Dibeybe, Trablus protestolarını kontrol ederken Başağa Türkiye’nin desteğini almaya çalışıyor

Hafter, Merzuk kentinde yerinden edilmiş halkı topraklarına döndürmek için bir operasyon başlattı

Dibeybe, Tacura’daki ‘el-Bifi’ sahil yolunun açılışı sırasında
Dibeybe, Tacura’daki ‘el-Bifi’ sahil yolunun açılışı sırasında
TT

Dibeybe, Trablus protestolarını kontrol ederken Başağa Türkiye’nin desteğini almaya çalışıyor

Dibeybe, Tacura’daki ‘el-Bifi’ sahil yolunun açılışı sırasında
Dibeybe, Tacura’daki ‘el-Bifi’ sahil yolunun açılışı sırasında

Libya’daki geçici Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH) Başbakanı Abdulhamid ed-Dibeybe, başkent Trablus'un doğusundaki Tacura bölgesinde konvoyuna ateş açan silahlı milislerin yaptığı protestoyu kontrol altına almayı başardı ve sahil yolu tekrar açıldı. Öte yandan paralel hükümetin lideri Fethi Başağa ise önceki akşam Türkiye'ye sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Başağa’nın bu hamlesi, Trablus’taki yönetimin iplerini eline alabilmesi için Türkiye Cumhurbaşkanı’nı hükümetini desteklemeye ikna etme çabası olarak değerlendirildi.
Yerel medyaya göre Dibeybe, iki akşam önce Tacura tugayları tarafından konvoyuna ateş açılarak geçişi engellendikten saatler sonra bölgeye geri dönerek bariyerlerin kaldırılmasını sağladı ve yolu açtı.
Trablus'un doğu girişinde yaşanan kaos esnasında, Dibeybe’nin olay yerine girmesi ile birlikte ateş açıldı. Ancak Dibeybe’nin Tacura belediyesinin güvenlik yetkilileri ve ileri gelenleriyle yaptığı görüşmenin ardından, sahil yolunun açılmasına karar verildi. Yerel medya tarafından yayınlanan video görüntülerinde, militanlar, Dibeybe ile bölgedeki tugay komutanları arasında yapılan bir anlaşmanın ardından kavşaktan çekildi.
Tacura tugayları, Özel Caydırıcılık Kuvvetleri’nden istihbarat servisi tarafından alındıktan sonra ortadan kaybolan ‘Ed-Daman’ Tugayı’nın eski komutanı Ali Dreader’in görevden alınışının detaylarının açıklanmasını talep ederek yolu kapatmıştı. Şarku’l Avsat’ın ulaştığı kaynaklar, Dreader’in ez-Zaviye kentinde ‘İstikrarı Destekleme Birimi’nin gözetiminde olduğunu söyledi.
Dibeybe hükümeti tarafından yapılan kısa bir açıklamada, Dibeybe’nin bölgedeki protestoları takip etmek için Trablus'un doğusundaki Tacura kentine geldiği belirtildi. Bu sırada UBH Enformasyon ve İletişim Departmanı, Cadu’da yapılan hükümet toplantısının ardından bazı bakanları taşıyan bir uçağın düştüğü yönündeki haberleri yalanladı ve bakanların başkent Trablus'a döndüğünü belirtti. Öte yandan Hükümet Sözcüsü Muhammed Hamuda konuya ilişkin yaptığı açıklamada, teknik bir arızanın bakanları taşıyan helikopterin Cadu’dan döndüğü sırada iniş yapmasına sebep olduğunu, ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma olmadığını açıkladı.
Dibeybe hükümeti İçişleri Bakanlığı, başkent Trablus'ta son zamanlarda yaşanan çatışmalarla ilgili sessizliğini bozdu. İki akşam önce yaptığı açıklamada, silahlı çatışmaların ardından Zaviyet ed-Dehmani bölgesinde meydana gelen trajik olayların gidişatından duyduğu derin endişeyi dile getirdi. Silahlı çatışmaların, bakanlığa bağlı olmayan iki güvenlik teşkilatı arasında gerçekleştiğini ve halk arasında paniğe yol açmasının yanı sıra, can ve mal kaybına sebep olduğunu duyurdu.
Bakanlık, zaman zaman meydana gelen ve vatandaşlarda panik ve korkuya neden olan çatışmaları ve bunun sonucunda güvenlik, can, namus ve kamu malını koruma politikasının zedelenmesini kınadı. Ayrıca, siyasi bir tavrın veya toplumsal bir anlaşmazlığın ifadesi olarak, kamuya açık yolların kapatılması gibi medeni olmayan tüm davranışları kınayarak, bunun zarara yol açtığını ve kamu yolunu kullanan vatandaşların çıkarlarını zedelediğini ifade etti. İtidalli olma, ulusal ve ulvi çıkarlara öncelik verme çağrısında bulunan bakanlık, aynı zamanda soruşturmaların, ‘ülkenin ve vatandaşların güvenliğini ve istikrarını tehdit eden herkesi kapsayacağını’ vurguladı.
Bakanlık ayrıca, güvenliğin temellerini inşa etme misyonunu sürdürdüğünü de vurguladı. Güçlü gruplar arasındaki gergin ilişkilerin bir başka göstergesi olarak, Trablus'ta ‘güvenlik servisleri arasında yaşanan yanlış anlaşılma’ olarak adlandırdığı olayın kapanmasından sonra, devriyelerin gezdiği görüntüleri yayınladı. Öte yandan İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdulmunim el-Arabi, Başkanlık Konseyi'ne bağlı iki gücün Trablus'un merkezindeki bir bölgede ateş açtığını ve olayın sebebinin öğrenilmesi için soruşturma başlatıldığını belirtti.
Çatışmaların yaşandığı bölgeye dün, esnafın hasarlı camları onarması ve hayatın normale dönmesiyle birlikte sükûnet hâkim oldu.
Bu sırada Fethi Başağa iki akşam önce, Milli Güvenlik Danışmanı'nın daveti üzerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Türkiye'ye sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Kaynaklar, İngiltere ziyaretini henüz bitiren Başağa’nın, Erdoğan'ı, Temsilciler Meclisi tarafından yetkilendirilen hükümetinin meşru olduğu ve Ankara'nın, yasal olarak görev süresi sona erdiği ve geçen yılın sonunda yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini yapmakta başarısız olduğu için Dibeybe hükümetine desteğini çekme konusunda ikna etmeye çalıştığını söylediler. Dün Başağa, Birleşmiş Milletler’in (BM) çizdiği yolun herhangi bir başarı elde edemeden bittiğini bir kez daha belirtti. Demokratik seçimlere bağlılığını vurgulayan Başağa, Twitter üzerinden yaptığı bir paylaşımda, Libya-Libya diyaloğunun zamanının geldiğini belirtti. Ayrıca yakın zamanda ülkece toparlanmak için başlattığı yol haritasını uygulamak üzere, ilgili taraflarla birlikte çalışma arzusunu dile getirdi.
Diğer taraftan Libya Ulusal Ordusu (LUO) Güney Bölgesi Operasyon Odası Komutanı Tümgeneral Mebruk Sahban, LUO Başkomutanı Mareşal Halife Hafter’in talimatlarına binaen Merzuk kentinde yerinden edilmiş halkı topraklarına döndürme operasyonunun başlatıldığını duyurdu. Sahban, ordu güçlerinin yaptığının ‘büyük bir iş’ olduğuna işaret ederek, ‘şehrin eskisi gibi güvenli ve istikrarlı hale getirileceğine’ dair söz verdi.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.