Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
TT

Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)

Maymun çiçeği virüsü tüm dünyaya yayılmaya devam ediyor. Mevcut durumda ABD, Kanada, Avustralya, Meksika, Arjantin, Fas, İspanya, Portekiz, Fransa, Almanya, İtalya ve İsveç'te vakalar görülüyor.
İngiltere'de, teyit edilen toplam vaka sayısı bir haftada 166 kişi artarak bin 76'ya yükseldi. The Independent gazetesinin haberine göre İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı Olay Müdürü Dr Sophia Makki, yaptığı açıklamada, “Maymun çiçeği salgını İngiltere’de devam ediyor. Ülke genelinde binden fazla vaka tespit edildi” ifadelerini kullandı.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı şu anda enfekte İngiliz hastalar arasındaki olası bağlantıları araştırıyor. Geçtiğimiz 16 Mayıs Pazartesi günü dört kişiye teşhis konduğu ve hepsinin eşcinsel erkekler olduğu kaydedildi. Bunun, virüsün bu topluluk arasındaki cinsel temas yoluyla bulaştığını gösterebileceğine dair uyarı yapıldı.
Ajansın araştırmasına liderlik eden İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı'nda Epidemiyolog olan Mateo Prochaska yaygın koşulların ‘cinsel ağlarda yayılmayı güçlü bir şekilde düşündürdüğünü’ söyledi.
İngiltere Cinsel Sağlık Hizmetleri Kıdemli Tıbbi Danışmanı Dr Susan Hopkins yaptığı açıklamada “Eşcinsel erkekleri, olağandışı deri döküntüleri veya lezyonları konusunda dikkatli olmaya ve gecikmeden bir cinsel sağlık hizmetine başvurmaya özellikle davet ediyoruz” dedi.
İngiliz sağlık çalışanlarına önleme aracı olarak çiçek hastalığı aşıları uygulanıyor. Şu anda maymun çiçeği için spesifik bir aşı bulunmuyor. Ancak çiçek hastalığı arasındaki varyasyonun buna karşı yüzde 85 etkili olduğu düşünülüyor.
Öte yandan, Dünya Sağlık Örgütü'nün derinleşen krizi izlemek için düzenli olarak toplanan bir uzman ekibi var.

Peki maymun çiçeği tam olarak nedir ve halk için ne kadar tehlike arz ediyor? Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?
Dünya Sağlık Örgütü, hastalığı orta ve batı Afrika'nın tropikal yağmur ormanlarına kadar takip etti. Maymun çiçeği de tıpkı Kovid-19 gibi zoonotik bir hastalık. Yani ilk olarak hayvanlardan insanlara bulaştı.
Maymun çiçeği, ‘Orthopoxvirus’ adı verilen virüs cinsi içinde yer alıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre çiçek hastalığına neden olan virüsle ve sığır çiçeği virüsüyle de yakından ilişkili. Zira bunlarla aynı çatı altında toplanıyor.
Maymun çiçeği ilk olarak 1958'de Afrika'daki maymun kolonilerinde tespit edildi. Bu nedenle maymun çiçeği diye adlandırıldı. Daha sonra 1970'te şimdiki Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde bir insanda görüldü. Sonraki yıllarda Orta ve Batı Afrika'daki bölgelerde insanlar arasında maymun çiçeği salgınları ortaya çıktı.
Virüsün ilk olarak hangi hayvandan insana atladığı bilinmiyor. Ancak uzmanlar, hastalığın insanlara kemirgenlerden veya primatlardan geçtiğini düşünüyor.
Birçok virüs gibi, maymun çiçeği de ateş, titreme, yorgunluk, kas ağrıları ve baş ağrısıyla kendini gösteriyor. Ancak CDC'ye göre lenf düğümlerinde şişkinliğe de neden olabiliyor. CDC'ye göre çiçek hastalığı ve maymun çiçeği semptomları arasındaki temel fark, maymun çiçeğinin şişmiş lenf düğümlerine neden olması, çiçek hastalığının ise olmamasıdır.
Ateşin ortaya çıkmasından bir ila üç gün sonra yüzde başlayan ve vücuda yayılan kızarıklıklar ve döküntüler gelişebiliyor. İlk olarak açık kahverengi lekeler ortaya çıkıyor. Ardından, kabarık şişlikler göze çarpıyor. Bundan sonra döküntüler, irin dolu sivilcelere benzeyen veziküllere ve püstüllere dönüşüyor. Sonunda da bunlar kabuk tutuyor ve düşüyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı Klinik ve Gelişen Enfeksiyonlar Direktörü Dr Colin Brown hastalığın yayılması ile ilgili olarak, “İnsanlar arasında kolayca yayılmaz ve genel halk için genel risk çok düşüktür” dedi.
Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Profesör Jamie Whitworth bu değerlendirmeye katılıyor. Ancak, “Maymun çiçeği ‘genellikle hafif olsa da... Bu son vakalarla temas etmiş olabilecek kişileri takip etmek makul bir önlemdir" dedi.



Russell Crowe'un önerisi kült filme nasıl 1 milyon dolar ek maliyet getirdi?

Akıl Oyunları, Nobelli dahi matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın çığır açan akademik başarılarını, paranoid şizofreniyle mücadelesini ve eşi Alicia'nın desteğiyle hayatını yeniden kurmasını konu alıyor (Universal Pictures)
Akıl Oyunları, Nobelli dahi matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın çığır açan akademik başarılarını, paranoid şizofreniyle mücadelesini ve eşi Alicia'nın desteğiyle hayatını yeniden kurmasını konu alıyor (Universal Pictures)
TT

Russell Crowe'un önerisi kült filme nasıl 1 milyon dolar ek maliyet getirdi?

Akıl Oyunları, Nobelli dahi matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın çığır açan akademik başarılarını, paranoid şizofreniyle mücadelesini ve eşi Alicia'nın desteğiyle hayatını yeniden kurmasını konu alıyor (Universal Pictures)
Akıl Oyunları, Nobelli dahi matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın çığır açan akademik başarılarını, paranoid şizofreniyle mücadelesini ve eşi Alicia'nın desteğiyle hayatını yeniden kurmasını konu alıyor (Universal Pictures)

Akıl Oyunları'nın (A Beautiful Mind) yönetmeni Ron Howard, Russell Crowe'un önerisiyle sahneleri filmdeki sırasıyla çektiklerini söyledi. Bu karar stüdyoya yaklaşık 1 milyon dolar ek maliyet getirse de Howard'a göre "doğru bir yatırım"dı.

2001 yapımı film, Crowe'un canlandırdığı matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın akademik kariyerini ve şizofreniyle mücadelesini anlatıyor. 

Çoğu filmde çekim sırası, sahnelerin perdedeki sırasından farklı. Crowe ise bu film için hikayeyi baştan sona sırayla çekmenin daha iyi sonuç vereceğini düşünüyordu.

Howard, People dergisine "Bunun doğru bir yatırım olduğuna eminim. Russell da rolünü cesurca oynayarak ve baştan sona ayrıntılara özen göstererek üzerine düşeni fazlasıyla yaptı" dedi.

Howard, George Lucas'ın Gençlik Yılları'nda (American Graffiti) da benzer bir yol izlediğini hatırlattı. Yıldız Savaşları'nın (Star Wars) yönetmeni Lucas, gece çekimleri ilerledikçe biriken yorgunluğun perdeye yansıması için sahneleri sırasıyla çekmişti. Howard'a göre bu yöntem Crowe'un, Nash'in yaşadığı değişimi daha doğal yansıtmasına yardımcı olabilirdi.

Russell laf arasında filmi baştan sona sırayla çekmemizi istedi. Çoğu filmde olduğu gibi önce üçüncü perdeyi, sonra birinciyi çekseydik Nash'in ruhsal durumundaki değişimi ve seyircinin bu değişimi ne zaman fark edeceğini ayarlamak zor olurdu.

Bu çekim planı, ekibin New Jersey eyaletindeki Princeton'a iki kez gitmesini gerektiriyordu. Yaklaşık 1 milyon dolarlık ek maliyet de buradan kaynaklandı. Howard yine de Crowe'un önerisini savundu.

Sonunda Russell'ın yüzde 100 haklı olduğuna inandım. Bu şekilde çekmek yaklaşık 1 milyon dolar daha tutacaktı. O yüzden stüdyoyla görüşürken geri adım atmamam gerekti.

Akıl Oyunları, 2002'de 4 Oscar kazanmıştı. Film, En İyi Film ve En İyi Uyarlama Senaryo ödüllerini almıştı. Ron Howard En İyi Yönetmen, Nash'in eşi Alicia'yı canlandıran Jennifer Connelly de En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında ödüle layık görülmüştü.

Film, 25. yılı dolayısıyla hazırlanan 4K sürümüyle bugün ABD'de yeniden vizyona giriyor.

Independent Türkçe, Variety, People


Succession'ın Roman Roy'u yan diziye karşı: Tabii ki hayır

44 yaşındaki Kieran Culkin, Succession'da medya patronu Logan Roy'un keskin zekası ve alaycı tavırlarıyla öne çıkan en küçük oğlu Roman Roy'u canlandırmıştı (HBO)
44 yaşındaki Kieran Culkin, Succession'da medya patronu Logan Roy'un keskin zekası ve alaycı tavırlarıyla öne çıkan en küçük oğlu Roman Roy'u canlandırmıştı (HBO)
TT

Succession'ın Roman Roy'u yan diziye karşı: Tabii ki hayır

44 yaşındaki Kieran Culkin, Succession'da medya patronu Logan Roy'un keskin zekası ve alaycı tavırlarıyla öne çıkan en küçük oğlu Roman Roy'u canlandırmıştı (HBO)
44 yaşındaki Kieran Culkin, Succession'da medya patronu Logan Roy'un keskin zekası ve alaycı tavırlarıyla öne çıkan en küçük oğlu Roman Roy'u canlandırmıştı (HBO)

HBO'nun ses getiren dizisi Succession'da Roman Roy'u canlandıran Kieran Culkin, bir yan dizi fikrine açıkça karşı çıktı. Oyuncuya göre böyle bir proje "berbat bir fikir".

Culkin, Caesar Flickerman'ın gençliğini canlandırdığı Açlık Oyunları: Hasatın Şafağı'nı (The Hunger Games: Sunrise on the Reaping) konuşmak için cuma günü Heart Breakfast adlı radyo programına konuk oldu. Sunucular Amanda Holden ve Jamie Theakston araya Succession'ın geleceğine dair birkaç soru da sıkıştırdı.

Holden, "Konumuz bu değil, biliyorum ama Succession'ın yasını hâlâ tutuyorum" deyince Culkin, "Öyle mi? Unut artık. Üç yıl geçti!" diye karşılık verdi.

Culkin, Succession'ın bir yan dizisinin yapılıp yapılamayacağı sorusuna şöyle yanıt verdi:

Tabii ki hayır. Bence berbat bir fikir... Yani ne bekliyorsunuz? Kuzen Greg'li bir sitcom mu? Evet, berbat bir fikir olurdu.

Gerçek Acı (A Real Pain) yıldızı, Roman Roy'u oynamayı ve diziye dair "her şeyi" özlediğini de söyledi. Culkin, dizinin yaratıcısı Jesse Armstrong'un final sezonu boyunca bir sezon daha yapmanın yollarını aradığını anlattı.

Çok eğlenceliydi. Jesse Armstrong son sezon boyunca 'Bir sezon daha yapabilir miyiz?' diye kafa yordu. Normalde sezonda neler olacağını bilmek istemezdim ama 4. sezonda sordum. Sezonun nasıl biteceğini anlatınca 'Bu anlattığın dizinin finali gibi' dedim. 5. sezon için üç ayrı fikir anlattı, üçünü de beğendim... Ama dizi mükemmel bitti. Tam da bitmesi gerektiği gibi.

Culkin, aynı söyleşide Armstrong'la bir film projesinde yeniden bir araya geleceğini de açıkladı. 4 sezon süren Succession'ın kadrosunda Culkin'in yanı sıra Brian Cox, Sarah Snook, Jeremy Strong, Nicholas Braun, Matthew Macfadyen ve Alan Ruck da yer alıyordu.

Öte yandan cuma günü vizyona giren Açlık Oyunları: Hasatın Şafağı, sadece Kuzey Amerika'da ilk gününde 56 milyon dolar hasılat yaptı.

Independent Türkçe, Variety, Deadline


Tom Hardy'nin suç dizisi tam gaz: Üçüncü sezon çekimleri başladı

MobLand'in ikinci sezonunda Johnny Flynn'in canlandırdığı Frankie Cooper (solda), Harrigan ailesini çökertmek ve Kuzey Londra yeraltı dünyasında kontrolü ele geçirmek için sahneye çıkıyor (Paramount+)
MobLand'in ikinci sezonunda Johnny Flynn'in canlandırdığı Frankie Cooper (solda), Harrigan ailesini çökertmek ve Kuzey Londra yeraltı dünyasında kontrolü ele geçirmek için sahneye çıkıyor (Paramount+)
TT

Tom Hardy'nin suç dizisi tam gaz: Üçüncü sezon çekimleri başladı

MobLand'in ikinci sezonunda Johnny Flynn'in canlandırdığı Frankie Cooper (solda), Harrigan ailesini çökertmek ve Kuzey Londra yeraltı dünyasında kontrolü ele geçirmek için sahneye çıkıyor (Paramount+)
MobLand'in ikinci sezonunda Johnny Flynn'in canlandırdığı Frankie Cooper (solda), Harrigan ailesini çökertmek ve Kuzey Londra yeraltı dünyasında kontrolü ele geçirmek için sahneye çıkıyor (Paramount+)

Tom Hardy, MobLand'in üçüncü sezonu için sete döndü. Paramount+'ın suç dizisinin yeni sezon çekimleri bu hafta başladı.

Dizide Harrigan ailesinin kirli işlerini halleden Harry da Souza'yı canlandıran Hardy'nin bu yıl kadrodan çıkarıldığı öne sürülmüştü. İddialara göre oyuncu, yapımcı David C. Glasser ve dizinin başındaki senarist Jez Butterworth'la "yaratıcı görüş ayrılıkları" yaşamıştı. Hardy'nin sete geç geldiği ve senaryoda değişiklik yapılmasını talep ettiği de ileri sürülmüştü.

Ancak Variety'nin o dönemde aktardığına göre Hardy'nin kovulduğunu söylemek için erkendi. Guy Ritchie ve Paramount+, Mad Max: Fury Road'un yıldızını kadroda tutmak istiyordu.

Hardy, Butterworth ve Glasser kısa süre sonra Londra'da bir araya gelip anlaşmazlığı çözdü. Görüşmenin ardından Paramount, eylülde dizinin üçüncü sezonuna onay verdiğini duyurdu.

Helen Mirren ve Pierce Brosnan da Harrigan suç ailesinin başındaki Maeve ve Conrad'ı yeniden canlandıracak. Brosnan, yaşananları daha sonra "bir bardak suda koparılan fırtına" diye nitelemiş ve Hardy hakkında şunları söylemişti.

Adamı seviyorum. Tom Hardy'yi seviyorum. Yaptığı işlerin büyük hayranıyım. Gerçekten.

Mirren'ın "daha çılgın, daha fena" diye tanımladığı ikinci sezon, eylülde başlamış ve 10. bölümüyle ekrana veda etmişti.

Hardy, ikinci sezonun Londra galasında Glasser, Ritchie, Mirren ve Brosnan'la birlikte kameralara poz vermişti. Oyuncuları sahnede tanıtan Glasser, Hardy'den "gemimizin kaptanı" diye söz etmiş ve oyuncunun "sonuna kadar projeden kopmadığını" söylemişti.

Paddy Considine, Joanne Froggatt, Lara Pulver, Anson Boon, Mandeep Dhillon, Jasmine Jobson, Teddie Allen, Emmett J. Scanlan, Johnny Flynn, Ophelia Lovibond, Janet McTeer ve Toby Jones da dizinin kadrosunda yer alıyor.

David C. Glasser, Guy Ritchie, Jez Butterworth, Tom Hardy, Ivan Atkinson, Dean Baker, Ron Burkle, David Hutkin, Bob Yari ve Keith Cox yürütücü yapımcılığı üstleniyor.

MobLand'in ilk sezonu Netflix ve TOD üzerinden izlenebiliyor. İkinci sezon ise sadece TOD'da izleyiciyle buluşuyor.

Independent Türkçe, Variety, Deadline