Filistin’den Mescid-i Aksa için seferberlik çağrıları

Yahudilerin Babu’r-Rahme’de ibadet etme planlarına karşı mücadele amacıyla Filistin’den Mescid-i Aksa için seferberlik çağrıları yapıldı

İsrail güvenlik görevlilerinin Mescid-i Aksa yakınlarında 5 Mayıs’ta çekilen bir fotoğrafı (Reuters)
İsrail güvenlik görevlilerinin Mescid-i Aksa yakınlarında 5 Mayıs’ta çekilen bir fotoğrafı (Reuters)
TT

Filistin’den Mescid-i Aksa için seferberlik çağrıları

İsrail güvenlik görevlilerinin Mescid-i Aksa yakınlarında 5 Mayıs’ta çekilen bir fotoğrafı (Reuters)
İsrail güvenlik görevlilerinin Mescid-i Aksa yakınlarında 5 Mayıs’ta çekilen bir fotoğrafı (Reuters)

Radikal Siyonist Yahudilerin bugün (Pazar) Mescid-i Aksa’daki Babu’r-Rahme’ye baskın yaparak içerisinde ibadet etme çağrıları, Kudüs’te ve diğer bölgelerde, nispeten hakim olan sakin durum için tehdit oluşturuyor.
Söz konusu sakinlik durumu, İsrail’in Batı Şeria’ya saldırıları, toplu katliamları ve tutuklamalarının, Filistinliler tarafından operasyonlarla karşılık verilmesi ile noktalanmasının ardından sağlanmıştı.
Radikal Siyonist Tapınak grupları, Yahudilere pazar günü Babu’r-Rahme’de ibadet etmeleri çağrısında bulunurken, Kudüs’teki din adamları, partiler, aktivistler ve yetkililer de Filistinlilere Mescid-i Aksa Külliyesi’ni koruma çağrısında bulundular.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Din İşleri ve İslami İlişkilerden Sorumlu Danışmanı Mahmud el-Hebbaş, Siyonist yerleşimci grupların Mescid-i Aksa’daki Babu’r-Rahme’nin kutsallığını ihlal etme ve pazar günleri bölgede Talmud ayini yapma planlarına ve niyetlerine karşı uyarıda bulundu.
Hebbaş yaptığı açıklamada, bunun bir savaş ilanı, Mescid-i Aksa’ya yönelik aleni bir saldırı ve dünyadaki milyonlarca Müslümanın değerlerine hakaret olarak değerlendirdi. Mescid-i Aksa’ya ulaşabilen herkesi önümüzdeki günlerde oradaki varlıklarını artırma, yerleşimcilerin canice girişimlerini püskürtme ve Mescid-i Aksa’nın içine ve avlularına saygısızlık edilmesine engel olma çağrısında bulundu.
Hebbaş açıklamasında “Bu tür girişimler, bölgeyi ve dünyayı bitmeyecek bir din savaşına sürükleyecektir. Bedeli ve gerektirdiği fedakarlıklar ne olursa olsun, mübarek Mescid-i Aksa’dan küçücük bir taş bile alma girişimi, Filistin halkı ve liderliği tarafından kabul edilmeyecektir” dedi.
Kudüs’teki dini mercilerden İslami Vakıflar, Din İşleri ve Kutsal Mekanlar Meclisi dün yayınladığı bir bildiride, Mescid-i Aksa’nın ibadet alanlarından Babu’r-Rahme’de ibadet etmek ve pazar gününden itibaren Talmud ayinlerini gerçekleştirmek üzere radikal Yahudi gruplar tarafından yapılan son kışkırtıcı çağrılara karşı uyarda bulunuldu. Bildiride “Yerin altında ve üstünde 144 dönümlük alanı, tüm ibadet yerleri, avluları, duvarları ve yolları ile mübarek Mescid-i Aksa, bölünemez ve paylaşılamaz. Yalnızca Müslümanların hakkıdır” ifadelerine yer verildi.
Konsey, işgal hükümeti ve polisinin amacı çatışma çıkarmak ve bölgeyi ateşe vermek olan bu kışkırtıcı çağrıların arkasında sürüklenmesine karşı uyarıda bulundu. Bu çağrıların durdurulması ve frenlenmesi gerektiğine yönelik çağrıda bulundu. Bununla ilgili olarak “Bu aşırılıkçı kışkırtıcı çağrıların arkasında sürüklenmek, bölgeyi akıl almaz sonuçları olan bir din savaşına götürecektir. Bunun sonuçlarına İsrail katlanacaktır. Kudüs, Filistin ve tüm Müslümanlar camilerini savunmaktan çekinmeyeceklerdir” ifadelerini kullandı.
Filistinliler Babu’r-Rahme’yi 22 Şubat 2019’da yeniden açmayı başardılar. Ardından 16 yıl önce kapatılan Bab er-Rahme ibadet alanını da açabildiler.
Yahudilerin Mescid-i Aksa konusunda gerilimi artırması, Filistinlilerin İsrail’i cami ile ilgili olarak statükoyu değiştirmeye çalışmakla suçladığı bir zamanda geldi.
“Statüko Anlaşması” olarak adlandırılan, kutsallar hakkındaki İsrail-Ürdün anlaşması, Yahudilik, Hıristiyanlık ve diğer dinlerden sınırlı sayıda ziyaretçinin, herhangi bir dini tezahür olmadan, dini ayin gerçekleştirilmeden Mescid-i Aksa’yı ziyaret etmelerini şart koşuyor.
İsrail bu anlaşmayı sürdürdüğünü söylüyor ancak Filistinliler ve Ürdünlüler, Mescid-i Aksa’ya yönelik saldırıların artmasının ve yayılmasının sistematik hale geldiğini ve çok ileri gittiğini söylüyor. Bu saldırılar, yaklaşık 30 yıl önce el-Halil’deki İbrahimi Camii’nde yaşananlara benzer şekilde, camiyi zaman ve mekanda bölecek bir emrivakiyi empoze etmeyi amaçlıyor.



Sudan Başbakanı: Berlin Konferansı'nın sonuçlarıyla ilgilenmiyoruz

Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
TT

Sudan Başbakanı: Berlin Konferansı'nın sonuçlarıyla ilgilenmiyoruz

Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)

Sudan Başbakanı Kamil İdris dün yaptığı açıklamada, hükümetinin Sudan'daki insani durumla ilgili uluslararası "Berlin Konferansı"nın sonuçlarıyla ilgilenmediğini ve konferansa katılmak için davet almadıklarını vurguladı.

Başkent Hartum'da düzenlediği basın toplantısında, Sudan hükümetinin konferanstan dışlanmasının organizatörler tarafından yapılan "ciddi bir hata" olduğunu belirten İdris, Avrupa başkentlerinde Sudanlı grupların konferansın tavsiyelerini ve hükümetin dışlanmasını reddettiklerini ifade eden protestolarına dikkat çekti.

"Sudan'daki durumla ilgili bütün gerçekleri açıklığa kavuşturmak için Berlin konferansına katılmaya davet edilmeyi umuyorduk" ifadesini kullandı.

Hükümetinin, Sudan'da adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmayı amaçlayan bölgesel ve uluslararası taraflarla her türlü girişime ve diyaloğa açık olduğunu teyit etti.


ABD'nin Lübnan'da ateşkes çağrısına desteği

Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
TT

ABD'nin Lübnan'da ateşkes çağrısına desteği

Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP

Lübnan bakanlık kaynaklarının Şarku’l Avsat'a doğruladığı üzere, ABD, Lübnan'daki ateşkesi destekliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Lübnan'ın ateşkes yönündeki tutumunu desteklemede kilit rol oynadı ve müzakere yoluna girilebilmesi için bu koşulun yerine getirilmesini şiddetle tavsiye etti."

Kaynaklar, Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad'ın Amerikalı arabuluculara hükümetinin İsrail tarafıyla yapılacak bir sonraki görüşme turuna katılımını ateşkes şartına bağladığını bildirmesinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İsrail'den ateşkes talep etmesi yönünde baskı altına girdiğini söyledi.

Lübnan, İsrail'den 15 aydır sürdürdüğü çatışmaları, suikastları, tehditleri ve takipleri durdurmasını istedi; İsrail ise "tampon bölge" konusunda ısrar ederek bu talebi reddetti.

Bu arada, Beyrut milletvekilleri ve Lübnan parlamentosunda temsil edilen partileri, geçen hafta başkente düzenlenen ölümcül İsrail saldırılarının ardından hükümetin aldığı son kararı desteklemek amacıyla bugün, şehirlerinin "güvenli ve Hizbullah silahlarından arındırılmış" ilan edilmesi için bir konferans düzenliyorlar.

 


Sudan’daki savaş dördüncü yılına giriyor... Çatışmaların sona ermesi için umut görünmüyor

Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
TT

Sudan’daki savaş dördüncü yılına giriyor... Çatışmaların sona ermesi için umut görünmüyor

Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)

Sudan’da savaşı sona erdirmeye yönelik bölgesel ve uluslararası çabalar sürerken, çatışmanın dün (çarşamba) dördüncü yılına girmesine rağmen tarafların müzakere yoluyla barışçıl bir çözüm arayışına girdiğine dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Ülkedeki insani kriz ise her geçen gün daha da ağırlaşıyor.

15 Nisan 2023 sabahı Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında patlak veren savaşın başında taraflar, birkaç gün ya da en fazla birkaç hafta içinde düşmana hızlı ve belirleyici darbeler indirerek çatışmayı sonuçlandırmayı hedefledi. Ancak gelinen noktada, Batı Sudan’da HDK’nin kontrolündeki bölgelerde paralel bir hükümet ilan edilmesinin üzerinden bir yıl geçerken, ülke giderek ikiye bölünme senaryosuna daha fazla yaklaşıyor.

Üç yıldır kesintisiz şekilde devam eden çatışmalar, kent savaşları tarihinde ‘en şiddetli ve en kanlı’ örneklerden biri olarak nitelendiriliyor. Birleşmiş Milletler (BM) raporlarına göre, bu süreçte en büyük bedeli siviller ödedi ve ödemeye devam ediyor.

Arabuluculuk çabaları

Savaşın başlamasından haftalar sonra, Suudi Arabistan ile ABD’nin girişimiyle Cidde’de Sudan ordusu ile HDK arasında mayıs ayında görüşmeler gerçekleştirildi. Bu görüşmeler, sivillerin yanı sıra kamu tesislerinin korunmasını ve bu alanların askeri amaçlarla kullanılmamasını öngören Cidde Bildirgesi’nin imzalanmasıyla sonuçlandı. Ancak taraflar, varılan mutabakata uymadı.

rgrb
Çad’daki Sudanlı mülteciler, Dünya Gıda Programı’ndan (WFP) gıda yardımı alıyor. (Arşiv – Reuters)

Aynı yılın ekim ayında Cidde’de düzenlenen ikinci tur görüşmeler de başarısızlıkla sonuçlandı. Tarafların uzlaşmaz tutumu nedeniyle Sudan ordusu müzakerelerden çekilirken, Suudi Arabistan ve ABD arabuluculuğu süreci askıya aldı. Bu gelişmelerin ardından taraflara, savaşı sona erdirme konusunda ciddi olmadıkları yönünde eleştiriler yöneltildi.

Çatışmalar yalnızca başkent Hartum’la sınırlı kalmayarak daha önce savaşın parçası olmayan eyaletlere de yayıldı. İlk altı ay içinde HDK, ülkenin orta kesiminde yer alan el-Cezire ve Beyaz Nil eyaletlerinde kontrol sağlarken, Sudan ordusu askerî açıdan geri çekildi. Ancak ordu, bir yılı aşkın sürenin ardından sahada yeniden inisiyatifi ele geçirerek Ocak 2024’te söz konusu eyaletleri geri aldı.

Trajediler ve zorlu insani koşullar

Savaş, on binlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Çatışmaların gerçek bilançosu henüz netlik kazanmazken, bazı tahminler vefat sayısının 150 bine kadar ulaşabileceğine işaret ediyor. BM verilerine göre ise savaş nedeniyle 10 milyondan fazla kişi ülke içinde yerinden edildi ya da komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı.

Son üç yılda Sudanlılar, çatışmaların ülkenin geniş kesimlerine yayılmasıyla birlikte ağır insani koşullar altında yaşam mücadelesi verdi. Savaşın Batı’daki Darfur ve Kordofan bölgelerine ulaşmasıyla birlikte zorunlu göç kesintisiz devam etti. BM raporları, yaklaşık 33 milyon Sudanlının ciddi seviyelerde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Geçen yıl HDK, Kuzey Darfur’un başkenti el-Faşir kentinin düşmesinin ardından Darfur bölgesinde tam kontrol sağladı. Aynı güçler, Batı ve Güney Kordofan eyaletlerinin geniş kesimlerine yayılırken, ülkenin güneydoğusundaki Mavi Nil eyaletinde de ilerleyişini sürdürüyor.

BM, Sudan’daki durumu ‘dünyanın en kötü yerinden edilme krizi’ olarak nitelendirirken, savaşın aynı zamanda keskin kabilevi ve etnik kutuplaşmayı derinleştirdiği, bunun da ülkenin bir iç savaşa sürüklenebileceği yönündeki endişeleri artırdığı belirtiliyor.

dsvdf
8 Nisan 2026’da Çad’ın doğusundaki bir mülteci kampında Sudanlı bir kadın ve çocukları su almak için bekliyor. (DPA)

Bölgesel ve uluslararası tüm girişimler, son olarak ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Mısır’dan oluşan dörtlü mekanizmanın ortaya koyduğu yol haritası da dahil olmak üzere, Sudan’daki çatışmanın askeri bir çözümü olmadığını vurguluyor. Bu çerçevede taraflara, üç ay süreli bir insani ateşkes ilan edilmesi, bunun kalıcı ateşkese dönüştürülmesi ve dokuz ay sürecek kapsamlı ve şeffaf bir geçiş sürecinin başlatılması çağrısı yapılıyor. Sürecin sonunda ise hiçbir silahlı grubun kontrolünde olmayan sivil bir hükümetin kurulması öngörülüyor.

ABD yönetiminin, Sudan ordusu ve HDK’ye bağlı askeri liderler ile kurumlara yönelik ağır yaptırımlar uygulamasına rağmen, tarafların müzakere masasına oturma konusunda herhangi bir yanıt vermediği belirtiliyor.

Acımasız bir savaş

Savaşın erken dönemlerinden itibaren, daha önce Özgürlük ve Değişim Güçleri adıyla bilinen ve şu anda Sivil Demokratik Devrimci Güçler İttifakı (Sumud) olarak faaliyet gösteren sivil ve siyasi güçler, çatışmaları durdurmak ve ülke geneline yayılmasını önlemek amacıyla Sudan ordusu ile HDK liderleriyle temas kurmaya çalıştı.

Savaşın yıl dönümünde, eski başbakan Abdullah Hamduk liderliğindeki Sumud İttifakı tarafından yapılan açıklamada, Sudan ordusu ve HDK komutanlarının savaşı sürdürme ısrarının, Sudanlıların can ve mal güvenliğini hiçe sayarak dünyanın en büyük ve en ağır insani felaketlerinden birine yol açtığı ifade edildi.

İttifak, Facebook üzerinden yayımladığı açıklamada, yaklaşık 33 milyon kişinin ciddi gıda sıkıntısı çektiğine dikkat çekerek, insani yardımların ulaştırılabilmesi için koşulsuz ve derhal ateşkes ilan edilmesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada ayrıca, sivil alanın giderek daha fazla askerileştirilmesinin ülke genelinde derin toplumsal bölünmelere yol açtığı uyarısında bulunulurken, uzun süredir devam eden bu çatışmaya askeri bir çözüm bulunmadığı bir kez daha dile getirildi.