ABD Savunma Bakanı Austin'den Gantz'a: İran'ın nükleer silah edinmesini engellemeye kararlıyız

ABD ordusu, gözlemci olarak İsrail’in ‘Ateş Arabaları Tatbikatı’na katıldı

Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
TT

ABD Savunma Bakanı Austin'den Gantz'a: İran'ın nükleer silah edinmesini engellemeye kararlıyız

Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)
Austin, dün Pentagon'daki görüşmeleri sırasında Gantz ile konuşurken (DPA)

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz ile ABD Savunma Bakanlığı’nda (Pentagon) yaptığı görüşmede, ABD’nin İsrail'in güvenliğine bağlılığını ve niteliksel askeri üstünlüğünü korumaya ilişkin ‘değişmez taahhüdünü’ bir kez daha vurguladı.
Pentagon tarafından ikilinin görüşmesine ilişkin dün (Perşembe) yapılan açıklamada “Austin, ABD yönetiminin İran'ın nükleer silah edinmesine engel olma ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine karşı mücadele etme taahhüdünü yineledi. Aynı zamanda Austin, İsrail'in bölgedeki ülkelerle derin ilişkilerinden ve İsrail'in ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanına alınmasıyla artan askeri-askeri iş birliği fırsatlarından övgüyle söz etti” ifadelerine yer verildi.
Pentagon, CENTCOM’un az sayıda yetkilisinin gözlemci olarak katılması dışında ABD kuvvetlerinin İsrail'in düzenlediği tatbikatlara (Ateş Arabaları Tatbikatı) katılmadığını söyledi.
İsrail medyası bu haftanın başlarında, Tel Aviv’in bu ayın sonundaki yeni tatbikatının bir parçası olarak İran’ın nükleer tesislerinin vurulmasının simülasyonu için yapacağı geniş çaplı tatbikatına ABD’nin de katılacağını öne sürmüştü. Times of Israel’in haberine göre ABD Hava Kuvvetleri, tamamlayıcı bir güç olarak katılım sağlayıp uçakları, İran hava sahasındaki uçuşlarını ve tekrarlanan saldırıların uygulanmasını simüle eden İsrail uçaklarına yakıt ikmali yapacaktı.
Şarku’l Avsat’ın sorduğu bir soruya karşılık Pentagon Sözcüsü, bazı ABD uçaklarının İsrail uçaklarına havada yakıt ikmali yapma tatbikatlarına katıldığını doğrulamayı reddetti. Bu katılımı doğrulamanın ya da reddetmenin CENTCOM’un yetkisi dahilinde olduğunu söyledi.
CENTCOM Komutanı Orgeneral Michael Erik Kurilla, İsrail'in CENTCOM’un yetki alanına katılmasının ardından pazartesi günü İsrail'i ziyaret etti ve İsrail'in bazı tatbikatlarına katıldı.
İsrail gazetesi, Gantz'ın Beyaz Saray'da ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ile ‘İran'ın nükleer programındaki ilerlemeyi’ görüştüğünü belirtti. Gazetenin haberine göre iki taraf aynı zamanda ‘İran'ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini’ de ele aldı. Gantz, birlikte yakın çalışılması ve gelecekteki olası senaryolara hazırlanılması gerektiğini vurgularken, ikili ‘İsrail ve ABD arasındaki mükemmel savunma iş birliğine’ dikkat çektiler.

Cruz: Müzakerelerin durmasının nedeni Ayetullahların aşırı talepleri
Öte yandan ABD’li radikal Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, İran ile müzakerelerin ‘geçici olarak’ durmasının, ABD Başkanı Joe Biden'ın yönetiminden değil de ‘Ayetullahların son derece aşırı taleplerinden’ kaynaklanmış olabileceğini söyledi. The Jerusalem Post’a konuşan Cruz, “Bence Biden yönetimi bir anlaşma yapmayı çok istiyor. Ne yazık ki İsrail'in emniyetini ve güvenliğini, hatta ABD'nin emniyetini ve güvenliğini tehdit etse bile hemen hemen her şeyden feragat etmeye hazır olduklarını gösterdiler” dedi.
Cruz, gösterdiği çabalar sayesinde, yaklaşık bir hafta önce Senato Meclisi’ni, ezici bir oylama ve Cumhuriyetçi Parti ile Demokrat Parti’nin onayıyla terör örgütleri listesinde yer alan İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) uygulanan yaptırımları devam ettirmeye zorladığını da sözlerine ekledi. Cruz, “Ancak sanırım Başkan Biden hemen hemen ne pahasına olursa olsun bir anlaşmayı çok istiyor” dedi.
Cruz, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’e ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi önünde ifade verdiği sırada, Dışişleri Bakanlığı'nın eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve başka üst düzey yetkililere İran tarafından öldürülmeye çalışıldıkları sebebiyle koruma sağlamak için halihazırda aylık 2 milyon dolardan fazla harcadığına ilişkin haberlerin doğru olup olmadığını sorduğunu söyledi. Cruz, Blinken'in bunu ve ‘İran'ın eski üst düzey ABD’li yetkilileri öldürme girişimine son vermeyi taahhüt etmeyi reddettiğini’ iddia eden haberleri de doğruladığını belirtti.
Cruz, “Eski yetkilileri öldürmeye çalışacağını söyleyen biriyle aynı masaya nasıl oturabileceğini sorduğumda, Blinken güldü ve bunu kabul etti” dedi. Cruz ‘müzakerelerin askıya alınmasının yalnızca İran'ın aşırı taleplerinden kaynaklandığını’ söyleyerek sözlerini tamamladı.



ABD Grönland'ı ‘Altın Kubbe’ için mi istiyor?

Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
TT

ABD Grönland'ı ‘Altın Kubbe’ için mi istiyor?

Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)

Grönland, ABD’nin füze savunması için gerçekten önemli bir yer, ama Washington’ın füze kalkanı ya da diğer adıyla ‘Altın Kubbe’yi kurmak için başka seçenekleri de var. ABD aslında Başkan Donald Trump'ın ülkesinin güvenliği için ‘hayati’ olduğunu söylediği bu kutup adasını ele geçirmek zorunda değil.

ABD füze savunma sistemi hangi özelliklere sahip?

ABD balistik füze savunma sistemi, füzeleri tespit etmek ve izlemek için uydular ve erken uyarı radar ağından oluşur.

Bu sistemler (Pasifik Okyanusu’ndaki) Mariana Adaları, Alaska, Büyük Britanya ve Grönland gibi yerlerde bulunuyor.

ABD ayrıca Aegis Savaş Sistemi ile donatılmış savaş gemilerine güvenebilir ve Romanya'nın Deveselu ile Polonya'nın Redzikowo kentlerinde bulunan radarlarını kullanabilir.

Tüm bunların yanında Washington, Kaliforniya ve Alaska'da konuşlandırılmış 44 Yer Taban Önleyici (GBI) füzesi dahil olmak üzere çeşitli türlerde önleyici füzelere sahip.

Stratejik Araştırmalar Vakfı (Fondation pour la Recherche Stratégique/FRS) araştırmacısı Etienne Marcuz’a göre ABD bu füzeleri konuşlandırarak ‘Asya kıtasından gelebilecek her türlü tehdidi bertaraf etmeyi’ amaçlıyor. Ayrıca, GBI silolarının Rusya'dan gelen herhangi bir tehdidi önlemek için uygun konumda olmadığını da belirten

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı değerlendirmede Markuz, GBI füzelerinin doğudan gelen bir tehdidi önlemesinin olası olmadığını, çünkü bu füzelerin ABD'nin kuzeydoğusunda konuşlandırılabileceğini söyledi.

Trump'ın amacının radarları ve önleyici füzeleri ‘doğru yere’ yerleştirmek olduğunu düşünerek, Grönland'ı ilhak etmenin belirtilen nedeninin ‘bahaneden’ ibaret olduğunu savunan Markuz, “Bu füzelerin bir kısmı Polonya ve Romanya'da da bulunuyor. Dolayısıyla bu argüman ikna edici değil” ifadelerini kullandı.

Ayrıca, ABD’nin Aegis muhriplerinde SM-3 füzeleri bulunduğuna dikkati çeken Markuz, Polonya ve Romanya'da, füzelerden ayrılır ayrılmaz uzayda nükleer savaş başlıklarını önlemek için tasarlanmış SM-3 füzelerinin olduğunu, ABD'nin THAAD füze savunma sisteminin ise üst atmosferdeki son aşamada savaş başlıklarını önleyebildiğini kaydetti.

Altın Kubbe projesi nedir?

Göreve başladıktan kısa bir süre sonra, Başkan Trump, ABD topraklarını her türlü füze saldırısından korumayı amaçlayan Altın Kubbe projesini duyurdu.

ABD Başkanı, görev süresinin sonuna kadar 175 milyar dolarlık bir bütçe ayırarak operasyonel bir sistem kurmayı planlıyor, ancak birçok uzman bu hedefin bu süre içinde gerçekleştirilmesinin gerçekçi olmadığını düşünüyor.

American Enterprise Institute'tan (AEI) Todd Harrison'ın tahminlerine göre projenin maliyeti 20 yıl içinde yaklaşık 1 trilyon dolar olacak ve daha etkili bir kalkan için 3,6 trilyon dolara kadar çıkacak.

Düşük Dünya yörüngesinde, yörüngesinden ayrılıp hedef alınan füzeyle çarpışmak üzere tasarlanmış bir önleme uydusu filosunun konuşlandırılması başlıca yenilik olarak planlanıyor.

Etienne Marcuz, bununla ilgili olarak ‘başarısızlık durumunda başka fırlatma seçenekleri de olması gerektiğini’ söyledi. Marcuz Ayrıca, “ABD de kara ve denizdeki füze ve önleme yeteneklerini geliştirecek” diye ekledi.

Peki, neden Grönland?

ABD’ye fırlatılan kıtalararası balistik füzelerin Kuzey Kutbu üzerinden geçeceğini açıklayan Markuz, radar algılama ve önleme yeteneklerine duyulan ihtiyaca dikkat çekti.

ABD ordusu şu anda Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü’ne radar sistemlerine sahiptir.

Gözetleme operasyonları ile ilgili olarak Markuz, uzaydaki füzeleri izlemek için Grönland'da radarların bulunmasının her zaman yararlı olduğunu, ancak bunların öneminin giderek azalacağını belirtti.

MArkuz, ABD'nin şu anda düşük Dünya yörüngesine Hipersonik ve Balistik Takip Alanı Sensörü (Hypersonic and Ballistic Tracking Space Sensor/HBTSS) uyduları konuşlandırdığını ve bunun özellikle atmosferin dışında uçan füzeleri izlemek için olduğunu açıkladı.

Ayrıca, ABD, Grönland ve Danimarka arasında mevcut savunma anlaşmaları Washington'ın birçok şeyi yapmasına imkan tanıyor.

AFP’ye konuşan Hidrojen jeopolitiği, küresel pazarlar ve stratejiler konusunda Kıdemli Araştırmacı Mika Blugion Merid, ABD'nin Grönland'da teknik, maddi ve insan kaynaklarını kısıtlama olmaksızın kullanabileceğini, isterse nükleer kaynaklarını bile yeniden konuşlandırabileceğini söyledi.

Ancak Danimarka ve Grönland yetkililerinin bilgilendirilmesi ve danışılması gerekiyor.

Merid, şunları ekledi:

“Danimarkalılar, kendilerine danışıldıktan sonra bir projeyi reddederse ve ABD bunu tek taraflı olarak uygularsa, bu Danimarka'nın egemenliğinin ihlali olarak yorumlanabilir ve diplomatik ve siyasi gerginliğe yol açabilir. Bu yüzden Danimarka yasal anlamda veto hakkına sahip olmasa da gerçekte ABD'nin Grönland'da yaptığı her şey için siyasi bir anlaşmaya varılması gerekiyor.”


Rusya, casusluk suçlamasıyla bir İngiliz diplomatı sınır dışı etti

Moskova’daki İngiltere Maslahatgüzarı Danae Dholakia (EPA)
Moskova’daki İngiltere Maslahatgüzarı Danae Dholakia (EPA)
TT

Rusya, casusluk suçlamasıyla bir İngiliz diplomatı sınır dışı etti

Moskova’daki İngiltere Maslahatgüzarı Danae Dholakia (EPA)
Moskova’daki İngiltere Maslahatgüzarı Danae Dholakia (EPA)

Rusya, Ukrayna savaşı nedeniyle Moskova ile Batı arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde, “casusluk” suçlamasıyla bir İngiliz diplomatı sınır dışı ettiğini açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan bugün (Perşembe) yapılan açıklamada, İngiltere’nin Moskova Büyükelçiliği’nde görevli bir diplomatın “Britanya gizli servislerine mensup olduğuna dair bilgiler” alındığı belirtilerek, söz konusu diplomatın akreditasyonunun iptal edildiği bildirildi. Açıklamaya göre, İngiltere’nin maslahatgüzarı Danae Dholakia bakanlığa çağrılarak karar kendisine iletildi ve diplomata Rusya’dan ayrılması için iki haftalık süre tanındı.

Rus devlet televizyonu RT’nin, Rusya Federal Güvenlik Servisi’ne (FSB) dayandırdığı haberde ise, söz konusu kişinin “Moskova’daki İngiliz Büyükelçiliği’nin bir biriminde sekreterlik görevi kisvesi altında Rusya’ya gönderilmiş, beyan edilmemiş bir İngiliz istihbarat subayı” olduğu öne sürüldü. FSB, İngiliz subayın akreditasyonunun iptal edildiğini ve iki hafta içinde Rusya’yı terk etmesinin istendiğini duyurdu.

Rusya Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Londra’nın bu konudaki tutumunu sertleştirmesi halinde Moskova’nın tepkisinin “kararlı ve net” olacağı uyarısında bulunarak, “Rusya, Britanya özel servislerine mensup ve resmen beyan edilmemiş personelin topraklarımızdaki faaliyetlerine müsamaha göstermeyecektir” açıklamasını yaptı.


İran geçici olarak kapatılan hava sahasını açtı

Humeyni Uluslararası Havalimanı'nda İran Havayolları'na ait iki uçak (Arşiv- Mizan)
Humeyni Uluslararası Havalimanı'nda İran Havayolları'na ait iki uçak (Arşiv- Mizan)
TT

İran geçici olarak kapatılan hava sahasını açtı

Humeyni Uluslararası Havalimanı'nda İran Havayolları'na ait iki uçak (Arşiv- Mizan)
Humeyni Uluslararası Havalimanı'nda İran Havayolları'na ait iki uçak (Arşiv- Mizan)

İran, ABD ile İran arasında olası askeri müdahale korkusu nedeniyle yaklaşık beş saatliğine kapattığı hava sahasını yeniden açtı. Bu durum, havayollarının bazı uçuşları iptal etmesine, güzergahlarını değiştirmesine veya geciktirmesine neden olmuştu.

Federal Havacılık İdaresi internet sitesinde yer alan bir duyuruda, İran'ın dün saat 22:15'ten itibaren ülke üzerinden resmi olarak yetkilendirilmiş uluslararası uçuşlar hariç, tüm uçuşlara hava sahasını geçici olarak kapattığı belirtildi. Uçuş takip sitesi Flightradar24'e göre bu kısıtlama saat 03:00'ten kısa bir süre önce kaldırıldı ve İran havayollarına ait beş uçuş, ülke üzerinde yeniden uçuşlara başlayan ilk uçuşlar arasında yer aldı.

Geçici kapanma, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da yıllardır görülen en büyük hükümet karşıtı protestolarla başa çıkma seçeneklerini değerlendirdiği bir dönemde gerçekleşti.

ABD'li bir yetkili dün yaptığı açıklamada, üst düzey bir İranlı yetkilinin Tahran'ın komşularını ABD tarafından saldırıya uğraması durumunda ABD üslerini hedef alacağı konusunda uyardığını söylemesinin ardından, ABD'nin Ortadoğu'daki üslerinden bazı personeli geri çektiğini belirtti.

Almanya, bölgedeki gerginliğin artmasıyla birlikte Lufthansa'nın Ortadoğu genelindeki uçuşlarını yeniden planlamasının ardından, dün havayollarını İran hava sahasına girmemeleri konusunda uyaran yeni yönergeler yayınladı.

Amerika Birleşik Devletleri zaten İran üzerinden tüm ABD ticari uçuşlarının geçmesini yasaklamış durumda ve iki ülke arasında doğrudan uçuş bulunmuyor.

Flydubai ve Türk Hava Yolları gibi havayolları geçen hafta İran'a yapılan birçok uçuşu iptal etti. Lufthansa dün yaptığı açıklamada, bir sonraki duyuruya kadar İran ve Irak hava sahasını kullanmayacağını ve uçuş ekiplerinin havaalanlarında gecelemelerini önlemek için önümüzdeki pazartesi gününe kadar Tel Aviv ve Amman'a sadece gündüz uçuşları gerçekleştireceğini belirtti. Açıklamada, bu önlemler nedeniyle bazı uçuşların iptal edilebileceği de ifade edildi.

Lufthansa Grubu'nun büyük hissedarlarından biri olduğu İtalyan havayolu şirketi ETA Airways, Tel Aviv'e olan gece uçuşlarını önümüzdeki salı gününe kadar askıya alacağını açıkladı.