Guterres’ten Nijer ordusunun terörle mücadelesine destek çağrısı

BM Genel Sekreteri Guterres önceki gün Niamey'de Nijer Devlet Başkanı Bazum ile ortak basın toplantısı düzenledi. (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, uluslararası toplumu Nijer ordusunun ‘küresel bir tehdit’ haline gelen terör gruplarıyla savaşmasına yardımcı olmak için ‘yatırım yapmaya’ çağırırken, Nijer ve Ukrayna’daki savaştan etkilenen komşu Afrika ülkelerinin koronavirüs salgını ve diğer sorunlardan kurtarılmasına yardımcı olunması gerektiğini söyledi.
Guterres, Niamey'de Nijer Devlet Başkanı Muhammed Bazum ile düzenlenen ortak basın toplantısı sırasında yaptığı açıklamada “Nijer ordusunun seçkin performansı göz önüne alındığında, uluslararası toplumun Nijer ordusunun yeteneklerini inşa etmek için maksimum düzeyde yatırım yapması gerektiğini düşünüyorum” dedi. Yatırımın teçhizat ve ordunun eğitimi içinde olması gerektiğine dikkat çeken Guterres, bu talep için kendisine güvenilmesi gerektiğini belirttiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Nijer tüm bu zorlukları tek başına çözemez. Afrika Birliği (AfB), Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ve Beş Sahel Eyaleti Grubu bölgede barış, istikrar ve kalkınma için temel aktörlerdir.”
BM yetkilisi Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad'ı kapsayan G5 Sahel ve ordunun iktidara geldiği Mali ve Burkina Faso'ya atıfta bulunarak, 2020 ve 2022 başında ‘bazı komşu ülkelerde meydana gelen darbeler tarafından zayıflatıldığını’ kabul etti. Guterres, Sahel bölgesinde terör saldırılarının artarak devam etmesi ve Gine Körfezi ülkelerine yayılmasıyla birlikte uluslararası toplumun bunun artık sadece bölgesel veya Afrika meselesi değil, küresel bir tehdit haline geldiğini anlaması gerektiğini kaydetti. Bu zorluğun üstesinden gelmek ve kaynakları harekete geçirmek için başından beri yaptığı gibi çağrılarına devam edeceğine işaret eden Guterres, Nijer ve tüm Sahel bölgesinde barış ve istikrarın, Birleşmiş Milletler için mutlak bir öncelik olduğunu vurguladı. Bazum, Guterres ile terörle mücadele ülkesinin BM ve diğer ortakları arasındaki yeni iş birliği konseptini görüştüğünü söyledi. Nijer Devlet Başkanı, durumun geliştiğini belirterek, terör sorununu algılama şekli ve bu sorunla başa çıkma yollarını güncellemeleri gerektiğini vurguladı.
Nijer, El Kaide ve DEAŞ ile bağlantılı cihatçı hareketlere karşı mücadelesinde Niamey ve kuzey bölgesi Agadez'de askeri üsleri olan Fransa ve ABD de dahil olmak üzere birçok Batılı ülkenin desteğine sahip.
Nijerli milletvekilleri 22 Nisan’da ülkeye yeni yabancı güçlerin, özellikle de Fransızların konuşlandırılmasına izin veren bir metin lehinde oy kullandı.
BM Genel Sekreteri, Niamey'den yerinden edilenlerin yanı sıra cihatçı şiddetten kaçan Mali ve Burkina Faso'dan başkentin yaklaşık 100 kilometre kuzeyindeki Olam'a gitti. Guterres geçtiğimiz hafta Senegal’le başlayan Afrika turunu Nijer ile sonlandırdı.
Bu Bağlamda Nijer eski Devlet Başkanı Mahamadou Issoufou, Afrika Birliği Başkanı ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nden, Afrika'daki güvenlik krizine kapsamlı bir uluslararası müdahalenin nasıl geliştirileceğine ilişkin tavsiyeler geliştirmeye odaklanarak, Sahel'deki güvenlik konusunda ortak bir stratejik değerlendirmesine liderlik etmelerini istedi. Değerlendirme, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu, ECOWAS ve G5 Ortak Sekreterliği ile istişare içinde gerçekleştirilecek.
BM, Nijer'deki güvensizliğin bir dizi farklı aktör tarafından yönlendirildiğine inanıyor. Guterres, şiddetten öncelikli olarak sivillerin etkilendiğini savunuyor. Veriler, her on saldırı kurbanından yaklaşık sekizinin sivil olduğunu gösteriyor. Bir grup radikalizm yanlısı silahlı grup, ağırlıklı olarak ülkenin kuzeybatı, güney ve güneydoğusundaki Tillaberi, Tahoua ve Diffa bölgelerinde faaliyet gösteriyor. Güneydeki Maradi bölgesinde, Nijerya'dan faaliyet gösteren silahlı gruplar, baskınlar düzenlemek için sık sık sınırı geçiyor. Aynı şekilde Nijer'deki silahlı gruplar da büyük bir tehdit oluşturuyor.
Küresel Terörizm Endeksi, Nijer'de terör nedneiyle 588 kişinin öldüğünü ve teröre bağlı ölümlerin son on yılın en yüksek rakamı olduğunu açıkladı. Tillaberi bölgesinde 2020 ile 2021 arasında ölümler ikiye katlandı. Guterres, güvensizliğin ‘olağanüstü ölçekte çok boyutlu bir krizin’ sadece bir parçası olduğunu söyledi. Ukrayna'daki savaşın körüklediği iklim değişikliği, artan gıda güvensizliği, yetersiz beslenme ve artan gıda fiyatları, benzeri görülmemiş bu insani dramı derinleştirdi. BM Genel Sekreteri ayrıca Afrika'nın gıda güvenliği sorunlarının ‘Ukrayna'nın tarımsal üretimi ile Rusya ve Belarus için gıda ve gübre üretimini dünya pazarlarına yeniden entegre etmeden’ çözülmeyeceğini vurguladı.
Guterres, Senegal temasları kapsamında, başkentin yaklaşık 30 kilometre güneydoğusunda inşa edilen ve yeni bir BM kompleksinin parçası olacak bir ofis binasının da bulunduğu Diamniadio'yu ziyaret etti. Aynı zmanda yakın bir dönemde koronavirüs aşıları üretecek bir aşı üretim tesisinde de incelemelerde bulundu.