WHO Kovid-19’un mutasyonlarına karşı uyarıyor

Salgın hastalıkların önlenmesi için ‘Tek Sağlık’ yaklaşımı vurgulandı

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Dr. Ahmed el-Mandhari (Dünya Sağlık Örgütü)
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Dr. Ahmed el-Mandhari (Dünya Sağlık Örgütü)
TT

WHO Kovid-19’un mutasyonlarına karşı uyarıyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Dr. Ahmed el-Mandhari (Dünya Sağlık Örgütü)
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Dr. Ahmed el-Mandhari (Dünya Sağlık Örgütü)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Doğu Akdeniz Bölge Ofisi, Kovid-19 salgını ve maymun çiçeği virüsü ile ilgili gelişmeleri ele almak üzere düzenlenen sanal basın konferansında “Dikkatli olun” ifadeleri vurgulandı. Basın konferansına, WHO Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Dr. Ahmed el-Mandhari, WHO Doğu Akdeniz Acil Durum Direktörü Richard Brennan, Enfeksiyon Riski Önleme Programı Direktörü Abdulnasır Ebu Bekir ve Enfeksiyon Riski Önleme Programı sağlık yetkilisi Şaza Muhammed de katıldı.
Konferans katılımcıları, “Dikkatli yaklaşımın bırakılması, Kovid-19 ile mücadelede elde edilen kazanımları baltalayabilir. Ayrıca maymun çiçeği salgınının ciddi bir aşamaya gelmesine ve erken tespit edilmeyen diğer zoonotik hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir” açıklamasında bulundu.
WHO Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Mandhari, geçtiğimiz birkaç haftada küresel ve bölgesel düzeylerde Kovid-19 ile ilgili olarak bildirilen vaka ve can kayıplarda sürekli bir düşüşe tanık olunduğunu açıkladı. Ancak bununla birlikte bu tür haberlerin rahatlatıcı olmaması gerektiğini konusunda uyarıda bulunarak “Bu cesaret verici eğilimleri gözlemliyor olsak da dikkatle yorumlamalıyız, zira birçok ülke test ve genetik dizilim çalışmalarını azalttı, bu da pandeminin gidişatını doğru bir şekilde analiz etmek için gereken bilgiye sahip olmadığımız anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
Mandhari “Salgın henüz bitmedi ve halk sağlığı açısından acil bir durum olmaya devam ediyor. Virüsün evrim geçireceği konusunda şüphe yok. Yeni mutasyonlar ortaya çıkacak ve nasıl mutasyon geçirecekleri ile ilgili olarak tahminde bulunmak hala zor” ifadelerini kullandı.
Dünyanın, maymun çiçeğini 43 ülkede doğrulanan 2 bin 100 vakası sebebiyle endişe duyduğu bir zamanda, Kovid-19 salgını, Mandhari de belirttiği üzere, vaka ve can kaybı sayısındaki düşüşe rağmen, Doğu Akdeniz bölgesinde hala bir tehlike oluşturuyor. WHO yetkilisi “Sadece geçen hafta 33 binden fazla vaka ve 62 can kaybı bildirdik ve bu rakamlar az değil” ifadelerini kullanırken “Şu anki durum göz önüne alındığında, Doğu Akdeniz bölgesindeki önceliğimiz, enfeksiyon takip, test ve genetik dizilim imkanları sürdürmek, aşı kapsama hedeflerine ulaşmak üzere Kovid-19’a karşı aşılamayı hızlandırmak ve sağlık sistemlerinin dayanıklılığını güçlendirmek” ifadelerini sözlerine ekledi.
Kovid-19 aşılarının bileşenlerine ilişkin danışma grubunun, nihayet raporunda, şu anda onaylanmış aşıların, Kovid-19 virüsünün tüm mutasyonlarının yol açabileceği ciddi hastalığa karşı yüksek düzeyde koruma sağladığına sonucuna ulaştığına dikkat çekti. Ek doz alınması halinde aşıların Omikron’a karşı da etkili olduğunu belirtti.
Maymun çiçeği salgınını ele almada Enfeksiyon Riski Önleme ve Hazırlık Programı’nın sağlık görevlisi Şaza Muhammed “Eldeki bilgilere göre, hala salgının yayılma sürecindeyiz, hastalık dikkatli olunarak kontrol altına alınabilir” ifadelerini kullandı. Şaza Muhammed, inceleme, hastalığı gözlemleme, laboratuvar testleri ve enfeksiyon kontrol önlemlerinin güçlendirilmesi gibi halk sağlığı prosedürlerine uyulması gerektiğini vurguladı.
Şu ana kadar, Doğu Akdeniz bölgesi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Fas ve Lübnan olmak üzere sadece 3 ülkede sadece 15 vaka kaydetti.
Şaza Muhammed, WHO Bölge Ofisinin, tespit ve müdahale imkanlarını genişletmek için diğer ülkelerin yanı sıra bu üç ülkedeki sağlık yetkilileri ve sağlık bakanlıkları ile yakın bir şekilde çalıştığını ayrıca WHO’nun bu salgının uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumunu temsil edip etmediğini belirlemek için maymun çiçeği hakkında bir acil durum komitesi toplantısı düzenleyeceğini belirtti.
Bu toplantıda, Afrika’da huzursuzluğa neden olan maymun çiçeği adının değiştirilmesi konusunun ve bazı uzmanların, WHO’nun mevcut salgından önce aşı desteğini ihmal etmesine rağmen Afrika’yı memnun edeceğini iddia ederek kendini temize çıkarmak istediğine yönelik yorumda bulunmalarının ele alınıp alınmayacağına ilişkin Şarku’l Avsat’ın sorusuna yanıt olarak, WHO Doğu Akdeniz Acil Durum Direktörü Richard Brennan “Değişiklik kimseyi memnun etmeyecek. Maymun çiçeği bu ismi, WHO virüsleri ve bakterileri adlandırmak için bir mekanizma geliştirmeden önce aldı. Dolayısıyla, virüse yeni bir ad vermek, bu mekanizmaya bağlı bir uygulamadır. Bu mekanizma, virüslerin adıyla ilgili herhangi bir karışıklığı ortadan kaldırmayı böylece, adın belirli bir coğrafi alanla ilişki içermemesini amaçlar” ifadelerini kullandı.
Aşılarla ilgili olarak, hastalık için iki aşı olduğunu ve WHO’nun, temaslılara uygulamak üzere bunları yeterli miktarlarda sağlamak için ortaklar ve üreticilerle birlikte çalıştığını söyledi. Yetkili “Maymun çiçeği konusunda, kapsamlı aşı kampanyalarına ihtiyacımız yok, sadece hastalığın yayılmasını azaltmak için hastalarla temas kuran kişileri aşılamaya yönelik aşılara ihtiyacımız var” açıklamasında bulundu.
Brennan, Afrika’nın bir salgın hastalık ve virüs kaynağı haline geldiğine yönelik söylentileri yalanlayarak, “Dünyanın başka yerlerinde de ortaya çıkan virüsler var” ifadelerini kullandı. Brennan insanların çevresinde bulunmasına alışılmış olmayan hayvanlar ile insanlar bir araya geldiği her ortamın veya insanların bu hayvanların olduğu noktalara gitmesinin, virüslerin hayvanlardan insanlara bulaşmasına, sonra da diğer hayvanlara bulaşmasına fırsat yarattığını vurguladı. Bu nedenle zoonotik hastalıkların ortaya çıkmasını önlemek için hayvan sağlığı kuruluşları ile iş birliği içinde insan ve hayvanları kapsayan “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Maymun çiçeği virüsünün genetik yapısı hakkında, Enfeksiyon Riski Önleme Programı Direktörü Abdulnasır Ebu Bekir, mevcut salgın sırasında herhangi bir genetik değişiklik meydana gelmediğini ve enfeksiyon vakalarının Batı Afrika’da endemik olan virüse ait olduğunu vurguladı.



Kreatin ve depresyon: Sporcuların kullandığı takviye ruh sağlığına da fayda sağlayabilir mi?

Araştırmalar, depresyon yaşayan kişilerin beyinlerindeki kreatin seviyesinin düşük olabileceğini ortaya koyuyor. (Unsplash)
Araştırmalar, depresyon yaşayan kişilerin beyinlerindeki kreatin seviyesinin düşük olabileceğini ortaya koyuyor. (Unsplash)
TT

Kreatin ve depresyon: Sporcuların kullandığı takviye ruh sağlığına da fayda sağlayabilir mi?

Araştırmalar, depresyon yaşayan kişilerin beyinlerindeki kreatin seviyesinin düşük olabileceğini ortaya koyuyor. (Unsplash)
Araştırmalar, depresyon yaşayan kişilerin beyinlerindeki kreatin seviyesinin düşük olabileceğini ortaya koyuyor. (Unsplash)

Brain Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma incelemesi, günümüzde dünya genelinde en yaygın kullanılan besin takviyelerinden biri olan kreatinin depresyon tedavisinde fayda sağlayabileceğini ortaya koydu. Kreatinin kas gücünü ve sportif performansı artırdığı bilimsel kanıtlarla desteklenirken, ruh sağlığını destekleme potansiyeli nedeniyle de giderek daha fazla gündeme geldiği belirtiliyor.

İngiltere'deki Londra Queen Mary Üniversitesinden Profesör Dr. Zudin Puthucheary, söz konusu araştırma incelemesinin sonuçlarını değerlendirdiği ve cuma günü The Conversation internet sitesinde yayımlanan makalesinde, kreatinin kullanımındaki değişime dikkat çekti.

Puthucheary, bir dönem yalnızca fitness meraklılarının kullandığı bir besin takviyesi olarak görülen kreatinin bugün dünya genelinde en yaygın kullanılan takviyelerden biri haline geldiğini belirterek, beynimiz ve ruh sağlığımız açısından faydalı olabileceğini düşündüren çok sayıda neden bulunduğunu ifade etti.

Kreatinin vücut tarafından doğal olarak üretilen bir bileşik olduğunu belirten Puthucheary, bu maddenin beyaz ve kırmızı etin yanı sıra somon, ton balığı ve ringa balığı gibi bazı balık türlerinde de bulunduğunu kaydetti.

Kreatin, enerji kaynağı olarak görev yapıyor ve özellikle fiziksel aktivite sırasında kaslara enerji sağlanmasına yardımcı oluyor. Vücuttaki kreatinin büyük bölümü kaslarda depolanırken, daha küçük miktarlarda beyin dokusunda bulunuyor.

Vücut ağırlığının yalnızca yüzde 2'sini oluşturmasına rağmen toplam vücut enerjisinin yüzde 20'sini tüketen beyin, en fazla enerji harcayan organlardan biri olarak öne çıkıyor.

Puthucheary, beyindeki enerji seviyesinin düşmesinin ruh halini düzenleyen biyokimyasal maddeleri etkileyebileceğini belirtti. Beyin enerjisindeki düşüşün depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni dahil olmak üzere çeşitli ruh sağlığı sorunlarının ortaya çıkmasına katkıda bulunabileceği düşünülüyor.

Araştırmalar, depresyon yaşayan kişilerin beynin ruh halinin düzenlenmesinde önemli rol oynayan ön bölgesinde kreatin seviyelerinin düşük olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle kreatinin, depresyon da dahil olmak üzere bazı psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde fayda sağlayabileceği fikri gündeme geldi.

Depresyon ve kreatin arasındaki ilişki

Şarku’l Avsat’ın The Conversation’ten yayınlanan makaleden aktardığı bilgilere göre bilim insanları yaklaşık 40 yıl önce intihar düşünceleri ile vücuttaki düşük kreatin seviyeleri arasında bir ilişki bulunduğunu keşfetti. O tarihten bu yana kreatin seviyeleri ile ruh sağlığı arasındaki bağlantıyı inceleyen çok sayıda araştırma gerçekleştirildi.

Geniş kapsamlı araştırmalar, daha fazla kreatin tüketen kişilerin depresyona yakalanma oranlarının daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Puthucheary'nin aktardığı araştırmalarda, tedaviye yanıt vermeyen depresyon yaşayan ergenlerin, mevcut ilaç tedavilerine ek olarak kreatin takviyesi kullanmaları sonucunda ruh hallerinde iyileşme görüldüğü de belirtildi.

Kreatinin ruh sağlığı üzerindeki olası faydalarını daha net ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen sistematik incelemede, toplam 238 hastanın katıldığı beş klinik çalışma değerlendirildi.

Makaleye göre bu çalışmaların ikisinde kreatinin fayda sağladığı görülürken, diğer üçünde herhangi bir olumlu sonuç elde edilemedi.

Puthucheary, kreatinin zihinsel ve bilişsel sağlık üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmaların tamamının küçük ölçekli olduğuna dikkat çekerek, bu nedenle henüz kesin bir bilimsel kanıt bulunmadığını vurguladı.

Kreatinin hangi dozda ve ne kadar süreyle kullanılması gerektiğinin de henüz bilinmediğini belirten Puthucheary, beyne yeterli miktarda kreatin ulaşmasının kolay olmadığını ifade etti.

Bu nedenle kişinin, yalnızca sportif amaçlarla kreatin kullandığı durumlara kıyasla beyin üzerindeki olası etkilerinden yararlanabilmesi için daha yüksek dozda ve daha uzun süre takviye alması gerekebileceği değerlendiriliyor.

Ancak beyin için uygun dozun belirlenmesi ve bu dozun güvenli olduğunun doğrulanması gerekiyor.

Puthucheary, mevcut aşamada en uygun yaklaşımın dengeli bir beslenme düzeni aracılığıyla vücudun yeterli miktarda kreatin almasını sağlamak olduğunu vurguladı.


Orta yaşta sağlık durumunu ölçmek için kişisel göstergeler geliştirildi

Düzenli fiziksel aktivite, sağlık risklerini azaltırken biyolojik göstergelerin iyileşmesine katkı sağlıyor (Unsplash)
Düzenli fiziksel aktivite, sağlık risklerini azaltırken biyolojik göstergelerin iyileşmesine katkı sağlıyor (Unsplash)
TT

Orta yaşta sağlık durumunu ölçmek için kişisel göstergeler geliştirildi

Düzenli fiziksel aktivite, sağlık risklerini azaltırken biyolojik göstergelerin iyileşmesine katkı sağlıyor (Unsplash)
Düzenli fiziksel aktivite, sağlık risklerini azaltırken biyolojik göstergelerin iyileşmesine katkı sağlıyor (Unsplash)

Avrupalı araştırmacılar, vücudun işlevlerini yerine getirmek için ürettiği kimyasal maddeleri analiz ederek bireylerin metabolik süreçlerine ilişkin ayrıntılı bir tablo sunan kişisel bir sağlık göstergesi geliştirdi. Yeni gösterge, özellikle orta yaştan itibaren sağlık durumunun değerlendirilmesini amaçlıyor.

Hollanda'daki Leiden Üniversitesi Tıp Merkezi'nden Joris Deelen, söz konusu göstergeyi 27-29 Ekim tarihleri arasında Hollanda'da düzenlenen FAPESP Haftası kapsamında tanıttı.

Orta yaş sağlığının genel bir göstergesi olarak tasarlanan yeni yöntem, sağlıklı yaşlanma sürecinde ilerleyen kişilerle ilerleyen yaşlarda işlevsel gerileme riski daha yüksek olan bireylerin erken dönemde belirlenmesine imkân sağlıyor.

Deelen, 65 yaşından sonra sağlıklı geçirilen yıl sayısının ülkeler arasında önemli farklılıklar gösterdiğine dikkat çekerek bu durumun başta sosyoekonomik koşullar, eğitim düzeyi, yaşam tarzı ve genetik faktörler olmak üzere çeşitli etkenlerle bağlantılı olduğunu belirtti.

Farklı ülkelerde gerçekleştirilen araştırmalar, 65 yaşın üzerindeki kişilerin yaklaşık yüzde 60'ının hâlihazırda iki veya daha fazla kronik hastalıkla yaşadığını ortaya koyuyor.

Biyolojik yaşlanmanın ölçülmesi

Biyolojik yaşlanmanın doğrudan ölçülememesi nedeniyle Almanya'nın Köln kentindeki Max Planck Yaşlanma Biyolojisi Enstitüsü'nden bilim insanlarının da yer aldığı araştırma ekibi, yanıtları 44 bin gönüllünün kan örneklerinde aradı.

Avrupa genelinde gerçekleştirilen 12 araştırma kapsamında gönüllüler birkaç yıl boyunca takip edildi. Ayrıntılı kan testleri aracılığıyla yağ ve şeker seviyeleri ile iltihaplanma göstergeleri de dahil olmak üzere 200'den fazla biyokimyasal madde ölçüldü.

Araştırma süresince gönüllüler arasında 5 bin 500 ölüm vakası kaydedildi. Bilim insanları, hayatını kaybeden kişilerin kan örneklerini analiz ederek ölüm riskindeki artışa işaret eden biyolojik göstergeleri belirledi. Ekip ayrıca geliştirdikleri göstergenin sonuçlarını iyileştirmek amacıyla Brezilyalı araştırmacılarla doğrudan iş birliği yaptı.

Araştırmacılara göre araç, üç aşamada güncellendi ve son aşamada hekimlerin rutin olarak değerlendirdiği yalnızca 10 göstergeye odaklanan bir yapıya dönüştürüldü.

Yeni versiyonun diyabet, kalp krizi ve felç gibi kalp-damar ve metabolizma hastalıklarını öngörmede daha etkili olduğu belirtildi.

Metabolik göstergenin vücudun genel işlevsel durumunu yansıtması nedeniyle bilişsel işlevler, akciğer kapasitesi ve genel kas fonksiyonlarını gösteren el kavrama gücü gibi sağlıklı yaşlanmayla bağlantılı farklı ölçütlerle de ilişkili olduğu kaydedildi.

Bilim insanları, bu göstergenin uygulanabilir müdahalelerle değiştirilip değiştirilemeyeceğini sınamak amacıyla gönüllü gruplarını yaşam tarzı değişikliklerine ve kas güçlendirme programlarına tabi tuttu.

Sonuçlar, söz konusu müdahalelerin özellikle sağlık durumu daha kötü olan kişilerde belirgin iyileşmeler sağladığını gösterdi.

Risk grubunda yer alan bu kişilerde davranış değişiklikleri ve egzersiz programları sayesinde açlık kan şekeriyle ilişkili insülin seviyeleri ve kandaki trigliserit miktarı önemli ölçüde azaldı. Ayrıca vücut kompozisyonunda da iyileşme görüldü.

Deelen, araştırma sonuçlarını değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:

“Grubun sonuçlarındaki değişimi toplu olarak analiz ettiğimizde belirgin bir farklılık göremedik. Ancak katılımcıları başlangıçtaki sonuçlarına göre gruplandırdığımızda, yaşam tarzına yönelik müdahalelerin başlangıçta sıfırın altında sonuç alan, yani sağlık durumu daha kötü olan kişilerde özellikle etkili olduğunu gördük.”

Araştırma ekibinin analizleri, metabolik göstergenin yüzde 40 oranında genetik faktörler, yüzde 60 oranında ise yaşam tarzı ve çevresel etkenler tarafından belirlendiğini ortaya koydu.

İncelenen davranışlar arasında sigara kullanımı, metabolik göstergeyi olumsuz etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıktı. Buna karşılık düzenli fiziksel aktivitenin artırılması, sağlık risklerini azaltırken metabolik göstergenin iyileşmesine katkı sağladı.


Sindirim sorunlarından gıda zehirlenmesine: Kabak çekirdeği hangi durumlarda tehlike oluşturuyor?

Kabak çekirdeği, besin lifleri bakımından zengin bir kaynak olarak öne çıkıyor (Pexels)
Kabak çekirdeği, besin lifleri bakımından zengin bir kaynak olarak öne çıkıyor (Pexels)
TT

Sindirim sorunlarından gıda zehirlenmesine: Kabak çekirdeği hangi durumlarda tehlike oluşturuyor?

Kabak çekirdeği, besin lifleri bakımından zengin bir kaynak olarak öne çıkıyor (Pexels)
Kabak çekirdeği, besin lifleri bakımından zengin bir kaynak olarak öne çıkıyor (Pexels)

Kabak çekirdeği, yüksek besin değeri sayesinde çiğ, filizlendirilmiş veya pişirilmiş olarak tüketilebilen sağlıklı bir atıştırmalık olarak biliniyor. Tüketimiyle bağlantılı riskler oldukça sınırlı olsa da bazı durumlarda sağlık üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor.

Peki, kabak çekirdeği sağlığa faydalı mı? Kısa yanıt: Evet.

ABD Tarım Bakanlığına göre kabak çekirdeği, vücudun işlevlerini sağlıklı biçimde yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu çeşitli temel besin maddelerini içeriyor.Şarku’l Avsat’ın  Everyday Health’ten aktardığı bilgilere göre kabak çekirdeği, kabuklu veya kabuksuz, çiğ ya da kavrulmuş olarak lezzetli bir atıştırmalık şeklinde tüketilebiliyor.

Cleveland Clinic'e göre filizlendirilmiş kabak çekirdeği de vitaminler, mineraller, lif ve antioksidanlar bakımından zengin bir kaynak oluşturuyor.

Olası sindirim sorunları ve diğer istenmeyen yan etkilerden kaçınmak için Amerikan Kalp Derneğinin önerdiği porsiyon miktarına uyulması tavsiye ediliyor. Bu miktar yaklaşık çeyrek su bardağına, yani 2 ons (yaklaşık 57 gram) kabak çekirdeğine karşılık geliyor.

Kabak çekirdeği tüketiminin olası yan etkileri neler?

Normal koşullarda kabak çekirdeği tüketimiyle bağlantılı belirgin bir sağlık riski bulunmuyor. Ancak çekirdeğe karşı alerjisi olan kişilerde veya kontamine olmuş ürünlerin tüketilmesi durumunda bazı olumsuz tepkiler ortaya çıkabiliyor.

Bu durumlar dışında kabak çekirdeği tüketiminin bilinen olumsuz etkileri oldukça sınırlı.

Öne çıkan olası yan etkiler şöyle:

1. Sindirim sorunları

Kabak çekirdeği, besin lifleri bakımından zengin bir kaynak. Lifler dengeli beslenmenin temel unsurlarından biri olsa da özellikle vücudun alışık olmadığı durumlarda yüksek miktarda ve aniden tüketilmeleri çeşitli sindirim sorunlarına yol açabiliyor.

Bunlar arasında şunlar yer alıyor:

- Gaz.

- Şişkinlik.

- Kabızlık.

- İshal.

- Mide krampları.

Mevcut beslenme düzeninde az miktarda lif tüketiliyorsa lif bakımından zengin gıdaların birkaç haftaya yayılan bir süreçte kademeli olarak beslenmeye eklenmesi öneriliyor. Bu tavsiye Mayo Clinic tarafından da dile getiriliyor.

Bazen dışkıda sindirilmemiş kabak çekirdeği parçalarına rastlanabiliyor. Bu durum mısır, bazı tohumlar ve kuruyemişler gibi diğer gıdaların tüketilmesinden sonra da görülebiliyor.

Mayo Clinic, bunun nedenini lif bakımından zengin bazı gıdaların sindirim sisteminde tamamen parçalanamaması ve emilememesiyle açıklıyor.

Fazla miktarda kabak çekirdeği tükettikten sonra sindirim sorunları yaşanması durumunda gaz giderici tabletler veya reçetesiz satılan antasitler kullanılabiliyor.

İshal görülmesi halinde ise bol sıvı tüketilmesi, gerektiğinde ishal önleyici ilaçlardan yararlanılması öneriliyor. Dışkıda kabak çekirdeği parçaları fark edilirse çekirdeklerin yutulmadan önce iyice çiğnenmesine dikkat edilmesi gerekiyor.

2. Gıda zehirlenmesi

Kabak çekirdeği doğası gereği zehirli değil. Ancak bozulması veya kontamine olması halinde gıda zehirlenmesine neden olabiliyor.

Cleveland Clinic'e göre filizlendirilmiş kabak çekirdeği de diğer filizlendirilmiş tohumlar gibi gıda kaynaklı hastalıklara yakalanma riski taşıyor.

Bu çekirdekler kendi başlarına zehirli olmasa da filizlendirme işlemi sıcak ve nemli ortamlarda gerçekleştiriliyor. Bu koşullar, Salmonella ve Escherichia coli (E. coli) gibi hastalığa neden olan bakterilerin çoğalması için uygun bir ortam oluşturuyor.

Mayo Clinic'e göre gıda zehirlenmesinin belirtileri, kontamine gıdanın tüketilmesinden birkaç saat veya birkaç gün sonra ortaya çıkabiliyor.

Başlıca belirtiler şunlar:

- Mide bulantısı.

- Kusma.

- İshal.

- Karın ağrısı.

- Ateş.

Kabak çekirdeğinin bozulduğu nasıl anlaşılır?

Ne yazık ki kabak çekirdeğinin bozulduğunu yalnızca dış görünüşüne bakarak anlamak her zaman mümkün olmuyor.

Bu nedenle kontamine olmuş filizlendirilmiş çekirdeklerden kaynaklanan gıda zehirlenmesi riskini azaltmanın en iyi yollarından biri, çekirdekleri iyice pişirmek. Cleveland Clinic'e göre ısı, sağlık açısından tehlike oluşturabilecek bakterilerin yok edilmesine yardımcı oluyor.

Gıda zehirlenmesinden iyileşme ise öncelikle vücuda toparlanması için zaman tanınmasına ve kaybedilen sıvının yerine konulmasına bağlı.

Bu nedenle kusma veya ishal nedeniyle kaybedilen sıvıyı telafi etmek için su ve elektrolit içeren içeceklerin bol miktarda tüketilmesi tavsiye ediliyor.

Yemek yiyebilecek durumda olan kişilerin ise kızarmış ekmek veya muz gibi mideyi yormayan, hafif gıdaları küçük porsiyonlarla tüketmeye başlaması öneriliyor.

Kusma ve ishal bir günden uzun sürerse tıbbi müdahale gerekip gerekmediğinin belirlenmesi için doktora başvurulması gerekiyor.

3. Alerjik reaksiyonlar

Kabak çekirdeğine karşı alerji son derece nadir görülse de tıp literatüründe bu tür vakalar kayıt altına alınmış durumda.

Bu nedenle kabak çekirdeğine karşı bilinen alerjisi bulunan kişilerin bu ürünü tüketmekten kaçınması gerekiyor.

Alerjik belirtiler çekirdeğin tüketilmesinden birkaç dakika veya birkaç saat sonra ortaya çıkabiliyor. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişiyor.

Mayo Clinic'e göre gıda alerjisinin başlıca belirtileri şöyle:

- Ağızda karıncalanma veya kaşıntı hissi.

- Kurdeşen veya egzama gibi deri döküntüleri.

- Ağız, dudak, dil veya boğazda şişlik.

- Burun tıkanıklığı.

- Solunum sırasında hırıltı veya nefes almada güçlük.

- Karın ağrısı, mide bulantısı ve kusma gibi sindirim sorunları.

- Baş dönmesi.

Kabak çekirdeği tükettikten sonra ağızda kaşıntı veya bazı cilt sorunları gibi hafif alerjik belirtiler ortaya çıkarsa antihistaminik ilaçlar bu belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olabiliyor.

Ancak şiddetli bir alerjik reaksiyon gelişmesi halinde derhal acil sağlık hizmetlerine başvurulması veya en yakın acil servise gidilmesi gerekiyor.