kadar artacaktır. Sokak, “devletin dini otoritesi” ile “dizginsiz yeni kuşak” arasında sembolik ve siyasi bir çatışma arenasına dönüşecek ve mevcut durum da ara sıra yaşanan protestolardan daha geniş bir toplumsal çatışmaya dönüşecektir.
Avrupa Birliği, planın tam olarak uygulanmasını talep ediyor ve Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasının başlatılmasını memnuniyetle karşılıyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5230101-avrupa-birli%C4%9Fi-plan%C4%B1n-tam-olarak-uygulanmas%C4%B1n%C4%B1-talep-ediyor-ve-trump%C4%B1n-gazze-plan%C4%B1n%C4%B1n
Avrupa Birliği, planın tam olarak uygulanmasını talep ediyor ve Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasının başlatılmasını memnuniyetle karşılıyor
İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir evi hedef alan hava saldırısının ardından oluşan yıkım (Reuters)
Avrupa Birliği, bugün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Şeridi için hazırladığı barış planının ikinci aşamasının başlatılacağının duyurulmasını memnuniyetle karşıladı. AB, diplomatik, insani ve güvenlik araçlarıyla Gazze Şeridi'ndeki barış çabalarını desteklemeye devam etmeye hazır olduğunu teyit etti.
AB sözcüsü yaptığı açıklamada, “BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla onaylanan, Gazze'deki çatışmayı sona erdirmek için hazırlanan 20 maddelik ABD planının ikinci aşamasının başlatılmasının duyurulmasını memnuniyetle karşılıyoruz, özellikle de Filistin Yönetimi'nin desteğiyle Gazze'yi yönetmek üzere bir Filistin ulusal komitesinin atanmasını” ifadelerini kullandı.
Sözcü, “Hamas'ın silahsızlandırılması, kapsamlı insani yardım sağlanması ve Gazze'nin yeniden inşası da dahil olmak üzere barış planının tam olarak uygulanmasını sabırsızlıkla bekliyoruz” diye ekledi.
Trump'ın özel elçisi Steve Witkoff dün, Gazze planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyurdu. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu aşama, ateşkesin ardından Hamas'ın silahsızlandırılması, teknokrat bir yönetim ve yeniden inşa aşamalarını içeriyor.
X'te yayınladığı bir gönderide Witkoff, 20 maddelik planın ikinci aşamasının, Gazze'de “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” adı altında geçici bir Filistin teknokrat yönetiminin kurulmasını içerdiğini ve bu yönetimin Gazze Şeridi'nin tamamen silahsızlandırılması ve yeniden inşası sürecini başlatacağını belirtti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
