Seyyide Cebel Buluşmaları: İran işgalinin temsilcisi Lübnan'ı bir posta kutusu yapmakta ısrarcı

İsmail Heniyye’nin açıklamalarına itiraz eden Seyyide Cebel Buluşmaları, Cumhurbaşkanı Avn’in Heniyye’yi kabul etmesini eleştirdi

Seyyide Cebel Buluşmaları’nın daha önceki toplantısından bir kare (NNA)
Seyyide Cebel Buluşmaları’nın daha önceki toplantısından bir kare (NNA)
TT

Seyyide Cebel Buluşmaları: İran işgalinin temsilcisi Lübnan'ı bir posta kutusu yapmakta ısrarcı

Seyyide Cebel Buluşmaları’nın daha önceki toplantısından bir kare (NNA)
Seyyide Cebel Buluşmaları’nın daha önceki toplantısından bir kare (NNA)

Eski milletvekili Fares Said’in başkanlığındaki Lübnan Maruni Hristiyan Kültür Derneği'nin platformu ‘Seyyide Cebel Buluşmaları’  Hamas'ın Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye’nin başkent Beyrut'tan yaptığı ‘meydanların birliği’ konusundaki açıklamalarını reddederek, ‘Lübnan'ın bölgesel çatışmalara sokulmasına ve bölünmenin körüklenmesi için Lübnan'daki Filistin faktörünün yeniden kullanılmasına’ karşı uyardı.
Geçtiğimiz hafta Beyrut'a yaptığı ziyarette Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah ile bir araya gelen Hamas lideri Heniyye, Cumhurbaşkanı Mişel Avn, Meclis Başkanı Nebih Berri ve geçici hükümetin Başbakanı Necib Mikati tarafından da kabul edildi. Ayrıca Hizbullah'ın düzenlediği etkinliklere katılan Heniyye, geçtiğimiz Pazar günü, Lübnan’ın güneyindeki Sayda (Sidon) şehrinde düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada Arap ülkelerine sert eleştirilerde bulundu. Heniyye, buradaki konuşmasında,  İsrail’in yeni bir saldırı başlatması halinde Hamas'ın İsrail'e 5 dakika içinde 150 adet roket fırlatacağını söyledi.
Seyyide Cebel Buluşmaları, dün yapılan toplantısında, ‘İran işgalinin temsilcisi’ olarak tanımladığı Hizbullah’ın, Lübnan'ı sadece dışarıya değil, aynı zamanda içeriye de siyasi mesajlar göndermek için bir savaş alanı ve posta kutusu yapmakta ısrar ettiğini vurguladı. Seyyide Cebel Buluşmaları Hizbullah’ın Heniyye’nin ‘Lübnan'ı uzaktan ya da ilgilendirmeyen, aksine onu bir kez daha bölgesel çatışmaların içine çeken ve Lübnan için yıkıcı siyasi, güvenlik ve sosyo-ekonomik yansımalarından kurtulamadığı iç savaşın patlak vermesine yol açan Filistin meselesiyle ilgili içerideki bölünmeyi yeniden hortlatan’ Lübnan ziyaretini organize ettiğine ve sponsor olduğuna dikkat çekti.
Seyyide Cebel Buluşmaları toplantısında yapılan açıklamada, “Cumhurbaşkanı Mişel Avn, Lübnan’daki faaliyetleri Filistin Yönetimi tarafından boykot edilen İsmail Heniyye’yi kabul etmek için bolca zaman buluyor. Cumhurbaşkanı Avn, Heniyye’nin ziyaretini resmileştirdi ve ülkelerinin bölgesel mesajların gönderildiği bir platform olmasını ya da dış ve yerel faktörler nedeniyle iç savaşlar için bir zemin olmasını istemeyen Lübnan halkının çoğunluğunun ziyareti kınamasını ve reddetmesini ört bas etti” denildi.
Seyyide Cebel Buluşmaları, Lübnan'daki tüm siyasi ve dini liderlere, hem Lübnanlıların hem de Filistinlilerin güvenliğini sağlamak için Lübnan ve Filistin tarafında bölünmenin üstesinden gelinmesinin ya da en aza indirilmesinin ardından Hizbullah’ın Lübnan'daki Filistin meselesiyle ilgili bölünmeyi yeniden ortaya çıkarma çabalarının tehlikesine ilişkin farkındalık oluşturulması için çağrıda bulundu. İran’ın bölge politikalarına giderek daha fazla müdahil olması karşısında Lübnan'ın siyasi hoşgörü göstermesinin sonuçlarına karşı bir kez daha uyaran Seyyide Cebel Buluşmaları, başta Meclis çatısı altında olanlar olmak üzere egemen ve ulusal güçleri, Lübnan'ı yaşadığı ciddi krizlerden kurtarmasını sağlayacak, Taif Anlaşması ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) Lübnan'a ilişkin 1559, 1701, 1680 ve 1757 sayılı kararlarının yanı sıra Arap Barış Girişimi'ne bağlılık çerçevesinde bir yol haritası benimsemeye çağırdı. Bunun dışındaki tüm yolların Lübnan'ı daha fazla bölünmeye, çöküşe ve gerilemeye götüreceğinin altını çizdi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.