عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

ENKS, Barzani ile Kürt gruplar arasında yapılan görüşmelerin askıya alınmasını görüştü

Suriye'nin kuzeyindeki demografik değişime yönelik tehditler ve girişimlerin ele alındığı bir toplantı yapıldı

ENKS Başkanlık Divanı üyesi ve Suriye Kürdistan Birlik Partisi Sekreteri Süleyman Oso (Şarku’l Avsat)
ENKS Başkanlık Divanı üyesi ve Suriye Kürdistan Birlik Partisi Sekreteri Süleyman Oso (Şarku’l Avsat)
TT
TT

ENKS, Barzani ile Kürt gruplar arasında yapılan görüşmelerin askıya alınmasını görüştü

ENKS Başkanlık Divanı üyesi ve Suriye Kürdistan Birlik Partisi Sekreteri Süleyman Oso (Şarku’l Avsat)
ENKS Başkanlık Divanı üyesi ve Suriye Kürdistan Birlik Partisi Sekreteri Süleyman Oso (Şarku’l Avsat)

Eski Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Kürt lider Mesud Barzani, Suriye muhalefet kanadı Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) liderliğindeki bir heyet ile Suriyeli Kürt gruplar arasındaki görüşmelerin askıya alınmasını ve Türkiye'nin Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrolündeki bölgelere askeri bir operasyon başlatma tehdidinin ardından Kürt grupların Türkiye’nin olası operasyonunu püskürtmek için bir hava savunma sistemi konuşlandırılması yönündeki Suriye güçlerine yaptığı çağrılara ilişkin ENKS’nin tutumlarını görüştü.
Barzani ile yapılan toplantıya katılan Suriye Kürdistan Birlik Partisi Sekreteri Süleyman Oso, Şarku’l Avsat’a telefon aracılığıyla açıklamalarda bulundu.  Oso, toplantıda Suriye'deki Kürtlerin karşı karşıya olduğu tehditlerin ve Kürtlerin yoğun oldukları bölgelerdeki demografik değişim girişimlerinin yanı sıra Suriyeli gruplar ve SDG tarafından geriye kalanları göçe zorlamak ve Kürt yoğunluklu bölgeleri gerçek sakinlerinden boşaltmak amacıyla Kürtleri yıldırma girişimlerinin ele alındığını söyledi.
Öte yandan Mesut Barzani'nin ofisinden yapılan açıklamaya göre toplantıda, ENKS’nin önde gelen isimleriyle Suriye'deki son duruma ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu. Suriye Kürtlerinin durumuyla ilgili son gelişmeler ve Türkiye’nin askeri bir operasyon başlatmaya yönelik son tehditlerinden duydukları korkular ayrıntılı olarak ele alındı. Iraklı Kürt lider, Kürtlere meşru haklarını elde etmeleri yolunda tam destek verme taahhüdünde bulundu.
IKBY Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada ise Kürtlerin anavatanlarında kalmaları ve göçe zorlanmamaları gerektiğine dair gözlem ve tavsiyeler yer alırken ‘sabırlı ve sebatlı’ davranılması çağrısında bulunuldu.
Demokratik Birlik Partisi (PYD) Siyasi Komite Üyesi ve Kürt toplumunun siyasi partileri, sivil akımları ve aktif isimlerini içeren geniş bir ittifak olan ENKS'nin Başkanlık Divanı üyesi olan Oso, Suriyeli Kürt gruplar arasında yaklaşık iki yıl önce askıya alınan görüşmeler hakkında Şarku'l Avsat'a konuştu. Barzani ile bu konuda bir görüşme gerçekleştirdiklerini söyleyen Oso, “Kendisine PYD'nin bu görüşmeleri kendi adına sonlandırdığını ve bu müzakerelerde varılanlara ilişkin taahhüdünü duyurduğunu bildirdik” dedi. Buna karşın Barzani'nin Suriye halkına ve Suriye krizine siyasi bir çözüm bulunmasına verdiği desteği ve Suriyelilerin yaşadığı trajedinin sona ermesi gerektiğini vurguladığı aktarıldı.
Kürt siyasetçi Oso, ENKS konferansında yaşanan olaylarla ilgili olarak şunları söyledi:
“ENKS, PYD’ye bağlı Asayiş güçlerinin konferans salonuna baskın düzenlediği ve silah zoruyla konferansın tamamlanmasını engellediği Eylül 2017'den bu yana dördüncü konferansını halen düzenlemedi.”
Konferansların siyasi partilerin ve çerçevelerin mücadelesinde önemli istasyonlar olduğuna işaret eden Oso, konferans için bir tarih ve yer belirtmeden, “Konferansı yaparsak, Suriye sahnesindeki tüm siyasi gelişmeler ve tüm Kürt bölgelerinde halkımızın karşı karşıya olduğu tehdit ve tehlikeler ile Cenevre'deki siyasi süreç incelenecektir” dedi.
Suriye muhalefet kanadında yer alan ENKS’nin temsilcilerinden bir heyet, muhalefet adına Suriye Müzakere Komitesi'ne ve Suriye krizinin çözümüne ilişkin Cenevre görüşmelerine katılıyor. Suriye anayasasını hazırlamakla görevli mini komitede de ENKS temsilcileri yer alıyor. ENKS çatısı altında bir araya gelen partiler, 2020 yılının başlarında ABD himayesinde PYD liderliğindeki Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’ni temsil eden Kürt Ulusal Birliği Partileri (PYNK) ile doğrudan görüşmelere başladı. Ancak siyasi bir anlaşmaya varılmasına rağmen, Kürt-Kürt diyalogu iki yıl önce tökezledi ve ilerleme kaydedilemeyerek, askıya alındı.
Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine askeri bir operasyon başlatmaya ilişkin tehditleriyle ilgili ENKS’nin tutumuna da değinen Oso, askeri seçeneklerin daha fazla ölüm, yıkım ve yerinden edilmeyi beraberinde getirmesi nedeniyle bir çözüm olmadığını söyledi. PKK'yı Suriye'nin kuzeydoğusundaki Kürt bölgelerini kontrol etmekle suçlayan Oso, PKK'nın kontrolünün, Türkiye’nin bu bölgeleri işgal etmesi için bir gerekçe oluşturduğuna dikkati çekti. Oso, Uluslararası toplumu ve bölge ülkelerini bir an önce siyasi bir çözüme ulaşılması ve Suriyelilerin trajedisine son verilmesi için adımların hızlandırılması çağrısında bulundu.
SDG, PYD ve Özerk Yönetim lideri ve yetkililerinin, Suriye rejimi güçlerini Türkiye’nin olası askeri operasyonunu püskürtmek için hava savunma sistemlerinin konuşlandırılması çağrılarıyla ilgili de konuşan Oso, “Tüm bunlar, bölgeyi Rusya’nın himayesinde rejime teslim etmeye yönelik ön girişimlerdir. Bu durum siyaset sahnesini daha da karmaşık hale getirecektir” ifadelerini kullandı. Siyasi çözümün Suriye krizine ilişkin uluslararası kararlara uygun olduğunun altını çizen Kürt yetkili, özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2254 sayılı kararının ‘tüm Suriyeliler için güvenlik ve emniyetin tesis edilmesini garanti eden son çare’ olduğunu vurguladı.
Öte yandan Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi dün, Dünya Mülteci Günü vesilesiyle resmi internet sitesi üzerinden yayınladığı bir bildiride, insani yardım kuruluşlarını, insan hakları savunucularını ve BM kuruluşlarını, Fırat'ın doğusundaki nüfuz alanlarındaki onlarca kampa dağılmış yerinden edilmiş binlerce kişiye ve mültecilere karşı sorumluluklarını üstlenmeye çağırdı.
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’ne bağlı Göçmen ve Mülteci İşleri Dairesi Başkanı Heval Şehmus Ahmed, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Özerk Yönetimin kontrolündeki bölgelerde 150 bini aşkın insanın barındığı 16 kamp bulunduğunu ve aynı zamanda Rakka, Deyrizor, Tabka ve Menbiç kırsalında onlarca düzensiz kampın olduğunu söyledi. Ahmed, BM’yi, DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu’ndaki (DMUK) ülkeleri ve Rusya'yı, bu bölgelerden yerinden edilmiş Suriyelilerin güvenli ve gönüllü bir şekilde geri dönmelerine izin vermesi için Türkiye'ye baskı yapmaya çağırdı.
Mevcut abluka haline ve Özerk Yönetim bölgelerine açılan sınır kapılarının kapatılmasına değinen Kürt yetkili, Moskova ve Pekin’in BMGK’da Suriye’ye sınır ötesi yardımların geçişiyle ilgili yapılan oylamada veto haklarını kullanmaları nedeniyle Yarubiye Sınır Kapısı’nın halen bu yardımlara kapalı olduğuna dikkati çekti. Özerk Yönetim için hayati öneme sahip olan Yarubiye Sınır Kapısı’nın açılması gerektiğini vurgulayan Ahmed, Özerk Yönetim bölgelerinin, Suriye'nin kuzeydoğusundaki el-Hol ve Roj mülteci kamplarında kalan binlerce Iraklı mülteciyi kabul ettiğini söyledi.
Ahmed, son olarak şunları söyledi:
“Halep kırsalındaki Afrin, Haseke'deki Rasulayn ve Rakka'daki Tel Abyad il ve ilçelerinde, kısıtlı maddi imkanlara ve mevcut abluka haline rağmen yerinden edilen binlerce Suriyelinin hayati ihtiyaçlarının karşılanması için çalışıyoruz.”

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

İsrail hava saldırısı Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef aldı

TT
TT

İsrail hava saldırısı Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef aldı

Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hedef aldığı bir binada çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. (Reuters)
Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hedef aldığı bir binada çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. (Reuters)

İsrail bugün Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef alan hava saldırısı gerçekleştirdi. Resmî açıklamalara göre bu, ABD-İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşta Lübnan’da yer alan Hizbullah’ın da sürece müdahil olmasının ardından başkentte ikinci hedefleme oldu.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), saldırının ‘Aişe Bekar bölgesinde bir binayı’ hedef aldığını duyurdu. Bölge, şehirdeki en büyük alışveriş merkezlerinden birine yakın, yoğun nüfuslu bir semt olarak biliniyor.

rtgrt
Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in düzenlediği hava saldırısı sonucu yükselen dumanlar (AP)

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre, saldırı sonucu binanın yedinci ve sekizinci katlarında ciddi hasar oluştu, yakınlardaki araçlar da zarar gördü. Olay yerinde güvenlik güçlerinin yoğun bir şekilde konuşlandığı bildirildi.

Ortadoğu’daki savaşın Lübnan’a sıçraması, Hizbullah’ın İsrail’e roket saldırıları başlatmasıyla başladı. Bu saldırılar, ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı hava ve kara operasyonlarına yanıt niteliği taşıyor. İsrail, o tarihten itibaren Lübnan’a geniş çaplı hava saldırıları düzenlerken, güney bölgelerine de kara birlikleri göndermeye devam ediyor.

Geçtiğimiz hafta İsrail ordusu, Beyrut’un merkezinde bir otele saldırmıştı. Tahran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimî Temsilciliği, saldırıda dört İranlı diplomatın hayatını kaybettiğini açıkladı.

fd
Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hava saldırısı sonucu yıkılan bir binayı inceliyor. (Reuters)

NNA bugün, İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine yeni hava saldırıları düzenlediğini duyurdu.

İsrail ordusu ise saldırıların Hizbullah’ın altyapısını hedef aldığını belirterek, bir ‘hava saldırısı dalgası’ başlattığını açıkladı.

Hizbullah dün yayımladığı ayrı açıklamalarda, güney sınırındaki el-Hıyam ve el-Adise kasabalarında İsrail güçlerine saldırdığını ve İsrail’in çeşitli bölgelerine füzeler attığını duyurdu. Daha sonra, sınır kasabası Aytarun yakınlarında bir İsrail birliğiyle hafif ve orta kalibreli silahlarla çatıştıklarını açıkladı.

Lübnan hükümetinin Afet Yönetimi Birimi dün yayımladığı günlük raporda, 2 Mart’tan bu yana savaş nedeniyle ‘kendi beyanıyla’ kaydedilen mülteci sayısının 759 bin 300’e ulaştığını belirtti. Bunların arasında 122 binden fazlası, hükümetin denetimindeki resmi barınma merkezlerinde bulunuyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı bugün yayımladığı açıklamada, İsrail’in Sur ilçe merkezine bağlı Kana kasabasına düzenlediği art arda saldırılarda beş kişinin hayatını kaybettiğini, beş kişinin de yaralandığını bildirdi.

Bakanlık ayrıca, Sur ilçesinin Hanaviye kasabasında aralarında bir sağlık görevlisinin de bulunduğu üç kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bekaa Vadisi’ndeki Zelaya kasabasına düzenlenen bir saldırıda ise bir kişinin yaşamını yitirdiği kaydedildi.

ARAP DÜNYASI

Somali kurumlarının görev süresinin uzatılması ve seçimlerin ertelenmesi... Çözüm görünmeyen yeni bir bölünme

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT

Somali kurumlarının görev süresinin uzatılması ve seçimlerin ertelenmesi... Çözüm görünmeyen yeni bir bölünme

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)

4 Mart’ta resmen kabul edilen Somali anayasa değişiklikleri, hükümet ile muhalefet arasında yeni bir siyasi krize yol açtı. Hükümet, söz konusu değişikliklerin devlet kurumlarının görev süresini bir yıl uzatacağını ve bunun da 2026 seçimlerinin ertelenmesi anlamına geldiğini belirtirken, muhalefet anayasanın bu şekilde kabul edilmesine karşı çıkıyor.

Somali muhalefeti bu gelişmeleri, zaten eş-Şebab örgütünün saldırılarıyla boğuşan ülkede ‘siyasi ve güvenlik açısından yeni bir istikrarsızlık dalgasının habercisi’ olarak değerlendiriyor. Afrika siyaseti üzerine çalışan uzmanlar ise mevcut tablonun kısa vadede çözüm ihtimali bulunmayan derin bir siyasi bölünmeye yol açabileceği görüşünde.

Somali’nin Geleceği Konseyi adıyla bilinen muhalefet koalisyonu pazartesi günü yaptığı açıklamada, anayasa değişiklikleri sonrasında federal hükümet kurumlarının görev süresinin uzatılmasına yönelik her türlü girişime karşı olduklarını duyurdu. Koalisyon, son değişikliklerle birlikte cumhurbaşkanı ve parlamentonun görev süresinin beş yıl olarak belirlenmesinin böyle bir uzatmanın önünü açabileceği uyarısında bulundu.

Muhalefet konseyinin açıklamasında, 2012 tarihli geçici anayasaya göre federal parlamentonun görev süresinin 14 Nisan 2026’da sona ereceği, Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un görev süresinin ise aynı yıl 15 Mayıs’ta biteceği hatırlatıldı. Açıklamada, “2012 geçici anayasasında belirlenen tarihlerden sonra görev süresinin uzatılmasına yönelik her türlü girişimi açık ve net biçimde reddediyoruz” ifadesine yer verildi.

Ayrıca Somali’nin daha önce görev süresi uzatma girişimlerinin olumsuz sonuçlarını yaşadığı vurgulandı. Açıklamada özellikle 2021’de yaşanan siyasi krize dikkat çekilerek, devlet kurumlarının görev süresini uzatmayı öngören bir önerinin Mogadişu sokaklarında güvenlik güçlerinin bazı birlikleri arasında silahlı çatışmalara yol açtığı hatırlatıldı.

Muhalefet konseyine göre bu deneyim, ülkeyi yeniden siyasi ve güvenlik krizine sürükleyebilecek bir sürece dönülmemesi gerektiğine dair açık bir uyarı niteliği taşıyor.

Öte yandan Temsilciler Meclisi Başkanı Adem Muhammed Nur Madobe, yaklaşık bir hafta önce anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, yeni anayasa uyarınca devlet kurumlarının görev süresinin bir yıl uzatıldığını duyurmuştu.

Madobe, Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan değişikliklerin yürürlüğe girdiğini ve buna göre cumhurbaşkanı ile parlamentonun görev süresinin dört yıl yerine beş yıl olarak uygulanacağını belirtmişti.

Afrika işleri uzmanı ve Nairobi merkezli Doğu Afrika Araştırmaları Merkezi Direktörü Abdullah Ahmed İbrahim, Cumhurbaşkanlığı’ndan henüz resmi bir karar açıklanmamış olsa da parlamento başkanının yeni kabul edilen anayasaya dayanarak cumhurbaşkanı ve parlamentonun görev süresinin uzatıldığını ilan etmesinin fiilen resmi bir teyit niteliği taşıdığını söyledi. İbrahim’e göre mevcut anlaşmazlıklar, hükümet ile muhalefet arasındaki ayrışmayı daha da derinleştirecek.

Afrika siyaseti uzmanı Ali Mahmud Kelni ise yeni anayasanın ülkenin siyasi sisteminin yapısında önemli değişiklikler içerdiğine dikkat çekti. Kelni’ye göre değişiklikler arasında federal merkezi hükümetin yetkilerinin güçlendirilmesi, daha önce federal eyaletlere tanınan bazı yetkilerin azaltılması ya da kaldırılması ve cumhurbaşkanı ile parlamentonun anayasal görev süresinin dört yıldan beş yıla çıkarılması yer alıyor.

Kelni, söz konusu düzenlemelerin federal hükümet ile eyaletler arasındaki ilişkinin niteliğinde önemli bir dönüşümü temsil ettiğini belirterek, bunun devlet yönetiminde daha güçlü bir merkezileşme eğilimine işaret ettiğini ve yaşanan siyasi anlaşmazlıkların temel nedenlerinden birinin de bu olduğunu ifade etti.

Siyasi anlaşmazlığın herhangi bir uzlaşı sağlanmadan sürmesi durumunda bunun ülkenin siyasi sürecini olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor. Kelni’ye göre ortaya çıkabilecek senaryolardan biri, Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud hükümetinin görev süresini uzatmak için gerekçe bulması olabilir. Muhalefet çevreleri de en çok bu ihtimalden endişe ediyor. Kelni, krizin uzaması halinde muhalefetin kendi içinde de zamanla bölünmeler yaşanabileceğini göz ardı etmedi.

Anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinin ardından Hasan Şeyh Mahmud, anayasanın gözden geçirilme süreci konusunda endişelerini dile getiren muhalif siyasetçilere seslenerek sonuçlara saygı gösterilmesi ve yeni anayasanın korunması çağrısında bulundu. Mahmud, gelecekte yapılabilecek olası değişikliklerin ise yalnızca anayasal prosedürler çerçevesinde gerçekleştirileceğini vurguladı.

Mahmud, anayasa dışı siyasi uzlaşılar yerine anayasal mekanizmalara başvurulmasının önemine dikkat çekerek, anayasanın siyasetçilerin yetkilerini belirleyen ve devlet yönetiminin kurallarını ortaya koyan bir ‘toplumsal sözleşme’ olduğunu ifade etti.

Ancak hükümet ile muhalefetin mevcut tutumlarını koruması nedeniyle, Abdullah Ahmed İbrahim’e göre krizi çözmeye yönelik herhangi bir diplomatik girişim ya da arabuluculuk işareti henüz görülmüyor. İbrahim, muhalefetin 10 Nisan’da Puntland’ın başkenti Garove’de toplanma tehdidinde bulunduğunu hatırlatarak, söz konusu tarihin mevcut kurumların görev süresinin sona ereceği döneme denk geldiğini belirtti. Muhalefetin bu toplantıda istişarelerde bulunabileceği, hatta paralel seçimler düzenleyerek alternatif bir hükümet kurma seçeneğini değerlendirebileceği ifade ediliyor.

Öte yandan Kelni’ye göre krizin en gerçekçi çözümü, mevcut hükümetin anayasal görev süresini önümüzdeki mayıs ayında tamamlaması ve seçimlerin planlanan tarihte yapılabilmesi için gerekli koşulların hazırlanması. Kelni, yeni anayasanın uygulanmasının ise seçimlerden sonra kurulacak yeni hükümet dönemine bırakılmasının daha uygun olacağını düşünüyor.

Kelni’ye göre bunun dışında bir yol izlenmesi, özellikle görev süresinin uzatılması ya da muhalefetin güç kullanılarak bastırılması gibi senaryoların gündeme gelmesi durumunda ülkede yeni siyasi ve güvenlik krizlerinin ortaya çıkma riskini artırabilir.

ARAP DÜNYASI

Şam-SDG anlaşmasının en geniş kapsamlı uygulaması

Sipan Hamo (SDG)
Sipan Hamo (SDG)
TT
TT

Şam-SDG anlaşmasının en geniş kapsamlı uygulaması

Sipan Hamo (SDG)
Sipan Hamo (SDG)

Suriye'de dün, Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi arasında 29 Ocak'ta imzalanan anlaşmanın uygulanması doğrultusunda, SDG'nin birleşme anlaşması dosyasında en geniş ilerleme kaydedildi.

Savunma Bakanlığı medya ve iletişim direktörü, “Sipan Hamo'nun ülkenin doğu bölgesi savunma bakan yardımcısı olarak atandığını” bildirdi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Hamo, en önde gelen Kürt askeri liderlerden biri ve Şam ile müzakerelere katıldı.

Yine dün, Haseke vilayetinde yaşayan yaklaşık 400 aile, yıllarca süren yerinden edilmenin ardından Halep kırsalındaki Afrin bölgesinde bulunan evlerine geri döndü. Haseke-Halep uluslararası yolu da savaşın büyük bir bölümünde kapalı kaldıktan sonra sivil trafiğe açıldı.