İsrail ABD’den savunma sistemleri için destek bekliyor

İsrail Biden'dan lazer kubbeyi ve ‘bölgesel ittifakı’ finanse etmesini isteyecek

Son kabine toplantısında İsrail Başbakanı Naftali Bennett ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid (AFP)
Son kabine toplantısında İsrail Başbakanı Naftali Bennett ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid (AFP)
TT

İsrail ABD’den savunma sistemleri için destek bekliyor

Son kabine toplantısında İsrail Başbakanı Naftali Bennett ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid (AFP)
Son kabine toplantısında İsrail Başbakanı Naftali Bennett ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid (AFP)

İsrail kamuoyu, önümüzdeki ay ABD Başkanı Joe Biden'ı ağırlayacak olan başbakanın kim olacağını merak ediyor. Zirâ hükümetin Knesset'teki sağ muhalefetin oylarıyla düşmesi halinde yeni Başbakan Yair Lapid olabilir.
Diğer yandan Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı, Washington'dan füzeleri lazer sistemi ile durdurma ve İran'ın planlarına karşı bölgesel bir ittifak oluşturma projesinin finansmanına cömert bir katılım sağlamasını isteyeceğini açıkladı.
Bakanlıktan üst düzey bir kaynağın bildirdiğine göre Başkan Biden Demir Kubbe ile entegre çalışan, füzeler, uçaklar ve insansız hava araçlarını havada olduğu sırada hedef alan modern lazer sistemi hakkında bilgi edinmek ile çok ilgileniyor.
Biden’ın lazer kubbe modelinin ve kısa menzilli füzeleri engelleyecek demir kubbenin kurulduğu, anti-balistik füze sistemi Hetz bataryasının yer aldığı Palmachim Hava Üssü’nü ziyaret etmesi planlanıyor. ABD’ye lazer kubbeyi finanse etmesi ve batarya satın alması talebinde bulunacak olan Savunma Bakanı Benny Gantz, aynı zamanda Başkan Biden’dan İran tehdidine karşı ABD'nin gözetiminde Arap ülkelerinin katılımıyla bölgesel bir ittifak oluşturulmasını isteyecek.
Şarku’l Avsat’’ın İsrail merkezli Walla haber sitesinden aktardığı habere göre söz konusu kaynak, Gantz’ın Biden’dan mevcut askeri ve güvenlik işbirliğini askeri gücü geliştirmeye taşımasını, savunma alanındaki ortak yapıların genişletilerek Arap ülkelerinin de bu yapılara dahil edilmesini isteme niyetinde. Habere göre İsrailli yetkililer Savunma Bakanlığının yüksek maliyet nedeniyle lazer projesinde kendisine ortak aradığını zirâ diğer sistemlerin yanı sıra bu sistemin iç cepheyi savunmadaki öneminin oldukça yüksek olduğunu vurguladı. Aynı zamanda lazer projesi hususunda ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile görüşmelerin başlatıldığını doğruladılar. Kaynaklar, Biden'ın bu proje hakkındaki bilgisinin, İsrail-ABD ortaklığına güçlü bir ivme kazandıracağı umudunda.
Tel Aviv’den siyasi kaynakların dün bildirdiğine göre, Başkan Biden'ın ziyareti için hazırlanan ABD ekibi İsrail ve Filistin Otoritesi’nden güvenlik hususunda gerginliği artırmaktan, Batı Şeria ve Kudüs'te Filistinlilerle gerilimi artıracak adımlar atmaktan kaçınmaları yönünde açık bir talepte bulundu.
ABD Yakın Doğu İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Barbara Leaf ve ABD yönetiminin İsrail-Filistin Özel Temsilcisi Hadi Amr’ın ABD’nin bu talebinin yerine getirilmesini sağlamak için Tel Aviv ve Ramallah arasında mekik dokuduğu bildirildi. İkili, İsrailli yetkililere “ABD yönetimi, Biden'ın ABD Başkanı olarak ülkeye ilk ziyaretinin ordu ile Filistinliler arasında herhangi bir saha gerilimine denk gelmesini, herhangi bir tarafın tek taraflı adımlarından kaçınmasını istiyor” açıklamalarında bulundu. İsrailliler bu talebi, Biden Obama’nın Başkan Yardımcısı olduğu dönemde İsrail'i ziyaret ettiği sırada başına gelenlerin tekrar edilmemesi arzusu olarak değerlendirdi.
İsrail'deki aşırı sağcı Dini Siyonizm Partisi Başkanı Bezalel Smotrich, tüm Batı Şeria'yı İsrail'e ilhak ederek üzerinde İbrani egemenliğini dayatılmasını öngören bir tasarı sundu. Sağ kesimin kendi deyimleriyle ‘Obama'nın kötü yönetiminin bir uzantısı’ olarak gördüğü Biden ziyaretinin arifesinde, Filistinliler aleyhinde başka adımlar atmayı düşünen muhalif sağdan başka temsilciler de mevcut. Bu şekilde Biden’ın rahatsız edilmesi, Bennett hükümetinin ise utandırılması planlanıyor.
Biden’ın ziyareti arifesinde İsrail’deki siyasi kriz körüklenmiş durumda. Sağ kanattan bir temsilci hükümetin düşüşüne neden olursa Bennett görevden ayrılarak yerine Lapid geçecek. Biden’ı bu isimlerden hangisinin ağırlayacağı merak konusu.



Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal


Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times