Pandemi sonrası hava ulaşımındaki yoğunluk uluslararası kriz doğurdu

Avrupalı turizm yetkilileri gelecek aydan itibaren rezervasyon sayısında büyük bir artış bekliyor

Amsterdam Havalimanı’nın yönetimi, turizm sezonundaki yolcu sayısındaki artış beklentisi ve ciddi bir krizden kaçınmak için, Hollanda hükümetinden güvenlik unsurlarının artırılmasının hızlandırılmasını, havayolları şirketlerinden ise personel sayısının artırılmasını istedi (EPA)
Amsterdam Havalimanı’nın yönetimi, turizm sezonundaki yolcu sayısındaki artış beklentisi ve ciddi bir krizden kaçınmak için, Hollanda hükümetinden güvenlik unsurlarının artırılmasının hızlandırılmasını, havayolları şirketlerinden ise personel sayısının artırılmasını istedi (EPA)
TT

Pandemi sonrası hava ulaşımındaki yoğunluk uluslararası kriz doğurdu

Amsterdam Havalimanı’nın yönetimi, turizm sezonundaki yolcu sayısındaki artış beklentisi ve ciddi bir krizden kaçınmak için, Hollanda hükümetinden güvenlik unsurlarının artırılmasının hızlandırılmasını, havayolları şirketlerinden ise personel sayısının artırılmasını istedi (EPA)
Amsterdam Havalimanı’nın yönetimi, turizm sezonundaki yolcu sayısındaki artış beklentisi ve ciddi bir krizden kaçınmak için, Hollanda hükümetinden güvenlik unsurlarının artırılmasının hızlandırılmasını, havayolları şirketlerinden ise personel sayısının artırılmasını istedi (EPA)

Son günlerde Avrupa başkentlerindeki havalimanlarında seyahat edenler, yüzlerce uçuşun iptal edilmesinden şikayetçi. Yolcular, uçuş hizmetleri ve pasaport kontrollerinin durmasına yol açan boğucu bir krize şahit oluyorlar. Uçuşlarının iptal edildiğini veya ertelendiğini öğrenmeden önce uzun kuyruklarda saatlerce beklemek zorunda kalan yolcuların yaşadığı sıkıntılar büyük bir sorun.
Brüksel, Paris, Amsterdam ve Roma gibi bazı havaalanlarındaki durum son günlerde daha da kötüleşti ki, Avrupa Komisyonu dün söz konusu durumun yaklaşan turizm sezonunda neden olacağı kötü sonuçlar konusunda uyarıda bulundu. Avrupa Komisyonu üye devletleri, havayolu hizmetlerini ve trafiğini normale döndürmek için gerekli önlemleri almak ve bu sahnenin gelecekte tekrarlanmasını önlemek için planlar hazırlamak üzere hızla harekete geçti.
Hava ulaşımı uzmanları, krizin nedenlerinin Kovid-19 pandemisi ile mücadele tedbirlerinin uygulandığı iki yıldan uzun bir süre devam eden durgunluğun ardından sektördeki hareketliliğe dönüşten çok, on binlerce kişinin işten çıkarılmasının ardından havalimanlarındaki önemli personel sıkıntısından kaynaklandığını belirtiyor.
Uzmanlar ayrıca Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden çıkmasının ardından gelen yolculara yönelik kontrol önlemlerinin sıkılaştırmasından ve güvenlik önlemlerini uygulamak için görevlendirilen polis sayısının yetersiz olmasından kaynaklandığını belirtiyor.
Avrupa Komisyonu, bu krizin bedelini turizm sektörünün ödemesinden korkuyor zira, turizm sektörünün mali kaynakların ana direklerinden olduğu birçok ülkenin ekonomisi üzerinde salgının yıkıcı bir etki yarattığını, pandeminin etkilerinden kurtulmaya başlanmasının ardından, yaşadıkları ağır kayıpların bir kısmını telafi etmek için gelecek turizm sezonuna güvendikleri biliniyor.
Uzmanlar, genelde olduğu gibi gelecek ay milyonlarca İngiliz’in Avrupa ülkelerindeki yaz tatil yerlerine akın etmeye başlamasının yanı sıra her yıl Temmuz ayının ilk yarısında doruğa ulaşan, Avrupa programları çerçevesinde kültürel ve eğitimsel değişim için AB ülkeleri arasındaki kitlesel öğrenci hareketinin başlaması ile bu durumun daha da kötüleşeceği konusunda uyarıyor.
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), havalimanlarındaki hizmet ve güvenlik personeli eksikliği nedeniyle geçtiğimiz haftalarda yüzlerce uçuşun iptal edilmesini resmi olarak protesto etmiş ve şirketlerin uğradıkları zararların tazminatının verilmesini istemişti. Birlik, çoğu İngiltereli olmak üzere on binlerce yolcunun geçen haftanın son günlerini ve bu haftanın başlarında Avrupa havalimanlarında evlerine dönüş uçaklarını bekleyerek geçirdiğini belirtti. Bu dönemde durumun kötüleşmesine katkıda bulunan faktör, Kraliçe II. Elizabeth’in Platin Jübile kutlamalarının ve bir dizi Avrupa ülkesindeki okul tatilleriyle çakışması oldu. Bu yoğunluk, bazı havaalanlarında boğucu sıkışıklığa yol açarak İngiltere’ye 250’den fazla uçuşun ve İtalya, İspanya, Portekiz ve Yunanistan’a 350’den fazla uçuşun iptal edilmesine neden oldu.
Tatil destinasyonlarına ulaşamayan yolcuların öfkesi ve durumun önümüzdeki haftalarda daha da kötüleşeceğine yönelik endişeler hükümetler, hava ulaşım şirketleri ve turizm hizmetleri arasında karşılıklı suçlamalara yol açtı. Söz konusu suçlamalardan en öne çıkanı, İngiltere hükümeti ile İngiltere Ulaştırma Bakanı Grant Shapps’ın ‘kapasitelerinin çok üzerinde uçuş ve hizmet satışı yapmakla’ suçladığı şirketler arasındaki suçlama oldu. Şirketler, hükümeti Kovid-19 pandemisinden ve pandemi ile mücadele kısıtlamalarından en çok etkilenen bu sektöre destek vermediği için eleştirerek yanıt verdi.
Son günlerde Brüksel Uluslararası Havalimanı, yetkililerin daha önce hiç görmediklerini belirttikleri aşırı bir kalabalığa tanık oldu ve onlarca uçuş iptal edilmek zorunda kaldı. Diğer yandan, Paris’teki Charles de Gaulle Havalimanı’ndan sonra AB’nin en işlek ikinci havalimanı olan Amsterdam Havalimanı’nın yönetimi, turizm sezonundaki yolcu sayısındaki artış beklentisiyle ve ciddi bir krizden kaçınmak için, Hollanda hükümetinden güvenlik unsurlarının artırılmasının hızlandırmasını isterken, havayollarından da personel sayılarının artırılmasını istedi. Hollandalı havayolu KLM de geçen hafta pazar günü Amsterdam Uluslararası Havalimanı’nda günlerdir bekleyenleri gidecekleri yere ulaştırmak için Avrupa ülkelerinden gelen yolcuların ulaşımını durdurma kararı aldı.
Turizm sezonunun başında bu krizin kötüye gitme riskini artıran faktör ise, AB turizm otoritelerinin önümüzdeki aydan itibaren rezervasyon sayısında büyük bir artış beklemesi oldu. Bu olası durum, rezervasyonların pandeminin önceki seviyesine döndüğünü ve İspanya ve Yunanistan gibi bazı turistik yerler için önceki sayıları da aştığını bildiren havayolları tarafından doğrulandı. İngiliz Havayolu Şirketleri Birliği, havayolu şirketlerinin pandemi nedeniyle son iki yılda yaklaşık 30 bin çalışanını işten çıkarırken, İngiltere havaalanları ve bakım şirketlerinin ise aynı dönemde 70 bin çalışanını işten çıkardığını bildirdi. Uzmanlar, boş pozisyonları doldurmak için yeniden sözleşme yapmanın zorluğu olduğunu, zira havalimanlarında çalışmak üzere sözleşme yapılmasının iki aydan fazla sürebilen sıkı güvenlik önlemlerini gerektirdiğine yönelik uyarıda bulundu.  



Rubio: Savaş sonrası Ukrayna ve Avrupa’nın güvenlik düzenlemelerinde ilerleme kaydedildi

Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılmak üzere Paris’e hareket etmeden önce Florida’da basın mensuplarına açıklamalarda bulunurken. (AP)
Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılmak üzere Paris’e hareket etmeden önce Florida’da basın mensuplarına açıklamalarda bulunurken. (AP)
TT

Rubio: Savaş sonrası Ukrayna ve Avrupa’nın güvenlik düzenlemelerinde ilerleme kaydedildi

Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılmak üzere Paris’e hareket etmeden önce Florida’da basın mensuplarına açıklamalarda bulunurken. (AP)
Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılmak üzere Paris’e hareket etmeden önce Florida’da basın mensuplarına açıklamalarda bulunurken. (AP)

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio dün yaptığı açıklamada, Ukrayna ve Avrupa için savaş sonrası "güvenlik mimarisi" konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtti ve bu hafta Abu Dabi'de gerçekleştirilmesi planlanan müzakereler sırasında daha fazla ilerleme sağlanmasını beklediğini ifade etti.

Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılmak üzere Paris’e hareket etmeden önce açıklamalarda bulundu. Toplantı, ABD arabuluculuğunda yarın ve çarşamba günleri Abu Dabi’de gerçekleştirilecek Rusya-Ukrayna görüşmeleriyle eş zamanlı gerçekleşiyor.

Gazetecilere konuşan Rubio, “Güvenlik garantilerinin sağlanması, çatışmayı sona erdirmeye yönelik görüşmelerde sürekli gündeme gelen bir talep” dedi. Temel sorunun, “Savaşın ardından Ukrayna’nın ve daha geniş anlamda Avrupa kıtasının güvenlik yapılanmasının nasıl şekilleneceği” olduğunu belirten Rubio, “Başkan (Donald) Trump’ın muhtemelen üzerinde durduğu konu da bu; yani çatışma sona erdikten sonra güvenlik yapılanmasının nasıl bir biçim alacağı” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, Rusya ile yalnızca Ukrayna’daki savaşı değil, “bütün Avrupa’yı” kapsayan “son derece önemli” bir anlaşmaya varılabileceğini öngörmüştü. Trump’ın bu açıklamaları, Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerinin olası bir anlaşmanın dışında bırakılabileceklerine ilişkin endişelerini artırmıştı.

Marco Rubio, dün henüz “nihai bir formüle ulaşılmadığını” vurgulayarak, “Abu Dabi’deki görüşmeler ilerleme sağlayabilir” dedi. Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve aynı zamanda damadı olan Jared Kushner, Abu Dabi’de yapılması beklenen görüşmelerde ABD tarafını temsil edecek.

Rubio’dan İran savaşı savunması

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı, Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşı, “mutlaka popüler bir karar olmamasına rağmen” dünyayı bu ülkenin nükleer hedeflerinden korumak amacıyla başlattığını söyledi.

Rubio, geçen salı günü yapılan seçimlerde Cumhuriyetçilerin ağır yenilgiye uğramasına doğrudan değinmedi. Söz konusu sonuçlar, Trump’ın politikalarına yönelik seçmen tepkisi olarak değerlendirilmişti. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre İran savaşının kamuoyunda destek görmemesi ve akaryakıt fiyatları başta olmak üzere ekonomi üzerindeki etkileri, Demokratların Kongre’de kontrolü ele geçirmesinde etkili olmuştu.

Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçen hafta sosyal medyada yaptığı ve Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarından büyük ölçüde savaşı sorumlu tuttuğu paylaşım hakkındaki soruya yanıt veren Rubio, Trump’ın İran’da “son derece gerçek bir tehdit tespit ettiğini” ve bu ülkenin nükleer silah edinmesini engellemek için harekete geçtiğini söyledi.

ABD’nin en üst düzey diplomatı, seçmenlerin Trump’ın politikalarını ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının aksaması nedeniyle enerji fiyatlarında yaşanan artışı eleştirdiği bir dönemde, 8 aydan uzun süredir devam eden savaşı güçlü biçimde savundu.

Savaş öncesinde dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin taşındığı hayati önemdeki Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, enerji fiyatlarının yükselmesine ve tüketicilerin bütçeleri üzerindeki baskının artmasına neden olmuştu.


Trump, İran savaşının sona erdirilmesini görüşmek üzere Putin ve Şi ile gelecek hafta bir araya gelme ihtimalini değerlendiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Maryland eyaletindeki Andrews Ortak Hava Üssü’ne gitmek üzere başkanlık uçağına binmeden önce basın mensuplarına açıklamalarda bulunuyor. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Maryland eyaletindeki Andrews Ortak Hava Üssü’ne gitmek üzere başkanlık uçağına binmeden önce basın mensuplarına açıklamalarda bulunuyor. (Reuters)
TT

Trump, İran savaşının sona erdirilmesini görüşmek üzere Putin ve Şi ile gelecek hafta bir araya gelme ihtimalini değerlendiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Maryland eyaletindeki Andrews Ortak Hava Üssü’ne gitmek üzere başkanlık uçağına binmeden önce basın mensuplarına açıklamalarda bulunuyor. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Maryland eyaletindeki Andrews Ortak Hava Üssü’ne gitmek üzere başkanlık uçağına binmeden önce basın mensuplarına açıklamalarda bulunuyor. (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran savaşının sona erdirilmesini görüşmek üzere gelecek hafta Rusya ve Çin devlet başkanlarıyla bir araya gelmesinin muhtemel olduğunu söyledi.

Trump, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenmesi planlanan Asya-Pasifik Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmeyi beklediğini belirtti.

Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “Çin’e gideceğim ve sanırım toplantılardan biri Başkan Putin ve Başkan Şi ile olacak. Bu oldukça ilginç bir görüşme olacak” dedi.

Trump, “Nükleer silahsızlanma da dâhil olmak üzere pek çok konuyu ele alacağız. Bunun yanı sıra birçok başka meseleyi de görüşeceğiz. İran’daki savaşı sona erdirmeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Kremlin, 21 Ekim’de yaptığı açıklamada, türünün ilk örneği olacak üçlü zirve için hazırlıkların sürdüğünü bildirmişti. Bu açıklama, Wall Street Journal gazetesinin Putin’in üçlü görüşmeler aracılığıyla, 2022 yılında Ukrayna’yı işgal eden Rusya’nın çıkarlarına uygun bir barış anlaşmasına ulaşmayı hedeflediğine ilişkin haberinin ardından gelmişti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Trump’ın Putin ile görüşmeye hazır olması, ABD Başkanı’nın Ukrayna’nın işgali nedeniyle Rusya’ya uygulanan uluslararası izolasyonu sona erdirmek için yürüttüğü çabaların yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.


Trump, müzakerelerde ilerleme sağlanması hâlinde İran’la savaşın yeniden başlamasını ihtimal dışı görüyor

ABD Başkanı Donald Trump, 14 Temmuz 2026’da Beyaz Saray’da gazetecilerin İran’la ilgili sorularını cevaplarken. (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, 14 Temmuz 2026’da Beyaz Saray’da gazetecilerin İran’la ilgili sorularını cevaplarken. (AFP)
TT

Trump, müzakerelerde ilerleme sağlanması hâlinde İran’la savaşın yeniden başlamasını ihtimal dışı görüyor

ABD Başkanı Donald Trump, 14 Temmuz 2026’da Beyaz Saray’da gazetecilerin İran’la ilgili sorularını cevaplarken. (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, 14 Temmuz 2026’da Beyaz Saray’da gazetecilerin İran’la ilgili sorularını cevaplarken. (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, nükleer program ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda bir anlaşmaya varılması yönündeki müzakereler ilerlediği sürece, İran’a yönelik savaşı yeniden başlatma emri verme ihtimalinin “son derece düşük” olduğunu söyledi. Ancak askerî seçeneği masada tutan Trump, köprüler ve elektrik santrallerinin olası hedefler arasında bulunduğunu dile getirdi.

Trump, CNN’e telefonla verdiği ve 20 dakika süren röportajda “son derece düşük” ifadesini beş kez tekrarladı.

Trump, “Bu, çok güçlü bir anlaşma imzalayıp imzalamayacaklarına bağlı. Cevap, buna ihtiyaç duyulmasının son derece düşük bir ihtimal olduğu” dedi. Şöyle devam etti: “Gerekirse bunu yaparım, ancak onları çok ağır şekilde vurduk.”

İran’ı “başarısız bir devlet” olarak nitelendiren Trump, ülkede enflasyonun bu yıl yüzde 301’e ulaştığını öne sürdü. “Mali açıdan tükeniyorlar. Onları askerî açıdan vurduk. Onları tamamen ortadan kaldırabiliriz” ifadelerini kullandı.

Trump, 28 Şubat sabahı Mar-a-Lago’da CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles’ın katılımıyla İran’a yönelik “Destansı Öfke” operasyonunu takip ederken. (AP)
Trump, 28 Şubat sabahı Mar-a-Lago’da CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles’ın katılımıyla İran’a yönelik “Destansı Öfke” operasyonunu takip ederken. (AP)

Trump, saldırı emri vermesi hâlinde ABD kuvvetlerinin harekete geçmeye hazır olduğunu belirterek, “Hazırız. Burada üç uçak gemim var. Sonuncusu da az önce geldi. Tamamen mühimmat yüklü ve göreve hazırlar” dedi.

Washington yönetiminin İran içinde elektrik santralleri ve köprülerin de aralarında bulunduğu hedefleri belirlediğini kaydeden Trump, “Hedefimizde 38 köprü var. Bunları kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde yıkabiliriz. Hepsi çöker” diye konuştu.

Ancak İran’ın altyapısını tahrip etmek istemediğini belirten Trump, “Bunu yapmak istemiyorum çünkü yeniden inşa edilmesi 10 yıl sürer. Köprüleri yıkmayı sevmiyorum. İnşa edilmesi en zor şey köprüdür ve ben iyi bir inşaatçıyım” ifadelerini kullandı.

Trump, İran’ın hava savunma sistemlerinin imha edildiğini ve yeni bir saldırının “durdurulamayacağını” ileri sürdü. İran’ın füze üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu, İHA üretim kapasitesinin ise yüzde 15’ini koruduğunu iddia eden Trump, “Çünkü fabrikalarının çoğu ortadan kaldırıldı” dedi. Ancak bu tahminlerin kaynağını açıklamadı.

Öte yandan, Devrim Muhafızları Ordusu askerî danışmanı Ali Bilali, dün yaptığı açıklamada, İran’ın savunması için gerekli silah stoklarının “yıllarca yetecek düzeyde güvence altına alındığını” söylemişti.

Trump, sözlerini şöyle tamamladı: “Büyük ihtimalle buna gerek kalmayacak. Bir anlaşma yapmayı çok istiyorlar.”

Tahran’ın şartları

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dün X platformunda yaptığı paylaşımda, “Amerikalı seçmenler kararlarını verdi. Artık Beyaz Saray’ın da kararını verme zamanı geldi” ifadelerini kullandı.

Arakçi, “İki günlük önerimiz hâlâ geçerli. Bütün cephelerde savaşın sona erdirilmesi de dâhil olmak üzere taleplerimizi yerine getirin, sonuçlarını göreceksiniz. Ya da savaşı seçin; savaşmaya hazır ve tecrübeli askerlerimizin üzerinize cehennemi yağdırmasını izleyin” dedi.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Tahran, herhangi bir müzakere öncesinde yaptırımların hafifletilmesi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve savaş tazminatlarının ödenmesini de kapsayan yedi şartın yerine getirilmesinde ısrar ediyor. Washington ise nükleer meselenin ilk görüşmelere dâhil edilmesini istiyor.

İranlı kadınlar, çarşamba günü Tahran’daki ABD Büyükelçiliği baskınının 47’nci yıl dönümü anmasında, İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in fotoğrafını taşıyor. (Reuters)
İranlı kadınlar, çarşamba günü Tahran’daki ABD Büyükelçiliği baskınının 47’nci yıl dönümü anmasında, İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in fotoğrafını taşıyor. (Reuters)

Üst düzey bir İranlı yetkili, perşembe günü Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran’ın Katar aracılığıyla Washington’a nükleer bir öneri sunduğunu ve ABD’nin bu öneriyi değerlendirdiğini bildirmişti. Ancak görüşmelerin başlaması, öncelikle İran’ın taleplerinin karşılanmasına bağlı.

ABD’de salı günü gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından bölgede diplomatik temaslar yoğunlaştı. Katar, cuma günü Trump’ın Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’yi arayarak gerilimin düşürülmesini görüştüğünü açıkladı. Arakçi ise bundan bir gün önce Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Pakistan, Kuveyt, Ürdün, Türkiye, Kıbrıs ve Katar’daki mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Katar, cumartesi günü müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlandığı yönündeki haberleri yalanladı. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Washington’un hâlâ çözüm bulma isteğini koruduğunu belirterek, “Mükemmel bir anlaşma için bekleyemeyiz; iyi bir anlaşmaya ulaşmayı umuyoruz” dedi.

CNN’e göre İran’daki muhafazakârlar, ABD ara seçimlerinin sonuçlarının Trump’ın başkanlığının zayıfladığına işaret ettiğini ve bu durumun Trump’ı Tahran’ın taleplerini kabul etmeye daha yatkın hâle getirebileceğini düşünüyor.