Irak: Sadr Hareketi ve Koordinasyon Çerçevesi, bağımsız milletvekillerin hükümet kurma konusunda vereceği tepkiyi bekliyor

Mukteda es-Sadr (INA)
Mukteda es-Sadr (INA)
TT

Irak: Sadr Hareketi ve Koordinasyon Çerçevesi, bağımsız milletvekillerin hükümet kurma konusunda vereceği tepkiyi bekliyor

Mukteda es-Sadr (INA)
Mukteda es-Sadr (INA)

Irak’ta cumhurbaşkanı ve başbakan seçimiyle ilgili tüm anayasal süreler sona erdi. Şii cephenin iki büyük grubunu (Sadr Hareketi ve Koordinasyon Çerçevesi) bir araya getirme girişimleri başarısızlıkla sonuçlandı. Buna ek olarak Kürt partiler ortak bir cumhurbaşkanı adayı üzerinde hâlâ uzlaşı sağlayamadı. Tüm bunların ardından gözler Irak Meclisi’ndeki bağımsız milletvekillerine çevrildi.
Yeni cumhurbaşkanını seçmek için Meclis’te düzenlenen üç oturum başarısızlıkla sonuçlandı. Nitekim Mukteda es-Sadr liderliğindeki Vatanı Kurtarma İttifakı (Şii-Kürt-Sünni ittifakı) oturumun düzenlenebilmesi için meclis üye tamsayısının üçte ikisinin oturuma katılmasını sağlayamadı. Yeni cumhurbaşkanının seçilememesinin temelinde, iki ana Kürt partinin (Kürdistan Demokrat Partisi/KDP ve Kürdistan Yurtseverler Birliği/KYB) ortak bir aday üzerinde anlaşmaya varamaması ve Mukteda es-Sadr’ın ulusal çoğunluk hükümeti kurulmasını isterken, Koordinasyon Çerçevesi’nin uzlaşı hükümetinin kurulmasını talep etmesi yatıyor.
Sadr, kendisine, Sünni müttefiki Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi’ye ve Kürt ortağı KDP lideri Mesut Barzani’ye yönelik doğrudan ve dolaylı İran baskılarını reddederek, Ramazan ayının hemen öncesinde 40 gün boyunca ‘siyasi itikafa’ gireceğini ilan etti. Sadr’ın itikafının bitmesine birkaç gün kala Koordinasyon Çerçevesi krizin çözümü için başlattığı yeni bir girişimle bağımsız milletvekillerine hükümetin kurulmasında rol oynama çağrısında bulundu. Bağımsız vekillerin çoğunun Şii olmasından hareketle bu girişimin bağımsız vekilleri Koordinasyon Çerçevesi’ne dahil etme çabası olduğunun anlaşılması üzerine Sadr, itikafının bitmesinin hemen öncesinde bağımsız vekillere Vatanı Kurtarma İttifakı’na katılma çağrısında bulundu.
Meclis çatısı altında ortak bir grup kuramayan bağımsız vekiller iki tarafın çağrısına da henüz yanıt vermedi. Ancak Şarku’l Avsat’ın konuya yakın kaynaklardan edindiği bilgilere göre, bağımsız vekiller bir yandan iki Şii taraftan birini seçmeden önce pozisyonlarını netleştirmeye çalışırken, diğer yandan kendi aralarındaki ihtilafları çözmeye çalışıyorlar. Zira bazı vekiller her iki tarafa da güvenmediği için bu çağrılara olumlu karşılık vermiyor. Eğer taraflardan birinin taleplerini kabul ederse onun tarafına geçmek durumunda kalacaklar. Taraf seçecek milletvekillerinin sayısı oldukça az. Bu da bağımsız vekillerin dağılacağı anlamına gelir. İki taraf da sayılarını artırmak için bunu istiyor. Ayrıca bu dağılma siyaset sahnesinde hiçbir değişiklik yaratmayacak. Bağımsız vekiller ise mezhepçi veya siyasi bir tarafa geçtiği için bağımsız sıfatını kaybedecek.
Iraklı araştırmacı, akademisyen ve Siyasi Düşünce Merkezi Başkanı Dr. İhsan eş-Şammari, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:
“Sadr Hareketi ve Koordinasyon Çerçevesi’nin başlattığı girişimler, karşı tarafın girişimini kuşatmayı amaçlıyor. Yani Sadr Koordinasyon Çerçevesi’nin girişimini kuşatmayı isterken, Koordinasyon Çerçevesi de 40 günlük itikafın bitmesinin ardından Sadr’ın vereceği tepkiyi kuşatmayı istiyor. Doğrusu Koordinasyon Çerçevesi’nin girişimi yeni bir şey söylemiyor. Zira önceki pozisyonlarından ibaret. İki tarafın bağımsız vekillere odaklanmasının sebebi, kaçmak ve oluşabilecek bir tıkanıklığın sorumluluğunu bağımsızlara atmaktır. Zira iki taraf da cumhurbaşkanı ve başbakan seçiminde başarısız oldu. Sadr, ‘Koordinasyon Çerçevesi’nin bağımsızlarını’ zor duruma düşürmek istedi. Nitekim bu son süreçte yapılan açıklamalar bağımsız vekillerin Koordinasyon Çerçevesi’nden yana olduğuna işaret ediyor.”
Şammari, Sadr ve Koordinasyon Çerçevesi’nin bağımsızları kendi tarafına çekme çabasının arkasında hangi motivasyonun bulunduğu sorusuna, “Sadr’ın amacı bağımsızlar ile Koordinasyon Çerçevesi’nin irtibatını kesmek ve onları, cumhurbaşkanı seçimi için gerekli üçte iki çoğunluğu şu ana dek sağlayamayan Vatanı Kurtarma İttifakı’na dahil etmek. Aylardır süren bu tıkanıklıktan sonra sorunların 15 gün içinde çözüleceğine ihtimal verilmiyor. Özellikle bölünmüş durumda bulunan ve kendisine güvenilecek tek bir parçadan oluşmayan bağımsızlarla bu işin çözülmesi mümkün değil” diye yanıt verdi.



İsrail gazetesi: Hamas'la ateşkes anlaşmasına varma şansı ‘yok’

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
TT

İsrail gazetesi: Hamas'la ateşkes anlaşmasına varma şansı ‘yok’

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)

İsrail gazetesi Yediot Ahronot'un İsrailli yetkililere dayandırdığı haberine göre Gazze Şeridi'nde ateşkes için Hamas'la bir anlaşmaya varma şansı karmaşık koşullar altında ‘sıfır’.

Gazete, Hamas'ın ‘yapılabilecek en uç tekliflerden biri’ olarak nitelendirdiği esir takası anlaşması önerisine verdiği yanıtın ardından, İsrail'de karamsarlığın yayıldığını bildirdi.

İsmi açıklanmayan bir yetkiliye atıfta bulunan gazete, ‘İsrail Hamas'ın yanıtını derinlemesine analiz etti ve bu koşullar altında bir anlaşmaya varma şansının sıfır olduğu sonucuna vardı’ ifadesine yer verdi.

Gazeteye göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın yanıtının ardından üst düzey güvenlik servisi komutanlarıyla telefonda durum değerlendirmesi yaptı.

İsrail'deki üst düzey yetkililer, Hamas'ın, İsrail'in pozisyonunun zor olduğuna ve önemli koşullar koyabileceğine inandığını söyledi.

İsrailli bir yetkiliye göre Hamas, esir alınan kadın askerlerin iadesi karşılığında serbest bırakılacak müebbet hapis cezasına çarptırılmış 200 mahkûmun kimlikleri konusunda İsrail'e veto hakkı tanınmasına karşı çıkıyor, ancak İsrail bu mahkûmlardan yaklaşık 100'ü için veto hakkından vazgeçmeyi kabul etti.

Hamas ayrıca, Gazze Şeridi'nin yeniden inşasının üçüncü aşamadan birinci aşamaya geçmesinde ısrar etmekte ve İsrail'in Filistinli mahkumların Gazze Şeridi'ne ya da yurtdışına gönderilmesi talebini şiddetle reddederek, Batı Şeria da dahil olmak üzere serbest bırakılmaları konusunda ısrar etmektedir.

Şarku’l Avsat’ın İsrail gazetesinden aktardığı haberde “Hamas, çatışmaların durdurulması için sadece ABD'nin değil, Çin, Rusya ve Türkiye'nin de garantör olmasında ısrar ediyor ki bu, İsrail açısından kabul edilemez bir durum” ifadesi yer aldı.

Haberde İsrail'deki yetkililerin, bu cevabın, Hamas'ın Gazze'deki lideri Yahya Sinvar'ın İsrail'e güvenmediğini ve her küçük anlaşmazlıkta anlaşmayı bozacağına inandığını, bu nedenle de İsrail'in anlaşmanın ilk insani aşamasına girmesi için ilk aşamadan önce bile her konuda anlaşmaya varılmasında ısrar ettiğini gösterdiğini söylediği aktarıldı.

Haberde ayrıca yetkililere dayandırılarak “Hamas savaşın bittiğini ve çıkış yolu olmadığını biliyor” denildi.