Mısır’da düzenlenen PAB 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın gündeminde iklim krizi var

Parlamentolararası Birlik (PAB) 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın açılış töreni dün Şarm eş-Şeyh'te yapıldı. (Konferans Yönetimi)
Parlamentolararası Birlik (PAB) 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın açılış töreni dün Şarm eş-Şeyh'te yapıldı. (Konferans Yönetimi)
TT

Mısır’da düzenlenen PAB 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın gündeminde iklim krizi var

Parlamentolararası Birlik (PAB) 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın açılış töreni dün Şarm eş-Şeyh'te yapıldı. (Konferans Yönetimi)
Parlamentolararası Birlik (PAB) 8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’nın açılış töreni dün Şarm eş-Şeyh'te yapıldı. (Konferans Yönetimi)

Mısır'ın Güney Sina Valiliği Şarm eş-Şeyh'te, 60 ülkeden parlamenterlerin katılımıyla ‘8. Küresel Genç Parlamenterler Konferansı’ çalışmaları başlatıldı. Parlamentolar Arası Birlik ve Mısır Temsilciler Meclisi arasındaki iş birliğiyle düzenlenen konferansta iklim ve çevre değişikliği sorunlarına yönelik ‘yasama, hukuk ve kalkınma’ başlıklarına odaklanıldı.
Şarm eş-Şeyh önümüzdeki kasım ayında düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nın (COP27) çalışmalarına da ev sahipliği yapacak. Söz konusu konferansa dünya liderlerinin ve hükümet başkanlarının yüksek düzeyde katılım sağlaması bekleniyor.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ev sahipliğinde düzenlenen konferansın açılış oturumunda konuşan Mısır Temsilciler Meclisi Başkanı Müsteşar Hanefi Cibali şunları söyledi:
“Kritik küresel koşullar, küresel zorluklarla bu istisnai yüzleşmede gençlerin katılımını zorunlu kılıyor. İklim değişikliği konusu, olumsuz yansımaları olan istisnai, tehlikeli ve çok boyutlu bir mücadeleyi temsil ediyor. Çünkü hiçbir ses, gezegeni bu yakın tehlikeden kurtarmaya yönelik sesten daha yüksek çıkamaz.”
Genç Parlamenterler Konferansı yönetimi tarafından da şu açıklamada bulunuldu:
“İlk kez bir ülke, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nın oturumuna aylar kala ayrı bir parlamento konferansına ev sahipliği yapıyor. Bu, Mısır'ın iklim değişikliğiyle ve tüm dünyanın kapasitesini tehdit eden olumsuz yansımalarıyla mücadele etmek için hükümet ve yasama düzeylerinde organize ve adil küresel çabayı belirginleştirme konusundaki samimi iradesini gösteriyor.”
Konferansın ilk oturumunda, ABD'deki Dünya Engelli Hakları Genel Danışmanı Sara Minkara, iklim krizlerinin engelli insanlar üzerindeki etkisine dikkat çektiği açıklamasında şunları söyledi:
“Dünya nüfusunun büyük bir yüzdesi fiziksel engellerden mustarip. Bu grup, engellerinin bir sonucu olarak iklim krizlerine ortalama bir kişiden daha savunmasız. İklim değişikliklerinin engelliler üzerindeki etkileriyle yüzleşmek için yaratıcı çözümlere ulaşılması gerek. Bu çözümler tüm hizmet ve tesisleri (iklimle yüzleşme ile ilgili) kapsamalı. Çünkü bu herkese değer katar ve toplumun istikrarını destekler.”
Mısır'daki Ulusal İnsan Hakları Konseyi Başkanı Büyükelçi Muşire Hattap da ‘iklim değişikliği sorunu ve sürdürülebilir kalkınma süreçleri üzerindeki olumsuz etkisi ile güvenlik ve barış içinde yaşama hakkının’ birbiriyle ilişkili olduğunu vurguladığı açıklamasında şu ifadeler kullandı:
“İklim değişikliği krizine, özellikle de engellilere yönelik ayrımcılık ve önyargıya son vermek, vatandaşlar arasında farkındalık yaratmak ve ileri düzeyde iklim değişikliği ile karşı karşıya kalan Afrika ülkelerini tavsiyeler ve önlemlerle desteklemek için merkezi bir çerçeve benimsenmeli.”
Gıda ve iklim konusunda çalışmalar yürüten Clim-Eat’in kurucusu Dr. Dhanush Dinesh de konuya ilişkin şunları söyledi:
“İklim değişikliği ile yüzleşmek için çatışmalar ve göç gibi yeni etkilere odaklanılmalı. İklim değişikliğinin ekonomik büyüme üzerindeki önemli etkisine ek olarak dünya çapındaki çatışmaların artması ile de yakın bir bağlantı var.”
İnsan Hakları Gıda ve Beslenme Hakkı Örgütü Genel Sekreteri Sofya Monsalvi de ‘İklim değişikliğinin engellilerin yanı sıra uzak bölgeler ve nüfusları üzerindeki etkisine ve zararlı çevresel fenomenlerin neden olduğu zararı azaltmada rehabilitasyon ve barınma programlarının rolüne’ odaklandığı ve genç parlamenterlere hitaben yaptığı konuşmasında şunları söyledi:
“İklim değişikliği nedeniyle marjinalleşen insanlar var. Bu insanları belirlemek ve sivil toplum kuruluşları ve hükümetler arasındaki ortaklık ve özel topluluk programları aracılığıyla desteklemek önemlidir. Bu grupları dinlemelisiniz. Çıkardığınız yasalar onları desteklemeli. Tarımsal ve çevresel çözümler geliştirmede ve doğayla uyumlu ürünler üretmede bilimsel sürece bağlı kalarak, yaşadığınız topluluklarla ilişkinizi yeniden şekillendirin ve ekosistemlerinizi kapsamlı çözümlerle yeniden inşa edin.”
Monsalvi konuşmasında ayrıca Afrika'daki ve dünyanın diğer yerlerindeki küçük toprak sahibi çiftçilerin kurtarılması için zararlı gübrelere ve tarım ilaçlarına olan bağımlılığın azaltılması ve çevreyi korumak için bilimsel yöntemlerin benimsenmesi çağrısında bulundu.



Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.


Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.


CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.