Fas: İşçi Bayramı kutlamaları arifesinde hükümet ve sendikalar arasında anlaşma

Fas Başbakanı Aziz Ahnuş (Şarku'l Avsat)

Fas hükümeti dün yaptığı açıklamada, en çok temsil gücüne sahip sendikalarla anlaşmaya vardığını duyurdu. Fas İşletmeleri Genel Konfederasyonu (iş insanlarını temsil eden sendika) ile bugün 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamalarından önce geliri artırmaya yönelik bir dizi önlem konusunda anlaşmaya varıldı. Açıklamada, büyük vatansever ruh, yüksek uzlaşma duygusu ve en yüksek temsil gücüne sahip sendika merkezlerinin (işçi sendikaları) olumlu etkileşimi sayesinde, Fas İşletmeleri Genel Konfederasyonu ile Fas Tarım ve Kırsal Kalkınma Konfederasyonu’nun, ulusal ve uluslararası ekonomik durumu dikkate alarak 2022 ile 2024 arasındaki dönem için bir anlaşma tutanağını imzaladığı belirtildi. Bu anlaşma, özellikle sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerinde asgari ücretin iki yılda yüzde 10 oranında artırılması da dahil olmak üzere bir dizi karşılıklı yükümlülük içermektedir.
Sanayi, ticaret, serbest meslek ve tarım sektörü arasında yasal asgari ücretin kademeli olarak tek rakama sabitlenmesi ve kamu sektöründe asgari ücretin net 3 bin 500 dirheme (350 $) yükseltilmesi, idari ve teknik asistanlara bağlı çalışanlar için yedinci kademenin silinmesi ve terfi kontenjanının yüzde 33'ten yüzde 36'ya yükseltilmesi, kamu ve özel sektörde çalışanlara çocuk yardım miktarının artırılması, yaşlılık aylığından yararlanmak için doldurulması gereken sigorta prim gününün 3 bin 240’tan bin 320’ye indirilmesi ve yasal emeklilik yaşı sınırına ulaşan sigortalıların yaşlılık aylığından yararlanmasına karar verildi. Ayrıca pandemiden etkilenen emeklilerin, herhangi bir ücret almadıkları veya eksik ücret aldıkları durumları hesaba katmadan, yaşlılık aylığından yararlanmaları sağlanacak.
Devlet işçilerin maliyetlerinin düşürülmesine katkıda bulunacak. Çalışan kadınları işgücü piyasasına katılmaya teşvik edecek ve ekonomik faaliyet oranlarını yükseltecek. Bu kazanımlar sağlık ve milli eğitim sektörleri düzeyinde sosyal diyalog çerçevesinde yapılan sözleşmelere eklendi. Yapılan sözleşmelerde bu sektörlerde çalışanların yararına “önemli kazanımlar” yer alıyor.
Pandemi sonucu ekonomik toparlanmanın devam etmesi için hükümet tarafından önlem ve tedbirler alındı. Pandemiden etkilenen sektörlerin yararına adımlar atılacak. Başta buğday, şeker ve bütan gazı olmak üzere temel maddelere yönelik doğrudan sübvansiyonların değeri artırılacak. Fiyat istikrarını sağlamak ve tüm erkek ve kadın vatandaşların satın alma gücünü korumak için elektrikte sübvansiyon sağlanacak.
Öte yandan, grev hakkının kullanılması ile ilgili teşkilat kanununun çıkarılması, İş Kanunu'nun bazı hükümlerinin ve sendikalara ilişkin kanunun gözden geçirilmesi ve meslek seçimlerini düzenleyen kanunların incelenmesi konularında mutabakata varıldı.
Hükümet ve sendikalar arasındaki bu diyalog turuna, sosyal diyaloğun kurumsallaşmasına yönelik acil toplu talebe yanıt olarak Ulusal Sosyal Diyalog Sözleşmesi'nin üç tarafı tarafından imzalanması damgasını vurdu.
Fas deneyiminin kazanımlarını arttırmak, özellikle anlaşmaların uygulanması düzeyinde zayıflıklarından kaçınmak ve sürdürülebilirlik ve düzeni sağlamak için mekanizmalar kurmak devletin hedefleri arasında yer alıyor. Bu, "benzeri görülmemiş" deneyim, çok seviyeli sosyal diyaloğun net bir metodoloji, periyodiklik ve kesin tarihlere göre yönetilmesini sağlayacaktır. Bu deneyim aynı zamanda çeşitli mekanizmalar arasında tamamlayıcılık ve yakınlaşma sağlamak için etkili bir yönetişim ile Sosyal Diyalog Liderliği Yüksek Komitesi ve İş Kanunu çerçevesindeki mevcut mekanizmalardan kaynaklanan çeşitli yapılar için özel roller meydana getirecek.