Sudan: Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri yeni bir muhalefet ittifakı kuruyor


Hartum'da sivil yönetim talep eden protestolardan bir kare (AFP)
Hartum'da sivil yönetim talep eden protestolardan bir kare (AFP)
TT

Sudan: Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri yeni bir muhalefet ittifakı kuruyor


Hartum'da sivil yönetim talep eden protestolardan bir kare (AFP)
Hartum'da sivil yönetim talep eden protestolardan bir kare (AFP)

Sudan’da önceki geçiş hükümetine katılan Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) koalisyonu, "Birleşik Sivil Cephe" adıyla yeni bir ittifakın kurulduğunu duyurdu. Bu ittifakın kurulmasının amacı, otuz yıllık Ömer el-Beşir'in yönetimini deviren Aralık 2018 devrimini destekleyen güçleri birleştirmek. Birkaç siyasi parti ve sivil toplum bileşeninden oluşan bu ittifak, sivil ve demokratik geçişi yeniden tesis etmek ve ülkeyi, vatandaşları ve anayasayı koruma görevlerini yerine getirmek amacıyla birleşik bir ulusal profesyonel ordunun oluşturulması için orduyla doğrudan müzakere çağrısında bulundu.

ÖDBG liderlerinden ve eski Kabine İşleri Bakanı Halid Ömer Yusuf, "Sudan Kongresi" partisi tarafından düzenlenen bir toplantıda, "Özgürlük ve Değişim İttifakı, sivilleri birleştiren yeni bir ittifak kurmak için çalışıyor. Bu ittifak, mevcut askeri yönetime karşı sahayı ve siyasi direnişi koordine etmek için siyasi partiler, profesyoneller, direniş komiteleri ve sivil toplumdan oluşuyor” dedi.

Eski Kabine İşleri Bakanı sözlerini şöyle sürdürdü: “Tek kültürlü devleti sona erdirmek için radikal bir değişiklik yapılmalı ve çeşitli Sudan bileşenlerini ifade eden bir devlet kurulmalı. Demokratik geçiş ancak kademeli olarak gerçekleşebilir. Bazıları demokratik geçişin bir “yumruk darbesiyle” gerçekleşeceğini düşünüyor. Dünyanın hiçbir yerinde bir “yumruk darbesiyle” demokratik geçiş gerçekleşmedi. Bolşevik, İran, Küba ve Çin devrimleri değişim getirdi ama demokrasi getirmedi. Bize gelince, totaliter bir çerçevede radikal bir değişim çağrısı yapanların aksine, demokratik bir çerçevede radikal bir değişim arıyoruz. Askeri reform olmadan, ayrıca siviller ve ordu arasındaki ilişkide reform yapılmadan, askeri kurumun rolünü, vatanı ve vatandaşı koruma ve anayasayı koruma misyonuyla sınırlamadan, demokratik değişim gerçekleşmeyecek. Ordu, siyasi alandan uzaklaştırılarak anayasal olarak zorunlu görevleriyle bağlantılı profesyonel bir kurum haline getirilmeli.”
 
Hızlı Destek Güçleri ve harekât ordularını dağıtma çağrılarının tehlikeleri konusunda uyaran Ömer, bu güçlerin tek bir orduda birleşmeleri için çağrıda bulundu. Ömer, “Hızlı Destek Güçleri ve silahlı harekât ordularının dağıtılması talebi mantıksız, çünkü yaklaşık 200 bin savaşçı var ve o kuvvetler dağıtılırsa bu savaşçılar nereye gidecek, bu durumda milislik projelere kapı aralamış olacağız. Bu kuvvetlere mensup savaşçıların çoğu fakir ve mağdur, onlara bir alternatif sunmaktan devlet sorumludur. Çözüm onları dağıtmak değil, aksine tek bir orduda birleştirmektir” dedi.

Siviller ve ordu arasında “düşmanlık atmosferi” olarak adlandırdığı durumu eleştiren Sudanlı eski bakan Ömer, orduya tek grup halinde saldırının durdurulması çağrısında bulunarak, “Değişim Tugayı kampanyasının tek grup olarak orduya saldırmaması doğru olandır. Genelleme yanlıştır. Daha ziyade görevlerine odaklanması için orduyu yeniden inşa ederek, silahlandırarak ve eğiterek sivil demokratik geçişin kendi çıkarına olduğunun farkına varmasını sağlamak gerekir” dedi.
 
ÖDGB ittifakının tekrar orduyla ortaklığa dönmek istemediğini açıkça belirten Ömer, “25 Ekim darbesi ortaklığı sona erdirdi ama orduyla sivil-asker düzeyinde demokratik ve sağlıklı ilişkileri tartışmak gerekiyor. Bu, gerçek, kişisel olmayan bir tartışma olmadan gerçekleşmeyecek” diye konuştu.
 
Diyalog kurulmamasını savunanları eleştiren eski bakan: "Tartışma kapısının kapatılmasını isteyen, askeri düzeni demokratik geçişe karşı birleştiriyor. Barışçıl mücadele birçok araç kullanır, tek bir araç üzerinde odaklanmaz; tek başına yürüyüş ve gösteriler darbeyi bitirmeye yetmez. Biz tek bir araca odaklandık, yürüyüşler. Evet, onlar önemli ve anahtardır ve barışçıl direnişte mızrağın ucudur. Ancak direniş araçlarını yaygınlaştırmak için grev, itaatsizlik, protesto nöbetleri ve barışçıl mücadelenin diğer araçlarını kullanmak gerekiyor” görüşünü dile getirdi.
 



Mladenov'un İsrail ile Ramallah arasında yürüttüğü mekik diplomasisi, Gazze Yönetim Komitesi’nin oluşumunu hızlandırıyor

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nda meydana gelen yıkımdan (AFP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nda meydana gelen yıkımdan (AFP)
TT

Mladenov'un İsrail ile Ramallah arasında yürüttüğü mekik diplomasisi, Gazze Yönetim Komitesi’nin oluşumunu hızlandırıyor

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nda meydana gelen yıkımdan (AFP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nda meydana gelen yıkımdan (AFP)

Gazze’de kurulması planlanan Barış Konseyi’nin genel direktörlüğü için adı geçen Nikolay Mladenov, Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh ile Gazze Şeridi’nde yürürlükte olan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin düzenlemeleri görüştü.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlara göre, Mladenov’un İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşen bu temas, ateşkesin ikinci aşamasının başlatılması ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için bir idari komitenin kurulmasının ilan edilmesi ihtimalini güçlendiriyor.

Netanyahu daha önce, 2015 başı ile 2020 sonu arasında Birleşmiş Milletler (BM) Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü olarak görev yapan Bulgar diplomat Nikolay Mladenov’un, ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığını yaptığı ve Gazze’deki barış sürecini denetlemekle görevlendirilen Barış Konseyi’nin genel direktörlüğüne seçildiğini açıklamıştı.

Filistin resmi haber ajansı WAFA’nın aktardığına göre, Hüseyin eş-Şeyh dün Ramallah’taki ofisinde Mladenov ve beraberindeki heyeti kabul etti. Görüşmeye Filistin Yönetimi’nin İstihbarat Şefi Macid Ferec de katıldı.

Görüşmede, idari komitenin yanı sıra Filistin polis ve güvenlik güçlerinin görevlerini üstlenmesi, bu yapıların egemenlik ve meşruiyet sahibi Filistin Yönetimi ile ilişkilendirilmesi ve Barış Konseyi’nin kuruluşunun açıklanmasına yaklaşılırken Trump’ın planının ikinci aşamasının uygulanma yolları ele alındı.

Eş-Şeyh, ikinci aşamanın uygulanmasına derhal başlanması gerektiğini vurgulayarak, bu kapsamda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesinin önemine dikkat çekti. İkinci aşamanın, Hamas yönetiminin sona erdirilmesini, silahların teslim edilmesini ve Trump’ın planı doğrultusunda yeniden imar sürecine geçilmesini öngördüğünü belirtti.

Görüşmede eş-Şeyh, Gazze Şeridi’nin Filistin devletinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Gazze Şeridi’ndeki Filistin kurumları ile Batı Şeria’daki Filistin Yönetimi arasında siyasi, idari ve hukuki bağın kurulmasının; tek otorite, tek hukuk ve tek meşru silah ilkesine saygı gösterilmesinin önemine işaret etti.

Eş-Şeyh ayrıca, Gazze’de geçiş süreci uygulanırken, uluslararası hukuku ihlal eden tüm tek taraflı uygulamaların derhal durdurulmasını öngören acil bir planın hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesinin durdurulması, yerleşimci şiddetinin sona erdirilmesi ve alıkonulan Filistin fonlarının serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Öte yandan İsrail Başbakanlık Ofisi, perşembe akşamı yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin tamamen silahlardan arındırılması konusunda ısrarcı olduğunu duyurdu. Bu iki madde, Trump yönetimi tarafından sunulan 20 maddelik ateşkes planının temel şartları arasında yer alıyor.

Filistin ve İsrail meseleleri konusunda uzman siyaset bilimi profesörü Dr. Tarık Fehmi ise Mladenov’un deneyimli ve itibarlı bir diplomat olduğunu belirterek, her ne kadar Barış Konseyi hiyerarşisinde eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair’in ardından ikinci sırada yer alsa da, Mladenov’un kabul gördüğünü ifade etti. Fehmi, Blair’in Arap dünyasında yeterli kabul görmediğine dikkat çekerek, Mladenov’un ‘teknokratlardan oluşacak komitenin ilanını hızlandıracak ve süreci hazırlayacak’ bir rol üstleneceğini söyledi.

Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh, dün Ramallah'ta Nikolay Mladenov ve beraberindeki heyeti kabul etti. (WAFA)Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh, dün Ramallah'ta Nikolay Mladenov ve beraberindeki heyeti kabul etti. (WAFA)

Filistinli siyasal analist Dr. Abdulmehdi Mutava, Mladenov’un Gazze Şeridi’ne yabancı bir isim olmadığına dikkat çekerek, geçmişte BM bünyesinde Ortadoğu’da görev yaptığını hatırlattı. Mutava, Mladenov’un Netanyahu ve Hüseyin eş-Şeyh ile yaptığı temasların, görüş alışverişinde bulunmak ve bakış açılarını yakınlaştırmak amacı taşıdığını belirtti. Bu temasların, ikinci aşamadaki ilerlemeye paralel olarak kapsamı genişleyecek kısmi bir Filistin yönetimine ulaşmayı hedeflediğini ifade eden Mutava, özellikle Hamas’ın ve Gazze Şeridi’nin silahsızlandırılmasıyla bağlantılı engellerin aşılabilme kapasitesinin de bu süreçte test edileceğini kaydetti.

Trump’ın Gazze için öngördüğü ve 20 maddeden oluşan barış planına göre, Gazze Şeridi geçici bir süreyle, siyasi aidiyeti bulunmayan teknokratlardan oluşacak Filistinli bir geçiş komitesi tarafından yönetilecek. Söz konusu komite, Barış Konseyi’nin gözetim ve denetimi altında faaliyet gösterecek.

ABD merkezli Axios internet sitesi, Amerikalı yetkililer ve konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail ile Hamas arasında varılan ve geçtiğimiz yıl 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması kapsamında, Barış Konseyi’nin kuruluşunu bu hafta içinde ilan etmesinin beklendiğini aktardı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati de perşembe akşamı BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı telefon görüşmesinde, İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesinin önemini vurguladı. Abdulati, Gazze Şeridi’nin yönetimi için geçici Filistinli teknokratlar komitesinin ilan edilmesi ve uluslararası bir istikrar gücünün oluşturulmasının gerekliliğine dikkat çekti.

Tarık Fehmi, Barış Konseyi’nin önümüzdeki günlerde ilan edilmesini beklediğini belirterek, ikinci aşamanın gerçek anlamda başlatılması için komitenin açıklanması yönünde baskıların arttığını ve aday isimlere yönelik olası itirazların aşılmaya çalışıldığını söyledi. Fehmi, sürecin İsrail’in manevra ve engellemelerinden uzak şekilde ilerlemesinin hedeflendiğini kaydetti. Mutava ise Barış Konseyi ile Gazze Şeridi’ni yönetecek idari komitenin bu hafta ilan edilmesinin ve böylece ikinci aşamaya fiilen geçilmesinin beklendiğini ifade etti.


Hamas, Washington'u İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarına “koruma” sağlamakla suçluyor

Güçlü rüzgar ve yağmur nedeniyle Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta çadırı yıkılan Filistinli bir kadın bebeğiyle (EPA)
Güçlü rüzgar ve yağmur nedeniyle Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta çadırı yıkılan Filistinli bir kadın bebeğiyle (EPA)
TT

Hamas, Washington'u İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarına “koruma” sağlamakla suçluyor

Güçlü rüzgar ve yağmur nedeniyle Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta çadırı yıkılan Filistinli bir kadın bebeğiyle (EPA)
Güçlü rüzgar ve yağmur nedeniyle Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta çadırı yıkılan Filistinli bir kadın bebeğiyle (EPA)

Bir Hamas yetkilisi dün, İsrail ile Filistin hareketi arasındaki ateşkes anlaşmasına rağmen perşembe günü 13 kişinin öldüğü saldırıların ardından ABD'yi İsrail ordusuna “koruma” sağlamakla suçladı.

Gazze sivil savunma yetkililerine göre, perşembe günü Filistin topraklarına düzenlenen İsrail saldırılarında 5’i çocuk olmak üzere en az 13 kişi hayatını kaybetti.

Hamas siyasi büro üyesi Basim Naim, Telegram üzerinden yaptığı paylaşımda, bunun “Amerikan koruması veya yeşil ışık olmadan gerçekleşemeyeceğini” ifade etti.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre çarşamba günü iki Hamas yetkilisi, hava koşulları nedeniyle iki haftalık aradan sonra Gazze'de rehine Ran Gvili'nin cesedinin aranmasına yeniden başlandığını doğruladı.

Gazze'de 10 Ekim'de ateşkes yürürlüğe girdi, ancak o günden bu yana ateşkesin birçok kez ihlal edilmesi ile 425 kişiden fazla Filistinli öldürüldü. İsrail ordusu, aynı dönemde silahlı kişiler tarafından 3 askerinin öldürüldüğünü açıkladı.


İsrail ordusu, Gazze'deki Hamas unsurlarını ve altyapıyı hedef aldığını duyurdu

Gazze Şeridi'ne düzenlenen İsrail hava saldırılarında öldürülen akrabalarının ardından gözyaşı döken Filistinli bir kadın (AFP)
Gazze Şeridi'ne düzenlenen İsrail hava saldırılarında öldürülen akrabalarının ardından gözyaşı döken Filistinli bir kadın (AFP)
TT

İsrail ordusu, Gazze'deki Hamas unsurlarını ve altyapıyı hedef aldığını duyurdu

Gazze Şeridi'ne düzenlenen İsrail hava saldırılarında öldürülen akrabalarının ardından gözyaşı döken Filistinli bir kadın (AFP)
Gazze Şeridi'ne düzenlenen İsrail hava saldırılarında öldürülen akrabalarının ardından gözyaşı döken Filistinli bir kadın (AFP)

İsrail ordusu dün yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde düzenlediği bir operasyon sırasında hayatını kaybeden Hamas mensuplarının isimlerini duyurdu.

Ordudan yapılan açıklamaya göre, Hamas’ın tanksavar roket sisteminden sorumlu komutanı Kemal Abdurrahman Muhammed Avvad ile hareketin üretim atölyesinin sorumlusu Ahmed Sabit öldürüldü.

Açıklamada ayrıca, Hamas’a bağlı Nuseyrat Tugayı’nın seçkin birliğinde yer alan ve 7 Ekim 2023’teki saldırıya katıldığı belirtilen Ahmed Abdulfettah Said Macdelavi’nin de hedef alındığı bildirildi.

İsrail ordusu, operasyonlar kapsamında Hamas’a ait sekiz roket fırlatma noktası, iki silah üretim tesisi ve üç silah deposu dahil olmak üzere çeşitli altyapı unsurlarının vurulduğunu kaydetti.

Ayrıca, Gazze Şeridi’nin kuzeyine düzenlenen ayrı bir hava saldırısında, Hamas’a ait bir komuta ve kontrol merkezinde faaliyet gösterdikleri belirtilen dört kişinin hedef alındığı ifade edildi.