Sudan, Etiyopya’nın ‘sınır ihlali’ suçlamalarını şiddetle kınadı

Sudan güvenlik güçleri Komünist Partisi yetkililerini kısa süre gözaltında tuttuktan sonra serbest bıraktı.

Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan (AFP)
Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan (AFP)
TT

Sudan, Etiyopya’nın ‘sınır ihlali’ suçlamalarını şiddetle kınadı

Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan (AFP)
Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan (AFP)

Hartum, Sudan’ın Etiyopya’nın uluslararası sınırını ihlal ettiği suçlamalarını şiddetle kınayarak, bu suçlamaların ‘doğru olmayan ve yanıltıcı bilgilere dayandığını’ belirtti. Hartum Etiyopya makamlarına ‘nefret söyleminden ve gerginliği tırmandırıcı açıklamalardan uzak durma’ çağrısı yaptı.
Sudan Dışişleri Bakanlığı, Perşembe günü gece saatlerinde yaptığı açıklamada, Etiyopya Dışişleri Bakanı Demeke Mekonnen’in Çarşamba günü Etiyopya Meclisi’nde Sudan’ın Faşka bölgesiyle ilgili kullandığı ifadelere yanıt verdi.
Bakanlığın açıklamasında, Mekonnen’in sözlerinin ‘doğru olmayan ve yanıltıcı bilgilere dayandığı ve Etiyopya’nın iki ülke arasındaki sınır işaretlerinin belirlendiği 1902 Anlaşması ile 1903 Protokolü’ne ve 18 Temmuz 1972’de iki ülkenin dışişleri bakanları arasındaki karşılıklı mutabakat muhtıralarına aykırı’ olduğu belirtildi.
Sudan Dışişleri Bakanlığı, Mekonnen’in açıklamasının ‘bölgenin nefret söylemi ile gerginliği tırmandırıcı söylemlerden uzak durulmasına, istikrara ve sükûnete ihtiyacı olduğu’ bir dönemde geldiğini kaydetti.
Sudan’ın kendi toprakları ve uluslararası alanda tanınan sınırları üzerindeki egemenliğine vurgu yapılan açıklamada, Sudan’ın kendi sınırları içinde kendi güçlerini yeniden konuşlandırdığı ifade edildi.
Sudan ve Etiyopya halkları arasındaki köklü kardeşlik ilişkileri ve bağlarının derinliğine işaret edilen açıklamada, Etiyopya’ya, ortak sınır komiteleri çalışmalarını en yakın zamanda yeniden başlatma ve iki ülke arasındaki sınır işaretlerini yoğunlaştırmayı tamamlama sürecine ciddi bir şekilde katılma çağrısı yapıldı.

Sudan tarafıyla ortak çalışma sözü
Etiyopya resmi haber ajansı ENA’da yer alan habere göre, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Demeke Mekonnen, ülkesinin ‘Sudan’ın zor kullanarak işgal ettiği topraklarını geri almak için barışçıl yollar izlediklerini ve iki ülkenin halkları arasındaki derin ilişki münasebetiyle sorunun çözümü için diyalogu tercih ettiklerini’ söyledi.
Sınır sorununa kalıcı bir çözüm üretilmesi için Sudan tarafıyla ortak çalışma sözü veren Mekonnen, ülkesinin ‘kanunu uygulama’ operasyonuyla (Etiyopya Federal Güçleri ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi/TPLF arasındaki savaşı kastediyor) meşgul olduğu sırada Sudan’ın Etiyopya’nın sınırlarını ihlal etmesini esefle karşıladığını söyledi.
Sudan Silahlı Kuvvetleri’ni ‘işgal ettiği’ bölgelerdeki sivilleri göçe zorlama, sivillere ait mülklere zarar verme ve bölgenin demografik yapısını değiştirme girişimiyle suçlayan Mekonnen, tüm bunların kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri, Etiyopya federal ordusu tarafından desteklenen Etiyopyalı milislere karşı düzenlediği askeri operasyonlarla Sudan’ın Faşka bölgesini geri aldı. Bu operasyonlardan önce Faşka yaklaşık çeyrek asır boyunca Etiyopyalıların kontrolündeydi. Faşka bölgesi 1902 yılında iki ülke arasında sınırların çizildiği anlaşmaya göre Kadarif eyaletine bağlı. Etiyopya daha sonra bu anlaşmayı tanımadığını ilan etti. Bu açıklama Sudan’ı Faşka’yı askeri yollardan geri almaya ve sınırları içindeki tüm Etiyopyalıları sınır dışı etmeye sevk etti.

Sudan Komünist Partisi yetkilileri serbest bırakıldı
Öte yandan Sudan Komünist Partisi, Genel Sekreter Muhammed Muhtar el-Hatib ve Merkez Komite Üyesi Salah Mahmud’un dün sabah erken saatlerde serbest bırakıldığını duyurdu. Hatib ve Mahmud Güney Sudan Devleti ve Sudan’ın Kauda kenti ziyareti dönüşünde gözaltına alınmıştı.
Sudan Komünist Partisi, dün resmi Facebook sayfasında yaptığı paylaşımda, güvenlik güçlerinin Sudan Komünist Partisi Siyasi Sekreteri Muhammed Muhtar el-Hatib’i ve Merkez Komite ve Siyasi Büro Üyesi Salah Mahmud’u dün (cuma) sabaha doğru serbest bıraktıklarını bildirdi.
Sudan güvenlik makamları Merkez Komite Üyesi Salah Mahmud’un içinde yer aldığı heyetin ülkeye dönüşünün ardından Hartum Havalimanı’nda Mahmud’u gözaltına aldı. Partinin açıklamasına göre güvenlik güçleri Siyasi Sekreter Muhammed Muhtar el-Hatib’in evine baskın düzenleyerek Hatib’i gözaltına aldı ve bilinmeyen bir yere götürdü.
Komünist Partisi heyeti, 25 Ekim askeri darbesine karşı muhalif bir cephe kurmak amacıyla Güney Sudan’ın başkenti Cuba’da Sudan Kurtuluş Hareketi (SLM/AM) Başkanı Abdulvahid Muhammed Nur ile görüştükten sonra Sudan’da Abdulaziz Hilu liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi’nin kontrolü altındaki Kauda kentini ziyaret etti.
Kauda’ya sadece Güney Sudan üzerinden giriş yapılabiliyor. Kauda’nın Sudan ile olan temas noktaları girişlere kapalı. Bunun üzerine parti heyeti Güney Sudan makamlarından izin almadan Cuba’dan Kauda’ya geçti. Heyetin bu adımı, durumu egemenlik ihlali olarak nitelendiren Güney Sudan makamlarında rahatsızlığa yol açtı. Güney Sudan, ülkeyi terk edene kadar heyeti bir otelde soruşturmaya tabi tuttu.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.