ABD Savunma Bakanı Austin'den Gantz'a: İran'ın nükleer silah edinmesini engellemeye kararlıyız

ABD ordusu, gözlemci olarak İsrail’in ‘Ateş Arabaları Tatbikatı’na katıldı

Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
TT

ABD Savunma Bakanı Austin'den Gantz'a: İran'ın nükleer silah edinmesini engellemeye kararlıyız

Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz ile ABD Savunma Bakanlığı’nda (Pentagon) yaptığı görüşmede, ABD’nin İsrail'in güvenliğine bağlılığını ve niteliksel askeri üstünlüğünü korumaya ilişkin ‘değişmez taahhüdünü’ bir kez daha vurguladı.
Pentagon tarafından ikilinin görüşmesine ilişkin dün (Perşembe) yapılan açıklamada “Austin, ABD yönetiminin İran'ın nükleer silah edinmesine engel olma ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine karşı mücadele etme taahhüdünü yineledi. Aynı zamanda Austin, İsrail'in bölgedeki ülkelerle derin ilişkilerinden ve İsrail'in ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanına alınmasıyla artan askeri-askeri iş birliği fırsatlarından övgüyle söz etti” ifadelerine yer verildi.
Pentagon, CENTCOM’un az sayıda yetkilisinin gözlemci olarak katılması dışında ABD kuvvetlerinin İsrail'in düzenlediği tatbikatlara (Ateş Arabaları Tatbikatı) katılmadığını söyledi.
İsrail medyası bu haftanın başlarında, Tel Aviv’in bu ayın sonundaki yeni tatbikatının bir parçası olarak İran’ın nükleer tesislerinin vurulmasının simülasyonu için yapacağı geniş çaplı tatbikatına ABD’nin de katılacağını öne sürmüştü. Times of Israel’in haberine göre ABD Hava Kuvvetleri, tamamlayıcı bir güç olarak katılım sağlayıp uçakları, İran hava sahasındaki uçuşlarını ve tekrarlanan saldırıların uygulanmasını simüle eden İsrail uçaklarına yakıt ikmali yapacaktı.
Şarku’l Avsat’ın sorduğu bir soruya karşılık Pentagon Sözcüsü, bazı ABD uçaklarının İsrail uçaklarına havada yakıt ikmali yapma tatbikatlarına katıldığını doğrulamayı reddetti. Bu katılımı doğrulamanın ya da reddetmenin CENTCOM’un yetkisi dahilinde olduğunu söyledi.
CENTCOM Komutanı Orgeneral Michael Erik Kurilla, İsrail'in CENTCOM’un yetki alanına katılmasının ardından pazartesi günü İsrail'i ziyaret etti ve İsrail'in bazı tatbikatlarına katıldı.
İsrail gazetesi, Gantz'ın Beyaz Saray'da ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ile ‘İran'ın nükleer programındaki ilerlemeyi’ görüştüğünü belirtti. Gazetenin haberine göre iki taraf aynı zamanda ‘İran'ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini’ de ele aldı. Gantz, birlikte yakın çalışılması ve gelecekteki olası senaryolara hazırlanılması gerektiğini vurgularken, ikili ‘İsrail ve ABD arasındaki mükemmel savunma iş birliğine’ dikkat çektiler.

Cruz: Müzakerelerin durmasının nedeni Ayetullahların aşırı talepleri
Öte yandan ABD’li radikal Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, İran ile müzakerelerin ‘geçici olarak’ durmasının, ABD Başkanı Joe Biden'ın yönetiminden değil de ‘Ayetullahların son derece aşırı taleplerinden’ kaynaklanmış olabileceğini söyledi. The Jerusalem Post’a konuşan Cruz, “Bence Biden yönetimi bir anlaşma yapmayı çok istiyor. Ne yazık ki İsrail'in emniyetini ve güvenliğini, hatta ABD'nin emniyetini ve güvenliğini tehdit etse bile hemen hemen her şeyden feragat etmeye hazır olduklarını gösterdiler” dedi.
Cruz, gösterdiği çabalar sayesinde, yaklaşık bir hafta önce Senato Meclisi’ni, ezici bir oylama ve Cumhuriyetçi Parti ile Demokrat Parti’nin onayıyla terör örgütleri listesinde yer alan İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) uygulanan yaptırımları devam ettirmeye zorladığını da sözlerine ekledi. Cruz, “Ancak sanırım Başkan Biden hemen hemen ne pahasına olursa olsun bir anlaşmayı çok istiyor” dedi.
Cruz, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’e ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi önünde ifade verdiği sırada, Dışişleri Bakanlığı'nın eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve başka üst düzey yetkililere İran tarafından öldürülmeye çalışıldıkları sebebiyle koruma sağlamak için halihazırda aylık 2 milyon dolardan fazla harcadığına ilişkin haberlerin doğru olup olmadığını sorduğunu söyledi. Cruz, Blinken'in bunu ve ‘İran'ın eski üst düzey ABD’li yetkilileri öldürme girişimine son vermeyi taahhüt etmeyi reddettiğini’ iddia eden haberleri de doğruladığını belirtti.
Cruz, “Eski yetkilileri öldürmeye çalışacağını söyleyen biriyle aynı masaya nasıl oturabileceğini sorduğumda, Blinken güldü ve bunu kabul etti” dedi. Cruz ‘müzakerelerin askıya alınmasının yalnızca İran'ın aşırı taleplerinden kaynaklandığını’ söyleyerek sözlerini tamamladı.



ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
TT

ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)

ABD, İran'a yönelik gizli operasyon ve askeri stratejiler üzerinde çalışıyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Başkan Donald Trump'a çeşitli saldırı seçenekleri sunduğunu söylüyor.

Bunlar arasında ABD'nin haziranda vurduğu nükleer tesislere ek olarak balistik füze üretimi merkezlerinin hedef alınması da var.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Yetkililer, böyle bir saldırı senaryosunda operasyonun "birkaç gün" sürebileceğini ve İran'ın "şiddetli misilleme yapabileceğini" belirtiyor.

İran, ABD'nin saldırısına cevap olarak 23 Haziran'da Amerikan ordusunun Katar'daki El-Udeyd Hava Üssü'ne saldırmıştı. Operasyonda Tahran'ın önceden Washington'a haber verdiği ve hiçbir can kaybı yaşanmadığı aktarılmıştı.

Pentagon'un sunduğu diğer seçenekler arasında İran'ın güvenlik kurumlarına yönelik siber saldırı düzenlenmesi yer alıyor. Kaynaklara göre bu tarz saldırılarda "protestoculara karşı ölümcül güç kullanan iç güvenlik aygıtı" hedef alınacak.

Adlarının paylaşılmaması kaydıyla BBC'ye konuşan ABD'li yetkililer de İran'a yönelik olası operasyonda hava saldırılarının en muhtemel seçenekler arasında olduğunu belirtiyor. Bunlara ek olarak İran'ın "komuta ve telekomünikasyon sistemlerinin" hedef alınabileceğine işaret ediliyor.

Trump, sosyal medyadan dün paylaştığı gönderide İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu.

NYT'nin analizinde, İran petrolünün en büyük alıcısı Çin'in yanı sıra Türkiye, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan'ın da böyle bir hamleden olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekiliyor.

Trump'ın protestocuların öldürülmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunduğu İran'ın ekonomisi, uzun süredir ABD ambargosunun da etkisiyle zor durumda.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, Norveç merkezli insan hakları örgütü İran İnsan Hakları (IHRNGO) verilerine göre, protestolarda en az 648 eylemci öldürüldü, bunlardan 9'u 18 yaşın altındaydı. BBC'nin İran'daki kaynaklarıysa ölü sayısının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), öğrencilerin de katılımıyla büyüyen gösterilerin 16. gününe ilişkin raporunda, 133'ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 646 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını bildirdi.

ABD'nin İran'a yönelik operasyon başlatma ihtimali İsrail'i de harekete geçirdi. İsrail Savunma Kuvvetleri'nden (IDF) dün yapılan paylaşımda, İran'daki durumla ilgili "sürpriz senaryolara karşı" hazırlık yapıldığı ifade edildi.

Independent Türkçe, New York Times, BBC, Times of Israel


Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
TT

Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)

Çin, Tayvanlı politikacıları kabul etmemeleri için Avrupa ülkelerine baskı yapıyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Guardian'a konuşan diplomat ve yetkililer, Pekin'in Tayvanlı siyasetçilerin ülkelerine girişini yasaklaması için Avrupa Birliği (AB) hükümetlerine baskı yaptığını öne sürüyor. 

Kaynaklara göre Çin yönetimi, Avrupa'daki konsolosluklar üzerinden hükümet yetkililerine kasım ve aralıkta ulaşarak Tayvanlı politikacıların girişlerinin yasaklanması yönünde "hukuki tavsiye" verdi. 

Pekin yönetimi, Schengen Sınırları Kanunu diye bilinen ve AB vatandaşı olmayanların ülkelere girişi için "üye devletlerin uluslararası ilişkilerine tehdit oluşturmamasını" şart koşan kuralları öne sürerek uyarı yapıyor. 

Buna göre Çinli yetkililer, Tayvanlı siyasetçilerin Avrupa ülkelerine girişinin, mevzubahis ülkenin Çin'le uluslararası ilişkilerini tehdit edeceğini savunuyor. 

Diğer yandan Tayvan Ulusal Dong Hwa Üniversitesi'nden Zsuzsa Anna Ferenczy, "AB-Tayvan ilişkilerinin AB-Çin ilişkilerini tehdit ettiği yönündeki yorum Pekin'e ait. Bu, Avrupa'daki algı veya gerçeklikle hiç uyuşmuyor" diyor. 

Guardian'ın incelediği bazı notlarda "Tayvanlı personelin resmi temas için Avrupa'ya girmesinin yasaklanması" talep ediliyor. Bunun "Çin'in kırmızı çizgisinin ihlal edilmesi" anlamına geldiği ileri sürülüyor. 

Ayrıca bazı notlarda, AB hükümetlerinden Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Devlet Başkanı Yardımcısı Hsiao Bi-khim ve Başbakan Cho Jung-tai'nin yanı sıra, bu pozisyonlarda önceden görev yapmış isimlerin de girişinin yasaklanması talep ediliyor. 

Çin yönetimine göre Tayvanlı yetkililerin Belçika, Çekya, Polonya, Hollanda, İtalya, Avusturya, Almanya, Litvanya, Danimarka, Estonya ve İrlanda'ya ziyaretleri, "Çin-AB ilişkilerini ciddi şekilde zedeleme" riski taşıyor. 

Guardian'ın aktardığına göre Norveç ve Finlandiya'ya da benzer uyarı notları gönderilmiş. 

Tayvan Dışişleri Bakanlığı gazeteye gönderdiği açıklamada, yetkililerin Avrupa ziyaretlerinin "Çin'le hiçbir ilgisi olmadığı, Çin'in bu konuda müdahale etme hakkının bulunmadığı" belirtildi. 

Çin'e odaklanan Alman düşünce kuruluşu Merics'ten Claus Soong, şu ifadeleri kullanıyor: 

Pekin, Tayvanlı yetkilileri ülkeye kabul etmeden önce iyice düşünmeniz gerektiğini söylemek için elinden geleni yapıyor. Bunun bir tehdit olduğunu söyleyemem, daha çok bir hatırlatma ancak pek de nazik bir hatırlatma değil.

AB, Çin ordusunun Tayvan etrafında geçen ay düzenlediği kapsamlı tatbikatı eleştirerek, "bölgedeki istikrarın tehlikeye girdiğini" bildirmişti.

Independent Türkçe, Guardian, European Newsroom


Trump, Adalet Bakanı Bondi'den şikayetçi: Sürekli yakınıyor

Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
TT

Trump, Adalet Bakanı Bondi'den şikayetçi: Sürekli yakınıyor

Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)

Wall Street Journal (WSJ), ABD Başkanı Donald Trump'ın Adalet Bakanı Pam Bondi'den memnun olmadığını bildirdi. 

Amerikan gazetesinin kaynakları, 60 yaşındaki siyasetçiyi etkisiz ve zayıf bulan Trump'ın, onu kapalı kapılar ardında sürekli yerdiğini iddia etti.

Danışmanlara yapılan şikayetlerinin dozu ve sıklığının özellikle son aylarda çok arttığı belirtiliyor. 

WSJ, eski FBI Direktörü James Comey ve New York Başsavcısı Letitia James gibi Trump'ın rakip gördüğü kişilere karşı atılan yasal adımların yeterli bulunmadığını öne sürüyor. 

Trump'ın bu kişilere ve kaybettiği 2020 seçimlerine dair hile iddialarına karşı yürütülen yasal süreçlerin hızlandırılması için Adalet Bakanlığı'na özel savcılar atamayı planladığı da haberde dile getirilen iddialar arasında. 

Trump'ın, MAGA hareketinden de tepki alan Pondi'nin Jeffrey Epstein dosyalarını eline yüzüne bulaştırdığı eleştirilerine hak verdiği ifade ediliyor. 

Trump'ın bizzat eleştirilerini ilettiği Bondi'nin endişelerinin özellikle son bir aylık süreçte arttığı bildiriliyor.

WSJ'nin haberinin ardından Beyaz Saray'dan peş peşe açıklamalar geldi.

Trump, "Pam harika bir iş çıkarıyor. Uzun yıllardır benim arkadaşım. Radikal solcu çılgınlara karşı muazzam bir ilerleme kaydedildi. Onlar tek bir işte iyi, seçimlerde hile yapmak ve suç işlemek" dedi. 

Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles da Bondi'nin onlarca yıldır arkadaşı olduğunu söyleyip ekledi:

O inanılmaz derecede yetenekli, zeki ve çalışkan. Adalet Bakanlığı'nın başında olduğu için Trump Yönetimi şanslı.

Trump eylülde X'te yaptığı paylaşımda Adalet Bakanı Pam Bondi'ye seslenerek Comey ve James'in yanı sıra Demokrat Partili Senatör Adam Schiff'in de cezalandırılması gerektiğini savunmuştu.

Yanlışlıkla paylaşıldığı iddia edilen gönderide, "Aşırı suçlular ama hiçbir şey yapılmıyor. Daha fazla gecikemeyiz. Bu bizim itibarımızı ve inanırlığımızı öldürüyor" denmişti. 

Sonrasında Comey ve James hakkında iddianameler hazırlandı. Ancak yargı, Trump'ın eski avukatıyken Virginia Doğu Bölgesi Başsavcısı yapılan Lindsey Halligan'ın atanmasının kanunlara uymadığı neticesine varınca bu girişimler suya düştü. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, The Times, NBC