Sisi, Afrika ekonomik birliğinin öncüsü olma yolunda

Sisi, güçlü bir altyapı oluşturulmasını Afrika’nın “ilk meydan okuması” olarak görüyor. Sisi, Ukrayna savaşının yansımalarının üstesinden gelmek için kıta ülkeleri arasında entegrasyon çağrısında bulundu.

Sisi, Afrika İhracat İthalat Bankası toplantılarının açılışını yaptı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Sisi, Afrika İhracat İthalat Bankası toplantılarının açılışını yaptı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Sisi, Afrika ekonomik birliğinin öncüsü olma yolunda

Sisi, Afrika İhracat İthalat Bankası toplantılarının açılışını yaptı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Sisi, Afrika İhracat İthalat Bankası toplantılarının açılışını yaptı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Rusya-Ukrayna savaşının kıta ekonomileri üzerindeki olumsuz yansımalarının üstesinden gelmek için Afrika kıtasındaki ülkeler arasında geniş çaplı bir entegrasyon sağlanması çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı bu konuda başlangıç noktasının, Afrika için ‘ilk meydan okuma’ olarak nitelendirdiği, güçlü bir altyapı oluşturmak olduğunu vurguladı.
Sisi, Mısır Merkez Bankası tarafından Afrika İhracat İthalat Bankası (Afreximbank) ile iş birliği içinde yeni idari başkentte düzenlenen toplantıların lansmanına katıldı. Lansmana 3 binden fazla üst düzey uluslararası bankacılık ve kamu görevlisi, Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu temsilcileri gibi uluslararası kuruluşlar ve uzmanlar başta olmak üzere uluslararası ve bölgesel kuruluşların temsilcileri katıldı. Mısır Cumhurbaşkanı, Afrika kıtasının görüntüsünü değiştirme ve yol, elektrik ve çeşitli projeler ile altyapı sağlayarak halkının arzularını gerçekleştirme çağrısında bulundu. Sisi “Afrika’nın dış şoklar ve iç zorluklarla mücadelesi” başlıklı bir oturumda, Afrika ülkelerinin mekanizmalar ve somut adımlar atması, kıtanın gerçekliğini değiştirme ve geliştirmeye yönelik hayali hayata geçirmesi gerektiğini belirtti. Bu bağlamda “Büyük ülkelerin bankaları, Afrika’nın kalkınmasını sağlamak üzere altyapısını geliştirmek için kredi vermeye hazır mı?” sorusunu da gündeme getirdi.
Sisi dünyanın en büyük ekonomilerini içeren G20’nin, toplam ülke sayısına kıyasla küçük bir grup olduğunu ve ekonomik kabiliyetlerinin onları seçkin bir konuma koyduğunu söylerken, G20 ülkelerinin ekonomik statüsüne sahip olmayan geri kalan ülkelerin kaderinin nasıl olacağını sorguladı. Kovid-19 pandemisinin bazı ülkelerin G20 ülkelerin statüsüne ulaşamadığını gösterdiğini belirten Sisi, Afrika’daki altyapının gelişime hazır olması ve kıta ülkelerinin daha iyiye gitmesi çağrısında bulundu.
Sisi, Mısır durumundan bahsederek, altyapının geliştirilmesi için geçtiğimiz yıllarda 400 ile 500 milyar dolar arasında değişen bir meblağa ihtiyaç duyulduğunu söyledi.  Kalkınma projelerinin, sadece Mısır’ın yüzölçümünün yüzde 10 ila yüzde 12’si oranında olduğuna dikkat çekti. Güvenlik ve istikrarın herhangi bir ülkenin karşı karşıya olduğu en önemli zorluklardan biri olduğunu vurgulayan Sisi, “Ülkelerin entegrasyonu sadece siyasi iradeye dayalı değildir, komşu ülkelerle ve tüm kıtadaki ülkelerle entegrasyon halinde hepimizin yararına olacak ortak yeteneklerimizin anlaşılmasını da kapsar” ifadelerini kullandı. Mısır Cumhurbaşkanı “Sadece Mısır için değil, Afrika için de hayal kuruyorum. Çünkü Afrika halklarının daha iyi yaşama, hayallerini ve arzularını gerçekleştirme hakkı var. Afrika için de hayal kuruyorum ve hiçbir ülkeyi yardımsız bırakmam” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı, Afrika’nın mevcut durumu, halkları arasında bütünleşme olmadan ve mevcut gerçekliğin daha iyi bir gelecek umuduyla herhangi bir farklılık veya sorunların üstesinden gelinmeden aşamayacağını söyledi. Sisi, iş adamlarına Afrika kıtasına önem verme çağrısında bulunarak “Finans ve bankacılık camiasına Afrika’nın ve bir milyar vatandaşının güvenilir olduğunu söylüyorum” ifadelerini vurguladı.
Afreximbank, Afrika içinde ve dışında ticareti finanse edilmesi ve teşvik edilmesi için çalışan bir pan-Afrika çok taraflı finans kuruluşudur. Söz konusu kuruluş, Afrika’daki ticaret yapısının dönüşümünü destekleyen, bölge içinde sanayileşmeyi ve ticareti hızlandıran ve bu yolla Afrika’da ekonomik genişlemeyi güçlendiren finansman çözümleri üzerinde çalışıyor.
Mısır Merkez Bankası Başkanı Tarık Amir ise yaptığı konuşmada, art arda gelen küresel olayların, halihazırda birçok soruna karşı mücadele veren Afrika kıtası ülkelerinin ekonomilerine yük oluşturduğuna yönelik uyarıda bulundu. Amir, Afrika kıtası ülkeleri halihazırda birçok iç sorun ve yükle mücadele ederken, mali otoriteler ile bölgesel ve uluslararası finans kuruluşları başta olmak üzere tüm dünyanın, küresel ekonomilerinin çoğunda sert şoklara neden olan olayları büyük bir ilgiyle izlediğini söyledi.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.