Tunus’ta hükümetin ekonomik programını tartışıldı

Tunus hükümeti temsilcileri yönetimin ekonomik programını, Cumhurbaşkanlığı ile TGİS arasındaki gerilim ve hâkimlerin grevi uzatma kararı çerçevesinde, ‘Ulusal Diyalog’ kapsamında tartıştı.

Hakimlerin görevden alınması kararı Tunus'un başkentinde düzenlenen gösteriler ile protesto edildi. (EPA)
Hakimlerin görevden alınması kararı Tunus'un başkentinde düzenlenen gösteriler ile protesto edildi. (EPA)
TT

Tunus’ta hükümetin ekonomik programını tartışıldı

Hakimlerin görevden alınması kararı Tunus'un başkentinde düzenlenen gösteriler ile protesto edildi. (EPA)
Hakimlerin görevden alınması kararı Tunus'un başkentinde düzenlenen gösteriler ile protesto edildi. (EPA)

Tunus’ta Cumhurbaşkanlığı ile Tunus Genel İşçi Sendikaları (TGİS) arasındaki gerilim devam ederken Tunuslu hakimler, bugün başlayan grevin tüm mahkemelerde bir hafta daha uzatıldığını duyurdu.  Diğer yandan Tunus Askeri Savcılığı, Cumhurbaşkanı’nın 16 Haziran Perşembe başlaması planlanan genel greve birkaç gün kala ordudan TGİS’in genel merkezini kapatması ve bazı yöneticilerini askeri gözetim altında tutulmaları talebine (reddedildi) ilişkin açıklamalarla ilgili soruşturma başlattı.
Ekonomik ve Sosyal İşler Komitesi tarafından Başbakan Necla Buden hükümetinin ekonomik programının dinlenmesine ayrılan oturum başkent Tunus’un kuzey banliyösündeki ed-Diyafe Sarayı'nda düzenlendi. Oturumda, hükümet kurumlarından çok sayıda genel müdür ve temsilci, hükümetin ekonomik programı ve Uluslararası Para Fonu'na (IMF) yönelik reform programı hakkında veriler sundu. Diyalog oturumuna, Tunus Ekonomik ve Sosyal İşler Danışma Komitesi Başkanı Sadık Belaid'in cumartesi günü yaptığı açıklamada Komite’nin hükümetin çalışmalarından haberdar olması ve katılımcılarının gözlemlerini sunmaları için hazır bulunacaklarını söylediği hükümet üyelerinden katılım olmadı. Belaid açıklamasında, uluslararası finans kurumlarıyla yaptıkları tartışmaların sonuçlarının paylaşılacağını, böylece Komite’nin hükümetin çalışmalarından haberdar olabileceğini ve oturuma katılanların, gözlemlerini sunabileceğini söylemişti.
Belaid, geçtiğimiz cumartesi günü düzenlenen ilk toplantıda katılımcılardan önümüzdeki 40 yıl boyunca Tunus'a ilişkin algılarını ve bu algıların yeni Tunus anayasasının taslak metnine nasıl dönüştürüleceğini içeren gözlemlerini sunmalarını istemişti.
Diğer yandan Tunus Askeri Savcılığı, Tunuslu gazeteci Salih Atiyye’nin yaptığı ve Cumhurbaşkanı’nın ordudan TGİS’e müdahale etmesini istediği iddia edilen açıklamalar çerçevesinde bir soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Nahda Hareketi milletvekili Samir Dilu, gazeteci Atiyye’nin el-Uveyne bölgesinde Ulusal Muhafızlar Merkez Birliği tarafından, ‘Tunus topraklarında kaos, cinayet ve hırsızlığı teşvik, hiçbir kanıt sunmadan bir kamu görevlisine suç isnat etmek, ordunun itibarını ve saygınlığını zedelemek ve telekomünikasyon ağları aracılığıyla başkalarını rahatsız etmek’ suçlamalarıyla tutukladığını söyledi. Aynı zamanda avukat olan Dilu, Atiyye’nin aktardığı bu bilgilerin kaynağını açıklamayı reddettiğini ve bunun Tunus'taki basın özgürlüğüne ilişkin 2011 tarihli ve 115 sayılı kararnamenin gereklerine uyduğunu belirtti.
Diğer taraftan Tunus’ta altı yargı kurumunu bir araya getiren Yargı Kurumları Koordinasyonu, 57 hakimin yolsuzluk suçlamasıyla ihraç edilmesinin ardından Cumhurbaşkanlığı ile Tunuslu hakimler arasındaki diyalog kanallarının tıkanmasıyla ülkedeki tüm adli, idari ve mali mahkemeler ile adli kurumlardaki çalışmaları askıya alma kararını pazartesi gününden başlayarak bir hafta daha uzattı. Yargı Kurumları Koordinasyonu grevin Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanlığı'nın 45'i hakkında herhangi bir disiplin dosyası bulunmayan 57 hakimin görevden alınması kararındaki ısrarcı tutum nedeniyle uzatıldığını açıkladı.



Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.


BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
TT

BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)

Sudan'daki bağımsız uluslararası araştırma misyonu dün, geçen ekim ayında "Hızlı Destek Kuvvetleri"nin (HDK) eline geçmesinden bu yana birçok vahşete tanık olan Sudan'ın el Faşir kentinde "soykırım eylemlerinin" meydana gelmesini kınadı.

Birleşmiş Milletler misyonu, Sudan'ın batı Darfur bölgesindeki bu şehirde HDK'nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun soykırım niyeti olduğu sonucuna varan bir rapor yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ABD Hazine Bakanlığı, el Faşir'deki suistimalleri nedeniyle üç HDK komutanına yaptırım uyguladı. Bakanlık, bu kişilerin HDK'nin şehri ele geçirmesinden önce 18 ay süren el Faşir kuşatmasında yer aldığını belirtti.


Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
TT

Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)

Tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırma, Gazze Şeridi’nde süren savaşın ilk 16 ayında 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakamın, o dönemde yerel makamlarca açıklanan bilançodan en az 25 bin daha fazla olduğu belirtildi.

Çalışma ayrıca, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı’nın hayatını kaybedenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlıların oranına ilişkin yayımladığı verilerin doğruluğunu teyit etti.

Araştırmaya göre, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında yaklaşık 42 bin kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi. Bu ölümler, Gazze savaşında meydana gelen toplam can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.

Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve saha araştırmacılarından oluşan yazar ekibi, The Lancet Global Health dergisinde kaleme aldıkları makalede, “Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde, 5 Ocak 2025’e kadar Gazze Şeridi nüfusunun yüzde 3 ila 4’ünün şiddet sonucu hayatını kaybettiğine işaret etmektedir. Ayrıca çatışmanın dolaylı etkileri nedeniyle çok sayıda şiddet dışı ölüm de kaydedilmiştir” ifadelerine yer verdi.

Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısı tartışma konusu olmaya devam ederken, üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi geçen ay İsrailli gazetecilere yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamlarının topladığı verilerin büyük ölçüde doğru olduğunu söylemişti. Bu açıklama, aylardır süren resmi şüphelerin ardından dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak değerlendirildi.

Söz konusu yetkili, Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu yaklaşık 70 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğini, bu sayıya kayıpların dahil olmadığını aktardı.

Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamları ise İsrail saldırıları nedeniyle doğrudan hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bini aştığını, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 570’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

gbrhy
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yakınlarının cenaze namazını kılan Filistinliler (EPA)

Geçtiğimiz yıl The Lancet’te yayımlanan bir başka araştırmada, savaşın ilk dokuz ayında Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısının, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerinde açıklanandan yaklaşık yüzde 40 daha düşük tahmin edildiği bildirilmişti.

Yeni çalışma da resmi vefat sayısının gerçek rakamın oldukça altında kaldığına işaret etti. Araştırma, Gazze Şeridi genelini temsil edecek şekilde özenle seçilen 2 bin aileyle yapılan bir ankete dayanıyor. Katılımcılardan, aile fertleri arasındaki ölümlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeleri istendi. Saha çalışması, Filistin’de ve bölgenin diğer kısımlarında yürüttükleri çalışmalarla tanınan deneyimli Filistinli kamuoyu araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.

Londra’daki Royal Holloway, University of London bünyesinde görev yapan ve çatışmalardaki can kayıplarının hesaplanması üzerine 20 yılı aşkın süredir çalışan ekonomist Michael Spagat, hakemli olarak yayımlanan araştırmanın yazarlarından biri olarak, yeni bulguların Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasında Gazze Şeridi’nde 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme ya da tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı etkilerden kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Çalışma, İsrail saldırılarının en yoğun ve en ölümcül dönemini kapsarken, Gazze Şeridi’ndeki insani krizin en ağır safhasını içermiyor. Birleşmiş Milletler (BM) destekli uzmanlar, geçen yıl ağustos ayında Gazze Şeridi’nde kıtlık ilan etmişti.

Araştırmacılar, nihai ve kesin bir can kaybı sayısına ulaşmanın uzun zaman ve önemli kaynaklar gerektireceğini vurgulayarak, kendi bulguları da dahil olmak üzere mevcut tüm tahminlerin geniş hata payları içerdiğine dikkat çekti.