Suriye’nin kuzeyine olası askeri operasyonla ilgili Türkiye ve Rusya arasında görüş ayrılığı

Lavrov Ankara’ya Soçi taahhütlerini hatırlattı ve Washington’u silahlı örgütleri yasadışı şekilde desteklemekle suçladı.

Çavuşoğlu dün Ankara’da Lavrov’u karşıladı (EPA)

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov’un dün (çarşamba) Ankara’da yaptığı görüşmeler, Suriye meselesi ve Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye’nin kuzeyindeki mevzilerine yönelik olası askeri operasyonla ilgili Türkiye ve Rusya arasındaki görüş ayrılığını yansıttı. Nitekim Lavrov, Ankara’ya Soçi Mutabakatı’nda askeri operasyonların durdurulması ve askerlerden arındırılmış bir bölgenin kurulmasını öngören taahhütlerini hatırlattı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimi Putin 22 Ekim 2019’da imzaladığı Soçi mutabakat zaptı, Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı’nı durdurmakla yükümlü tutuyordu. Bu anlaşma ateşkesin korunması amacıyla YPG unsurları ve silahlarının Türkiye-Suriye sınırından itibaren 30 km’nin dışına çıkarılmasını temin etmeyi ve Türk-Rus ortak devriyelerinin başlatılmasını öngörüyor.
Rusya, geçen hafta, bölgede herhangi bir Türk askeri hareketliliğin olmasına karşı uyararak, çözümün Suriye güvenlik güçlerinin Türkiye sınırına konuşlandırılması olduğunu vurgulamıştı.
Dışişleri Bakanı Çavuşoğulu dün görüşmelerin ardından Lavrov ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Suriye'nin kuzeyinde artan PKK/YPG tehdidine karşı tedbir almamız gerekiyor. Suriye'nin sınır bütünlüğü ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini vurguladık” dedi. Çavuşoğlu açıklamasında ‘PKK/YPG’ ifadesi ile SDG’ye işaret ediyor.
Türkiye’nin, PKK’nın Suriye uzantısı olarak tanımladığı ve terör listesine eklediği YPG, SDG’nin ana omurgasını oluşturuyor.
Çavuşoğlu, konuşmasının devamında, “Hem Suriye'nin toprak bütünlüğünü tehdit eden hem bize yönelik saldırılarını artıran terör örgütlerinin bu ülkeden temizlenmesi gerekiyor. Bu terör örgütleri ABD başta olmak üzere bazı ülkeler tarafından açıkça destekleniyor. Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliğine karşı çıkmamızın sebebi, bu iki ülkenin terör örgütlerini desteklemesidir. Onun arkasında başka bir sebep yok” diye konuştu.
Çavuşoğlu, 2019 yılında 17 Ekim’de ABD’de, 22 Ekim’de ise Moskova’da imzalanan mutabakat muhtıralarının, Barış Pınarı Harekatı’nın durdurulması ve Türkiye-Suriye sınırından itibaren 30 km’nin dışına çıkarılmasını öngördüğüne dikkat çekerek, Türkiye’nin ABD ve Rusya’dan teröristlerin Suriye’den temizlenmesiyle ilgili taahhütlerine bağlı kalmalarını beklediğini söyledi.
Bakan Çavuşoğlu, Esed rejiminin siyasi çözüm istemediğini belirterek, diyalog masasına oturması için rejim üzerindeki baskının artırılması gerektiğini dile getirdi.
Lavrov, Suriye'nin kuzeyine yönelik Türkiye'nin olası askeri harekâtına ilişkin soru üzerine, 2019'da İdlib'i kapsayan bölgenin terör örgütlerinden ve tehdidinden temizlenmesine yönelik bir mutabakat zaptı imzalandığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
“Ayrıca Türk dostlarımızın yabancı güçler tarafından sınırlarında oluşturulan tehditlerle ilgili hassasiyetlerini dikkate alıyoruz. ABD, gayrimeşru şekilde orada bir örgütü besliyor ve biz buradaki hassasiyetlerinizi anlıyoruz. Çünkü Rusya'yla ilgili de aynı şekilde dış aktörler, aynı faaliyetlerde bulunuyorlardı. Bu tehditlerin sınırlarımıza dayandığını çok iyi biliyorsunuz. Dolayısıyla Suriye meselesiyle ilgili iş birliğimize devam edeceğiz.”
Reuters'e göre, Türkiye'den üst düzey bir yetkili ajansa yaptığı açıklamada Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'a "Suriye ve İran'ın Tel Rıfat bölgesinde askeri hareketliliğini artırdığı" yönünde bilgilerin sorulacağını belirterek "Türkiye bu operasyonu öyle veya böyle yapacak" dedi.
Türkiye'nin desteklediği ve aralarında Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) mensuplarının yer aldığı Suriye Milli Ordusu sözcüsü Yusuf Hammud da Reuters'e yaptığı açıklamada, Türkiye sınırına 40 kilometre mesafedeki Tel Rıfat, Menbiç, Kobanê'nin güneyi ve Ayn İsa yakınlarındaki güçlerini artırdıklarını belirterek operasyona hazırlanıldığı mesajı verdi.
Rus helikopterlerinin Tel Rıfat yakınlarındaki bir hava üssüne indiğini söyleyen Hammud, "Suriye rejimi ve İranlı milisler SDG'ye takviye kuvvet gönderiyor" iddiasında bulundu.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Rus güçlerin Haseke’nin kuzeybatı kırsalında SDG’nin kontrolündeki El-Mabaker bölgesindeki üssüne yeni askeri takviyeler gönderdiğini bildirdi. Gözlemevi’ne göre askeri takviyelerin içinde radar sistemleri, uçaksavarlar da dahil olmak üzere ağır ve orta silahlar, personel taşıyıcılar, zırhlı araçlar ve kapalı kasa askeri araçlar bulunuyordu.
Ayrıca Rus savaş uçakları SDG ve rejim güçlerinin konuşlandığı bölgeler ile Suriye Milli Ordusu (SMO) ve Türk güçlerinin konuşlandığı bölgeler arasında kalan Halep’in doğusundaki Menbiç kenti ile Haseke’nin kuzeybatı kırsalında yer alan Türkiye-Suriye sınırındaki Ebu Raseyn, Amude ve Dirbesiye’deki temas hatlarında günübirlik yoğun uçuşlarını sürdürüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Menbiç ve Tel Rıfat’ı kapsayacak bir askeri operasyondan bahsetmesinden bu yana Türk güçleri ve SMO son 10 gündür Menbiç ve kırsalına yönelik bombardımanlarına hız verdi. SDG’nin kontrol ettiği Menbiç kentindeki Askeri Konsey bölgeye 445 mermi atıldığını bildirdi.
Konsey dün yaptığı açıklamada, “Türk güçleri ve Milli Ordu sivillerin yaşadığı köyleri ağır ve orta silahlarla her gün hedef alıyor” ifadesini kullandı.