Darbeci Husilere Yemen’de yağma suçlaması

Husiler, yağma yoluyla ele geçirdikleri arazilerde bir dizi proje yapmakla itham ediliyor.

Husilerin Sana'daki toplantısına kattılan bir çocuk elinde silahla görüntülendi. (Reuters)
Husilerin Sana'daki toplantısına kattılan bir çocuk elinde silahla görüntülendi. (Reuters)
TT

Darbeci Husilere Yemen’de yağma suçlaması

Husilerin Sana'daki toplantısına kattılan bir çocuk elinde silahla görüntülendi. (Reuters)
Husilerin Sana'daki toplantısına kattılan bir çocuk elinde silahla görüntülendi. (Reuters)

Husi milislerinin yöneticileri, Yemen devletine ve vatandaşlarına ait olan arazi ve gayrimenkulleri organize bir şekilde ele geçirmeye devam ediyor. Konuya dair bilgi sahibi olan Sana'daki kaynaklar, grubun yakın zamanda kentte en büyük ikinci camiye ait yağmalanmış bir arazi üzerine giyim pazarı açtığını ortaya aktardı. Benzer bir olayda da darbe grubuna mensup bir lider, Ibb kentinde grubun ele geçirdiği bir benzin istasyonunun çatısına devasa bir ev inşa etti. Eylemcilere göre bu, kentin daha önce tanık olmadığı bir olay.
Sana'daki aktivistler, milislerin soygun yoluyla ele geçirilmiş arazilerde giyim mağazaları açtığı anı gözler önüne seren görüntüleri sosyal medya platformlarında paylaştılar. Milisler söz konusu giyim mağazalarını daha önce başkentin doğusundaki Savan semtinde bulunan Firdevs Camii'ne ait bir araziye inşa etmişlerdi.
Mahalle sakinleri, grubun ibadethanelerin kutsallığına kayıtsız kalmasına ve cami avlusunun daha fazla para kazanmak için bir yatırım projesine dönüştürülmesine tepki gösterdiler.
Grubun alaycı bir slogan belirlediklerini de dile getiren eylemcilerin aktardığına göre darbeci milisler söz konusu eylemlerini ‘Kur'an yürüyüşü’ olarak adlandırıyorlar. Aktivistler yaptıkları açıklamada şunları aktardılar:
“Bugünkü eylemlerinin çoğu, bunun bir darbe, saldırı, baskın, soygun ve başkalarının mallarını yağmalayarak bunları mezhepçi gündemlere ve projelere hizmet için kullandıkları konusunda şüpheye yer bırakmayıyor.”
Firdevs Camii Vaizi Muhammed eş-Şirani, daha önce Husi denetçilerinin silah zoruyla caminin arazisi, ana cephesi ve Sana'daki birçok ek binası üzerinde kontrollerini genişlettiklerini ifade ederek bir kınama mesajı yayınlamıştı. Şirani, Facebook hesabında yaptığı bir dizi paylaşımda çeşitli kuruluşlara, medyaya, insan hakları aktivistlerine, ülkenin ileri gelenlerine ve cami cemaatine, “grubun ibadethanelere yönelik uygulamalarını ele alma ve konuyu kamuoyu sorunu haline getirme çağrısında bulundu.
İran yanlısı grup, ilk saldırılarını yaklaşık 14 bin kişi kapasiteli Firdevs Camii'ne yöneltti. Milisler kadınların ibadet ettiği bölümü, Kur’an-ı Kerim ezberleme merkezini ve Firdevs Yardım Vakfı karargahını kapattı. Darbeci grup daha sonra cami imamına ve ibadet eden kalabalığa saldırdı. Milisler mevcut imamı görevden alarak müritleri arasından yeni bir imam atadı.
Yerel kaynaklar milislerin geçen yılın aralık ayı sonlarında camiyi bastığını, avlusunu ve ek binalarını ele geçirdiğini ve orada bir ticaret kompleksinin inşasına başladığını açıkladı.
Ancak bu, Husilerin kontrolü altındaki bölgelerde bulunan dini ve eğitim tesislerine ilk saldırısı değil. Milisler daha önce de Sana'daki Bab es-Selam'da bulunan Model Halk Okulu'nun avlusunu dükkana çevirmişti.
Yerel kaynakların Şarku'l Avsat'a aktardığına göre başta, tanınmayan darbe hükümetinde Eğitim Bakanı olarak atanan Yahya Bedreddin el-Husi'nin kardeşi ve yine meşru kabul edeilmeyen Sana Belediye Başkanı Hamud İbad olmak üzere Husi liderleri, okulun bahçesinin bir kısmına el koymak ve dükkanlar kurmak için talimat verdi.
Mezarlıklar da söz konusu saldırılardan etkilendi. Zimar Valiliği'nden (Sana'nın 100 km güneyinde) bir kaynak, gruptaki bir liderliğin, Sana'dan verilen talimatlara göre bu yılın başında 28 bin metrekareden fazla bir araziyi aldığını belirtti. Söz konusu arazi Zimar şehrinde bir mezarlık için tahsis edilmişti. Kaynak, mezarlıklarla ilgili herhangi bir gelişmeyi yasaklayan mahkeme kararlarına rağmen arazinin çalınmasının ardından grubun, yatırım projesini bu arazi üzerine inşa etmeye başladığını belirtti. Kaynak ayrıca arazinin yıllarca mezarlık inşası için vakfedildiğini aktardı.  Ancak milisler tüm bu duruma rağmen silah zoruyla geniş bir arazi üzerinde toplam 850 milyon Yemen riyal (dolar yaklaşık 600 riyal) maliyetle yatırım projelerini inşa etmeye başladılar.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.