Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
TT

Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından yayınlanan bir maymun çiçeği hastasının döküntülerini gösteren bir fotoğraf (AFP)

Maymun çiçeği virüsü tüm dünyaya yayılmaya devam ediyor. Mevcut durumda ABD, Kanada, Avustralya, Meksika, Arjantin, Fas, İspanya, Portekiz, Fransa, Almanya, İtalya ve İsveç'te vakalar görülüyor.
İngiltere'de, teyit edilen toplam vaka sayısı bir haftada 166 kişi artarak bin 76'ya yükseldi. The Independent gazetesinin haberine göre İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı Olay Müdürü Dr Sophia Makki, yaptığı açıklamada, “Maymun çiçeği salgını İngiltere’de devam ediyor. Ülke genelinde binden fazla vaka tespit edildi” ifadelerini kullandı.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı şu anda enfekte İngiliz hastalar arasındaki olası bağlantıları araştırıyor. Geçtiğimiz 16 Mayıs Pazartesi günü dört kişiye teşhis konduğu ve hepsinin eşcinsel erkekler olduğu kaydedildi. Bunun, virüsün bu topluluk arasındaki cinsel temas yoluyla bulaştığını gösterebileceğine dair uyarı yapıldı.
Ajansın araştırmasına liderlik eden İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı'nda Epidemiyolog olan Mateo Prochaska yaygın koşulların ‘cinsel ağlarda yayılmayı güçlü bir şekilde düşündürdüğünü’ söyledi.
İngiltere Cinsel Sağlık Hizmetleri Kıdemli Tıbbi Danışmanı Dr Susan Hopkins yaptığı açıklamada “Eşcinsel erkekleri, olağandışı deri döküntüleri veya lezyonları konusunda dikkatli olmaya ve gecikmeden bir cinsel sağlık hizmetine başvurmaya özellikle davet ediyoruz” dedi.
İngiliz sağlık çalışanlarına önleme aracı olarak çiçek hastalığı aşıları uygulanıyor. Şu anda maymun çiçeği için spesifik bir aşı bulunmuyor. Ancak çiçek hastalığı arasındaki varyasyonun buna karşı yüzde 85 etkili olduğu düşünülüyor.
Öte yandan, Dünya Sağlık Örgütü'nün derinleşen krizi izlemek için düzenli olarak toplanan bir uzman ekibi var.

Peki maymun çiçeği tam olarak nedir ve halk için ne kadar tehlike arz ediyor? Maymun çiçeği nerede ortaya çıktı?
Dünya Sağlık Örgütü, hastalığı orta ve batı Afrika'nın tropikal yağmur ormanlarına kadar takip etti. Maymun çiçeği de tıpkı Kovid-19 gibi zoonotik bir hastalık. Yani ilk olarak hayvanlardan insanlara bulaştı.
Maymun çiçeği, ‘Orthopoxvirus’ adı verilen virüs cinsi içinde yer alıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre çiçek hastalığına neden olan virüsle ve sığır çiçeği virüsüyle de yakından ilişkili. Zira bunlarla aynı çatı altında toplanıyor.
Maymun çiçeği ilk olarak 1958'de Afrika'daki maymun kolonilerinde tespit edildi. Bu nedenle maymun çiçeği diye adlandırıldı. Daha sonra 1970'te şimdiki Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde bir insanda görüldü. Sonraki yıllarda Orta ve Batı Afrika'daki bölgelerde insanlar arasında maymun çiçeği salgınları ortaya çıktı.
Virüsün ilk olarak hangi hayvandan insana atladığı bilinmiyor. Ancak uzmanlar, hastalığın insanlara kemirgenlerden veya primatlardan geçtiğini düşünüyor.
Birçok virüs gibi, maymun çiçeği de ateş, titreme, yorgunluk, kas ağrıları ve baş ağrısıyla kendini gösteriyor. Ancak CDC'ye göre lenf düğümlerinde şişkinliğe de neden olabiliyor. CDC'ye göre çiçek hastalığı ve maymun çiçeği semptomları arasındaki temel fark, maymun çiçeğinin şişmiş lenf düğümlerine neden olması, çiçek hastalığının ise olmamasıdır.
Ateşin ortaya çıkmasından bir ila üç gün sonra yüzde başlayan ve vücuda yayılan kızarıklıklar ve döküntüler gelişebiliyor. İlk olarak açık kahverengi lekeler ortaya çıkıyor. Ardından, kabarık şişlikler göze çarpıyor. Bundan sonra döküntüler, irin dolu sivilcelere benzeyen veziküllere ve püstüllere dönüşüyor. Sonunda da bunlar kabuk tutuyor ve düşüyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı Klinik ve Gelişen Enfeksiyonlar Direktörü Dr Colin Brown hastalığın yayılması ile ilgili olarak, “İnsanlar arasında kolayca yayılmaz ve genel halk için genel risk çok düşüktür” dedi.
Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Profesör Jamie Whitworth bu değerlendirmeye katılıyor. Ancak, “Maymun çiçeği ‘genellikle hafif olsa da... Bu son vakalarla temas etmiş olabilecek kişileri takip etmek makul bir önlemdir" dedi.



10 gündür kafasında bal kabağıyla dolaşan geyik kurtarıldı

Detroit metropol bölgesinde, kafasına plastik bir Cadılar Bayramı bal kabağı sıkışmış halde dolaşan genç erkek geyiği bulmak için yürütülen 10 günlük arama çalışması, pazar günü geç saatlerde, hayvan kurtarma görevlilerinin Michigan'a bağlı Wayne County'deki Hines Park'ta geyiği yakalamasıyla sona erdi (Detroit Animal Welfare Group / Facebook)
Detroit metropol bölgesinde, kafasına plastik bir Cadılar Bayramı bal kabağı sıkışmış halde dolaşan genç erkek geyiği bulmak için yürütülen 10 günlük arama çalışması, pazar günü geç saatlerde, hayvan kurtarma görevlilerinin Michigan'a bağlı Wayne County'deki Hines Park'ta geyiği yakalamasıyla sona erdi (Detroit Animal Welfare Group / Facebook)
TT

10 gündür kafasında bal kabağıyla dolaşan geyik kurtarıldı

Detroit metropol bölgesinde, kafasına plastik bir Cadılar Bayramı bal kabağı sıkışmış halde dolaşan genç erkek geyiği bulmak için yürütülen 10 günlük arama çalışması, pazar günü geç saatlerde, hayvan kurtarma görevlilerinin Michigan'a bağlı Wayne County'deki Hines Park'ta geyiği yakalamasıyla sona erdi (Detroit Animal Welfare Group / Facebook)
Detroit metropol bölgesinde, kafasına plastik bir Cadılar Bayramı bal kabağı sıkışmış halde dolaşan genç erkek geyiği bulmak için yürütülen 10 günlük arama çalışması, pazar günü geç saatlerde, hayvan kurtarma görevlilerinin Michigan'a bağlı Wayne County'deki Hines Park'ta geyiği yakalamasıyla sona erdi (Detroit Animal Welfare Group / Facebook)

ABD'nin Michigan eyaletinde, Wayne County'deki Hines Park'ta kafasına parlak turuncu renkli bir Cadılar Bayramı kabı sıkışmış halde 10 gün geçiren genç bir erkek geyik, yapılan takip sonucunda uyuşturucu iğneyle etkisiz hale getirilerek kurtarıldı.

Michigan'ın Romeo kenti merkezli kâr amacı gütmeyen Detroit Hayvan Refahı Grubu ilk kez Livonia'da görülen hayvanın izini, Detroit metropol bölgesi genelinde sürüyordu. Balkabağı şeklindeki plastik kap, geyiğin burnunu tamamen kapatarak beslenmesini ve su içmesini engelliyordu.

Gönüllüler ve bölge sakinleri, bir haftadan uzun süre boyunca internet üzerinden arama çalışmalarını koordine etti. Ekibin geyiği 930 hektarlık parktaki sık ormanlık alanlarda, yoğun çalılıklar arasında ve dik, çamurlu kıyılarda izlediği kurtarma operasyonu pazar günü geç saatlerde sonuçlandı.

Kurtarma ekibi, hayvana müdahale edebilecek kadar yaklaşmadan önce, yaklaşık 6 metre genişliğindeki bir nehirden "bir ya da iki değil, tam 4 kez" geçmek zorunda kaldı. "Uyluklarına kadar" gelen su "buz gibiydi".

Kurtarma görevlileri, "hava kararmaya başladığı ve karanlıkta uyuşturucu iğne atmak pek sağlıklı olmadığı için" tam ayrılmaya hazırlandıkları sırada geyiğin görüldüğünü", bunun da onlara "geyiği güvenli bir şekilde uyuşturma" fırsatı sunduğunu belirtti.

Başlangıçta dişi olduğunu düşündükleri geyiği uyuşturucu iğneyle etkisiz hale getiren ekip, hayvanın kafasındaki kabı çıkardı ve hafif sıvı kaybına karşı tedavi uyguladı.

Detroit Hayvan Refahı Grubu, aynı akşam Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, geyiğin "ayağa kalkıp yoluna devam ettiğini" belirterek, hayvanın "birkaç dakikalığına durup kendini temizlediğini ve teşekkür etmek için arkasına dönüp baktığını" ekledi.

Grup, mesajında ​​"Mutluluk gözyaşları!" ifadesine yer verdi.

Üşümüş, sırılsıklam olmuş ve bataklık gibi kokuyor olsak da bu gece nihayet biraz uyuyabileceğiz. Son 10 gündür arama çalışmalarına katılan herkese teşekkür ederiz.

Independent Türkçe


Booking.com CEO'su, seyahat talebindeki düşüşle ilgili uyardı

Booking.com CEO'su, 20 yıllık bir dönemde küresel seyahatin GSYH'den daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor (Unsplash)
Booking.com CEO'su, 20 yıllık bir dönemde küresel seyahatin GSYH'den daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor (Unsplash)
TT

Booking.com CEO'su, seyahat talebindeki düşüşle ilgili uyardı

Booking.com CEO'su, 20 yıllık bir dönemde küresel seyahatin GSYH'den daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor (Unsplash)
Booking.com CEO'su, 20 yıllık bir dönemde küresel seyahatin GSYH'den daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor (Unsplash)

Booking.com'un patronu, artan jet yakıtı fiyatlarının Avrupa ve Asya'daki tatil talebine darbe vurduğunu açıkladı.

Booking.com'un ana şirketi Booking Holdings'in CEO'su Glenn Fogel, jet yakıtı fiyatlarının maaşlardan daha hızlı artması nedeniyle yüksek seyahat masraflarının, 4. mali çeyrekte tüketici alışkanlıklarını olumsuz etkilemesinin beklendiğini söyledi.

BBC'nin Big Boss Interview podcast'inde konuşan Fogel, hızla yükselen jet yakıtı maliyetlerinin uçak bileti fiyatlarını etkilemesi sonucu, şirketin Avrupa ve Asya'daki seyahat talebinde "bir miktar düşüş" gözlemlediğini belirtti.

Çevrimiçi seyahat platformu, temmuz-eylül döneminde yurtdışı seyahatlere göre daha iyi performans sergileyen yurtiçi seyahatlerin, tek haneli düşük büyümeye kıyasla tek haneli yüksek bir büyüme kaydettiğini saptadı.

Fogel, "Dünyanın durumuna bakınca bunun yaşanması şaşırtıcı değil" diyerek Paris'tekiler gibi protestoların görüntülerinin de seyahatleri engelleyebileceğini ve rezervasyonlarda düşüşe neden olabileceğini ekledi.

Genel itibarıyla, 20 yıllık bir dönemde küresel seyahatin GSYH'den daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor.

Fogel şunları ekledi:

Jeopolitik sorunlar gibi konuları kontrol edemeyiz; benim yapabileceğim, hizmetlerimizi iyileştirmeyi sürdürmek. Uzun vadede büyüyen bu pazardan daha büyük bir pay aldığımız sürece başarılı olacağız.

Geçen hafta Ryanair, hızla artan jet yakıtı maliyetlerini dizginlemek amacıyla maaş dondurma ve yapay zekanın daha fazla kullanılması da dahil bir dizi önlemi değerlendirdiğini açıklamıştı.

İrlandalı havayolu devi, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın devam etmesi nedeniyle jet yakıtı fiyatlarının "2027'nin ileri dönemlerine kadar yüksek seviyelerde kalacağını" öngördüğünü belirtmişti.

Ryanair, kullandığı jet yakıtının yaklaşık yüzde 80'inin fiyatını piyasa seviyesinin çok altında sabitlemiş durumda. Ancak bu mali yılın sona ermesinin ardından söz konusu korumanın kademeli olarak ortadan kalkması bekleniyor.

Bu nedenle havayolu şirketi, Nisan 2027-Mart 2028 döneminde yakıt maliyetlerinde yaklaşık 1,7 milyar sterlinlik (yaklaşık 115 milyar TL) artış öngörüyor.

Şirket, yüksek yakıt fiyatlarını yansıtmak için Avrupa içi kısa mesafeli uçak bileti fiyatlarının "önemli ölçüde yükselmesini" beklediğini belirtse de bunun maliyet artışını tam olarak telafi etmesi pek olası görünmüyor.

Independent Türkçe


The Conjuring serisinin yıldızı yeni korku filminde

Vera Farmiga'nın ilk filmin ardından parapsikolog ve demonolog Lorraine Warren karakterini yeniden canlandırdığı Korku Seansı 2 (The Conjuring 2), 1977-1979 yılları arasında Londra'nın kuzeyindeki Enfield bölgesinde gerçekleştiği öne sürülen olaylara dayanıyor (Warner Bros. Pictures)
Vera Farmiga'nın ilk filmin ardından parapsikolog ve demonolog Lorraine Warren karakterini yeniden canlandırdığı Korku Seansı 2 (The Conjuring 2), 1977-1979 yılları arasında Londra'nın kuzeyindeki Enfield bölgesinde gerçekleştiği öne sürülen olaylara dayanıyor (Warner Bros. Pictures)
TT

The Conjuring serisinin yıldızı yeni korku filminde

Vera Farmiga'nın ilk filmin ardından parapsikolog ve demonolog Lorraine Warren karakterini yeniden canlandırdığı Korku Seansı 2 (The Conjuring 2), 1977-1979 yılları arasında Londra'nın kuzeyindeki Enfield bölgesinde gerçekleştiği öne sürülen olaylara dayanıyor (Warner Bros. Pictures)
Vera Farmiga'nın ilk filmin ardından parapsikolog ve demonolog Lorraine Warren karakterini yeniden canlandırdığı Korku Seansı 2 (The Conjuring 2), 1977-1979 yılları arasında Londra'nın kuzeyindeki Enfield bölgesinde gerçekleştiği öne sürülen olaylara dayanıyor (Warner Bros. Pictures)

Korku Seansı (The Conjuring) serisiyle tanınan Oscar adayı Vera Farmiga, doğaüstü korku filmi Inferno'da başrol oynayacak ve yönetici yapımcı olarak görev yapacak. Senaryoyu kaleme alan Bryan Hill, filmi de yönetecek.

Variety'nin özel haberine göre filmi, Ara Keshishian ve Petr Jákl'ın şirketi ZQ Entertainment'la Adrian Askarieh'in Hitman serisiyle tanınan şirketi Prime Universe Films üretecek. Çekimlerin ilkbaharın sonlarında başlaması planlanıyor.

Inferno, Londra Metropolitan Polis Teşkilatı'nın (Scotland Yard) bünyesinde bulunduğu uzun süredir öne sürülen ve okült olayları araştırdığı iddia edilen özel bir birimden esinleniyor. Farmiga, bir katilin peşindeyken "Black Branch" adlı birime dönmek zorunda kalan eski bir dedektifi canlandıracak. Bu dönüş, onu kurtulduğunu sandığı doğaüstü dehşetin yeniden peşine düşürecek.

Farmiga, dünya çapında yarım milyar dolar hasılat elde eden Korku Seansı: Son Ayin'in (The Conjuring: Last Rites) ardından Inferno'yla doğaüstü korkuya dönüyor.

53 yaşındaki oyuncu, Korku Seansı serisinde paranormal olayları araştıran Lorraine Warren'ı canlandırmasının yanı sıra Evdeki Düşman (Orphan) ve Bates Motel'deki başrolleriyle korku türünün en tanınan yüzlerinden biri haline geldi.

Rol aldığı korku filmleri, dünya genelinde toplam milyarlarca dolar hasılat elde etti. 

Farmiga, Martin Scorsese'nin Köstebek (The Departed) ve Jason Reitman'ın Aklı Havada (Up in the Air) filmlerinde de rol aldı. Aklı Havada'daki performansı, oyuncuya En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar adaylığı getirmişti.

Hill, yaptığı açıklamada filmle ilgili hedefini şöyle anlattı:

İyi korku filmleri, dünya hakkında inandıklarımızı sorgulatır. Inferno'yla, jenerik bittikten çok sonra bile izleyicinin aklından çıkmayacak korkutucu bir gizem yaratmak istiyorum. Vera Farmiga, zekası, duygusal derinliği ve etkileyici varlığıyla olağanüstü bir oyuncu. Bizi o karanlığın içine götürüp orada bize yol gösterecek en doğru kişi. Olağanüstü bir oyuncu.

Filmin uluslararası satışlarını üstlenen Manifest Pictures'ın eş CEO'su Yvette Zhuang ise yapımı şöyle tanımladı:

Inferno, seri katil soruşturmalarının sürükleyiciliğini, şeytani güçlerin insanları ele geçirmesini anlatan korku filmlerinin insanın içine işleyen dehşetiyle birleştiren incelikli bir doğaüstü gerilim.

Şirketin diğer eş CEO'su Zach Glueck de senaryoya ilişkin şunları söyledi:

Hill'in senaryosu bizi hemen içine çekti. Manhunter'ın tedirgin edici soruşturma gerilimini, Şeytan (The Exorcist) ya da Cambaz'daki (Longlegs) gibi duygusal etkisi güçlü, oyunculukların öne çıktığı bir korku anlatısıyla birleştiriyor. Hill'in Ryan Coogler ve Sam Raimi gibi olağanüstü yönetmenlerle yaptığı işbirlikleri ve Titans gibi dizilerde edindiği deneyim, onu hem senaristliği hem yönetmenliği üstlenmeye hazırladı.

Hill'in ilk uzun metrajlı yönetmenlik denemesi Archangel'ın çekim sonrası çalışmaları sürüyor. 

Sinema, televizyon, çizgi roman ve video oyunları için çalışan Hill'in senaryo projeleri arasında Bitter Root, The Purgatory Game ve yapımcılığını Ryan Coogler'ın üstleneceği, Prince'in hayatını anlatan film yer alıyor.

Independent Türkçe, The Wrap, Variety, The Playlist