Libya: Dibeybe, Trablus milisleri ile askeri çatışma tehdidinde bulundu

Libya’nın batısında Sabrata’da çatışmalar sürerken ülkenin güneyindeki DEAŞ kalıntıları takip ediliyor

Abdullah el-Lafi, Abdulhamid Dibeybe ile görüştü (Başkanlık Konseyi)
Abdullah el-Lafi, Abdulhamid Dibeybe ile görüştü (Başkanlık Konseyi)
TT

Libya: Dibeybe, Trablus milisleri ile askeri çatışma tehdidinde bulundu

Abdullah el-Lafi, Abdulhamid Dibeybe ile görüştü (Başkanlık Konseyi)
Abdullah el-Lafi, Abdulhamid Dibeybe ile görüştü (Başkanlık Konseyi)

Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, şehrin batısındaki Cenzur bölgesinde meydana gelen şiddetli çatışmalardan bir gün sonra başkent Trablus’ta kontrolü eline aldığını göstermeye çalışıyor. Dibeybe, şehirdeki silahlı milislerle askeri bir çatışmaya girme tehdidinde bulunurken, ‘İnsansız Hava Aracı Operasyon Birimi’ de silahlı grupların hareketlerini takip etmekle görevlendirdi. Ayrıca operasyon odasına ‘istikrarı bozacak her türlü şüpheli harekete doğrudan gerçek mühimmatla yanıt verme’ talimatı veren Dibeybe, istikrar halinin ve askeri düzenin bir hafta süreyle devam ettiğini dile getirerek, 16 Mayıs’ta Savunma Bakanlığı’na çalışmaların ilerleyişi hakkında günlük bir raporun iletilmesini talep etti.
Görevlendirme kararı, Dibeybe’nin geçen pazar akşamı Libya ordusunun baş komutanı sıfatıyla Başkanlık Konseyi’ndeki başkan yardımcısı Abdullah el-Lafi ile bir araya gelmesinden birkaç gün sonra alındı. Görüşme sırasında Birlik Hükümeti’ndeki üst düzey askeri yetkililerin katılımıyla, başkent Trablus’un batısındaki Cenzur bölgesinde meydana gelen silahlı çatışmalar başta olmak üzere tüm şehir ve bölgelerdeki genel askeri ve güvenlik durumu ele alındı. Görüşmede ayrıca bu çatışmalarla ilgili herhangi bir kınama yapılmazken, gelecekte tekrarlanmaması için de herhangi bir eylem planı ortaya koyulmadı. Başkanlık Konseyi’nden yapılan açıklamada, toplantıda ‘Libya ordusu üyeleri için mali ve idari çözümler, askeri sistemi organize etme yolları ve askerlik hizmetinde yürürlükte olan yasa ve yönetmeliklerin uygulanması’ konularının ele alındığı belirtildi. Açıklamaya göre Lafi ve Dibeybe, tüm ordu birimlerinin ülke güvenliğinin sağlanmasında tüm sorunların üstesinden gelmek için çalışması gerektiğine dikkat çekti.
Öte yandan geçen pazar akşamı sahil kenti Sabrata’nın (Trablus’un 70 km batısında) güneyindeki Zavaga bölgesinde silahlı gruplar arasında şiddetli çatışmalar yeniden patlak verdi. Libya Ulusal İnsan Hakları Komitesi, Cenzur’da UBH ve Başkanlık Konseyi yandaşı silahlı oluşumlar arasında meydana gelen silahlı çatışmaların koşullarına ilişkin kapsamlı bir soruşturma başlatması için Savunma Bakanlığı Başsavcılığı ve Askeri Savcılık Ofisi’ne çağrıda bulundu. Yapılan açıklamada faillerin takip edilmesi, adalete teslim edilmesi ve onlardan hesap sorulması ve cezasızlığa son verilmesi çağrısı yapılırken, sivillerin yoğun olarak yaşadığı mahallelerde ve sivil alanlarda zaman zaman yenilenen bu çatışmaların ‘savaş suçları kategorisine dahil edilebileceği’ belirtildi.
UBH İçişleri Bakanlığı, DEAŞ kalıntılarına ait unsurların şüpheli hareketlerine dair raporlar sonrasında geçen pazar akşamı Mizdah’ın güneyindeki bölgelerde güvenlik müdürlüklerine bağlı destek kuvvetleri ekiplerinin geniş kapsamlı tarama operasyonları düzenlediğini duyurdu.
Bu hamleyle eş zamanlı olarak bölgeye terör hücrelerinin sızdığına yönelik raporların ardından 166. Misrata Tugayı ve Tümgeneral Tarık bin Ziyad el-Muazaz, Beni Velid yakınlarında ortak devriyeler düzenleyeceğini duyurdu. Sebha güvenlik müdürü Tuğgeneral Muhammed el-Asfar da güvenlik varlığının yoğunlaştırılması, güvenlik duygusunun artırılması ve özellikle DEAŞ ile ilgili suçlar olmak üzere ciddi suçların bildirilmesi gerektiğini vurguladı.
Aynı şekilde Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Danışmanı Stephanie Williams, “Zaman hızla tükeniyor. Libya halkı, ancak sağlam ve rızaya dayalı bir anayasal çerçeve temelinde ulusal seçimlerin yapılmasıyla gerçekleşebilecek istikrar için her zamankinden daha istekli” dedi.
Williams, ortak komitenin Kahire’de anayasal süreçle ilgili Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi toplantılarının açılışı sırasında açıklamada bulundu. Yetkili, “Libya halkı, on yılı aşkın bir çalkantıdan sonra, savaştan ve yürütme gücü ve ekonomik kaynaklar üzerindeki sonsuz rekabetten bıktı. Uzun zamandır beklenen istikrar ve refah hayallerinin gerçekleşmesi için temsilcilerini seçmek istiyor” ifadelerini kullandı. Williams ayrıca, bir haftadan kısa bir süre içinde kilit konularda anlaşmaya varmak için tüm taraflarla birlikte çalışmak üzere sabırsızlandığını belirtti.
Diğer taraftan toplantıdaki üyeler, toplantının ikinci gününün anayasa taslağında anlaşmazlık yaşanan noktalar üzerindeki tartışmayı tamamlamanın yanı sıra anayasa taslakları ve eski yasaların gözden geçirilmesiyle başladığını söyledi.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.