Fas’ta siyasi dönüşüm için diyalog çağrısı

Sosyal gerilimi azaltmak için hükümetin attığı adımlara övgüde bulunuldu.

Abdullatif Vehbi, Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) siyasi büro toplantısına başkanlık etti. (Şarku'l Avsat)
Abdullatif Vehbi, Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) siyasi büro toplantısına başkanlık etti. (Şarku'l Avsat)
TT

Fas’ta siyasi dönüşüm için diyalog çağrısı

Abdullatif Vehbi, Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) siyasi büro toplantısına başkanlık etti. (Şarku'l Avsat)
Abdullatif Vehbi, Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) siyasi büro toplantısına başkanlık etti. (Şarku'l Avsat)

Fas’ta Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) siyasi bürosu tarafından dün yayınlanan bildiride mevcut zorlukların üstesinden gelmek için bugün gerekli olan siyasi dönüşümler hakkında ‘açık bir siyasi, demokratik ve insan hakları diyalogu’ gerçekleştirilmesi çağrısında bulunuldu.
Bildiride, ‘bu diyalogun siyasi ve yasal aktörlerin varlığını daha etkin bir şekilde güçlendirmenin yollarını açıklığa kavuşturacağına ve ulusal arenada yeni bir siyasi ruh yaratacağına’ işaret edildi.
Parti söz konusu diyalogun, demokratik süreci derinleştirme ve güçlendirme ihtiyacı ve özellikle kriz zamanlarında siyasi aktörler tarafından yürütülen siyasi ve arabuluculuk rollerinin etkisini artırma ihtiyacı bağlamında ortaya çıktığı değerlendirmesinde bulundu. Partinin siyasi bürosu ayrıca hükümet ve parlamenter etkileşimin, kültürel ve entelektüel hareketin ve ulusal arenadaki yönetim kurumlarının yarattığı ‘önemli entelektüel ve toplumsal tartışmanın’ içeriğinde kadınların ekonomik ve sosyal hakları gibi toplumsal sorunlar ve ‘reşit olmayan kızların evlenmesinden’ kaynaklanan çeşitli dengesizlikler ve benzeri bazı önemli konular üzerinde durdu. Açıklamada ayrıca bu diyaloga ve ‘temel toplumsal konulardaki yüksek entelektüel mücadeleye’ övgüde bulunuldu.
PAM’ın açıklamasında ayrıca, “Anayasada belirtilen ulusal sabitlere tam saygıyla, ancak sessiz tartışma ve diyalog yoluyla gelişeceğine inanıyoruz. Bu tartışmaya karşı bazı siyasi partilerin uyguladığı provokasyon ve gizli ihanet yöntemini ise reddediyoruz” ifadelerine yer verdi. Reşit olmayanların evliliğine ilişkin devam eden tartışmalara ve aile hukukunun gözden geçirilmesine ilişkin muhafazakar partilerin eleştirilerine atıfta bulunularak, bu uygulamanın amacının ‘bu toplumsal konularda medeni ve barışçıl bir şekilde fikrini ifade eden her özgür toplumsal sesi susturmak’ olduğuna dikkat çekildi.
Siyasi Büro bazı sosyal durumlarda yaşanan zorluklarla ilgili olarak yaptığı açıklamada; durumun ciddiyetini hissettiğini ve kurumların baskılarını hafifletmek için mümkün olan her şeyi sağlamaya istekli olduğunu bildirdi. Hükümetin çeşitli ciddi siyasi, sosyal ve sendikal partilerle hükümetin ortaklık ve yapıcı iş birliği içinde toplumsal gerilimi azaltmak için gerçekleştirdiği somut müdahalelerin takdir edildiği kaydedildi.
Uluslararası piyasalarda enerji ürünleri fiyatlarındaki hızlı dalgalanmalar ve bunların ulusal piyasaya ve vatandaşların satın alma gücüne doğrudan yansımalarına ilişkin de açıklamalar yapan PAM Siyasi Bürosu, hükümetin bu krizi hafifletmek için aldığı önlemlere övgüde bulundu. Bunlardan sonuncusu, Takas Fonu'nun (Temel Malzeme Destek Fonu) giderlerini desteklemek için 16 milyar dirhem (1,6 milyar dolar) tutarında ek kredi açılmasına yönelik bir kararnamenin onaylanmasıydı. Böylece takas fonunun bu yılki harcamaları, bütan gazı, buğday, ithal şeker ve elektrik için üretilen yakıtın sübvansiyonu için tahsis edilen 32 milyar dirhemden (3,2 milyar dolar) fazla olacak. Bunun yanı sıra taşımacılık profesyonellerini desteklemek için bir milyar dirhemin üzerinde (100 milyon dolar) tahsis edildi. Partinin açıklamasında bu önlemler, ‘olağanüstü ve benzeri görülmemiş’ olarak değerlendirildi.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.