Tunus’ta 159 devlet kurumunu felç eden grev sonrası öfke artıyor

Tunus Genel İşçi Sendikası Genel Sekreteri Nureddin et-Tabubi (DPA)
Tunus Genel İşçi Sendikası Genel Sekreteri Nureddin et-Tabubi (DPA)
TT

Tunus’ta 159 devlet kurumunu felç eden grev sonrası öfke artıyor

Tunus Genel İşçi Sendikası Genel Sekreteri Nureddin et-Tabubi (DPA)
Tunus Genel İşçi Sendikası Genel Sekreteri Nureddin et-Tabubi (DPA)

Tunuslular, geçtiğimiz pazartesi günü Tunus Genel İşçi Sendikası (TGİS) ile hükümet arasında düzenlenen müzakere oturumunun başarısız olmasının ardından genel grevin bugün kamu sektöründe faaliyet gösteren 159 kurum tarafından onaylanması nedeniyle öfkeli. TGİS, grevi zamanında uygulamak için seferberliğe devam ederken hükümet, kamu tesisinin işleyişini sağlamak adına bir dizi çalışanı ‘kullanma’ ve onları grev gününde çalışmaya zorlama konusunda ısrarlı. Ancak TGİS, Cumhurbaşkanı Kays Said'in hükümet ile sendika arasında imzalanan anlaşmaları uygulamaya ve sendika taleplerine ilişkin yeni müzakereleri başlatmaya söz vermesi halinde grevi iptal etme olasılığının bulunduğunu bildirdi.
Tunus İstihdam Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Nasruddin en-Nasibi, ‘bugün genel grev yapılması halinde Tunus’un tamamen kaybedeceğini’ belirterek, hükümetin ‘grev hakkını desteklediğini ancak bazı hassas sektörlerde gerekli hizmetlerden yararlanmaya başvuracağını’ söyledi.
Hükümetin TGİS ile yeni bir oturum düzenleme yönünde çabaları olduğunu doğrulayan Nasibi, yanlış vaatlerden ve ertelemeden, kamu hizmetinde genel grevin uygulanmasından ve bunun yol açabileceği kayıplardan uzak durmak gerektiğini vurguladı.
Sendika kaynakları, müzakere oturumunun başarısız olmasının, ‘sendika partisinin hükümetin üzerinde anlaşmaya varılabilecek sonuçları uygulama taahhüdüne güven duymamasından ve hükümet üyelerinin yalnızca Said’in kararlarını uygulamak için bu durumu kullanma ihtimalinden’ kaynaklandığını kaydetti. TGİS, sendikalarla müzakere koşullarını belirleyen hükümet genelgesinin geri çekilmesini, hükümetin müzakere ilkesindeki grev kararını iptal edilmesini, iki taraf arasında yapılan anlaşmaların uygulanmasını ve kamu kurumlarında reform yapma konusundaki isteksizliğin giderilmesi talep ediyor.
Belirli sayıda işçiyi grev günü boyunca çalışmaya zorlamak konusunda açıklamalarda bulunan Tunus Genel İşçi Sendikası Sözcüsü Sami et-Tahiri, hükümetin bu kararının anayasaya aykırı olduğunu belirterek sendikanın tüm sektörle ilgilendiğini ve acil servis ve bakım departmanları gibi asgari hizmet sayısını ve bazı çalışanların hizmette tutulmasını gerektiren diğer faaliyetleri güvence altına almak için kontrollerin yapıldığını bildirdi.
Referandum şartları açıklandı
Bağımsız Yüksek Seçim Kurulu'nun 25 Temmuz'da yapılması planlanan referanduma katılım sağlamanın şart ve usullerini açıklamasının ardından konuya dair siyasi alanda ve insan hakları konusunda tartışmalar başladı. Seçim Komisyonu Başkan Yardımcısı Mahir el Cedidi’nin ‘referandum anketörlerinin seçim kampanyasına katılma hakları olmadığını’ açıklaması da siyasi tartışmayı körükleyen başlıca nedenlerden biriydi.
Seçim Komisyonu daha önce bireylerin faaliyetlerinin hukuka aykırı olmaması ve vatandaşlık ilkesini ve demokrasi değerlerini pekiştirmeyi amaçlaması şartıyla partiler, dernekler, sendikalar ve diğer örgütler de dahil olmak üzere herkes için açık katılım ilkesinin benimsenmesi gerektiğini vurgulamıştı. Bu durum ise çok sayıda insan hakları örgütü ve sivil toplum kuruluşu tarafından sert eleştiriler yöneltilmesine neden oldu.
Bağımsız insan hakları kuruluşu ‘Ben Uyanığım’, referandum kampanyasına katılmanın koşullarını ve prosedürlerini eleştirerek Bağımsız Seçim Yüksek Otoritesi’ni ‘referandum boykotçularının ağzını kapatmak’ olarak adlandırdığı duruma karşı uyarıda bulundu. Kuruluş ayrıca bireylerin ve derneklerin ‘düşüncelerini ve konumlarını ifade etme, fiili politikadan ve aynı fikirde olmama konusundaki her adımı bastırmak için tek kuraldan yararlanma’ haklarına zarar verilmemesi konusunda da uyardı.
Ayrıca seçim komisyonunun ‘yaklaşan anayasa referandumunu boykot çağrısı yapan sivil toplumun çeşitli bileşenlerini engelleme’ planlarına da tepki gösterildi.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.