Firavunların hayatı British Museum'da sergilenecek

Londra’daki sergi ekim ayında düzenlenecek.

British Museum'dan uzmanlar Büyülü Havzayı adlı eserin bakımını yaptılar. (British Museum)
British Museum'dan uzmanlar Büyülü Havzayı adlı eserin bakımını yaptılar. (British Museum)
TT

Firavunların hayatı British Museum'da sergilenecek

British Museum'dan uzmanlar Büyülü Havzayı adlı eserin bakımını yaptılar. (British Museum)
British Museum'dan uzmanlar Büyülü Havzayı adlı eserin bakımını yaptılar. (British Museum)

Mısır uygarlığına ve sırlarına olan ilgi asla bitmez. Toprağın altından çıkan hikayeler, efsaneler ve eski eserler Mısırlılar tarafından halen keşfedilmeye devam ediyor. Her geçen gün eski Mısır'daki hikayelerle dolu karmaşık yaşamın, aşkın, evliliğin, çatışmanın, savaşın, gücün, yargının ve ölümün bilgisine ulaşıyoruz.
British Museum uzmanları bu hikayelerden yola çıkarak Firavun uygarlığını modern dijital dünyaya tanıtan devasa bir sergi aracılığıyla etkileşimli bir sunum hazırladı. Antik müze dün, 13 Ekim-19 Şubat 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilecek "Hiyeroglifler ve Antik Mısır'ın Sırrını Çözme" başlığı altında açılan sergiyi duyurdu.

 Mısır 12’inci hanedanı Firavunu Amenemhat 3 Tapınağı'ndan bir parça.  (British Museum Mütevelli Heyeti)
Hiyerogliflerin  deşifre edilmesiyle bilim insanlarının dünyadaki en eski uygarlıkların kilidini açmasına yardımcı olan yazıtlar ve parçalar gözden geçirildi.
Hiyeroglifler, gömülü sırları anlamanın ve büyülü sözleri deşifre etmenin anahtarı. British Museum'daki yer alan ve en ünlü eserlerden Rosetta Taşı’nın devasa serginin yıldızı olması ise oldukça doğal.
Hiyeroglif, demotik ve iyi bilinen antik Yunan dilindeki yazıtlarıyla Rosetta Taşı'nın 1799'da keşfi, 1822'de hiyerogliflerin anahtarı oldu. Bu keşif, modern dünyanın Mısır tarihi hakkındaki bilgisini yaklaşık 3 bin yıl kadar genişletmede bir atılımı temsil ediyordu.

Champollion (Champollion Müzesi) - Rosetta Taşı. (British Museum)
Müze, uluslararası koleksiyonlardan ve müzelerden ödünç alınmış parçalar da dahil olmak üzere bir kısmı ilk kez halka gösterilecek olan 240'tan fazla eseri bir araya getiren sürükleyici bir tanıklık vaadinde bulunuyor.
Seçilen parçalar Orta Çağ'a, Arap gezginlere, ardından Rönesans alimlerine, Fransız bilim insanı Jean Francois Champollion'a (1790 - 1832) ve İngiliz Thomas Young’a (1773 - 1829) kadar hiyeroglifleri deşifre etme hikayesini anlatacak şekilde düzenlendi. Orjinal Rosetta Taşı (müze şu anda eseri korumak için replika sergiliyor), Champollion ve diğer bilim insanlarının antik dünyayı anlamak için çalıştığı yazıtların yanında sergilenecek.
Sergide, Rosetta Taşı'nın yanı sıra M.Ö. 600'lü yıllara uzanan granit lahit Büyülü Havza da sergilenecek. Müzeden yapılan açıklamada, lahdin üzerindeki yazıtların sihirli güçler taşıdığına ve içini yıkamanın aşk yaralarına çare olabileceğine dair yaygın bir inanış olduğu belirtiliyor. Lahit, Kahire'deki camilerden birinin yakınında, el-Havd el-Mersud olarak bilinen bölgede bulundu. Bilim inanları bu lahdin, Hepmin adlı bir 26’ıncı hanedan asilzadesine ait olduğu sonucuna vardılar.

Mısır bilimci Thomas Young'ın resmini taşıyan bakır sikke (British Museum)
Müzede, 3 bin yıl öncesine dayanan Ölüler Kitabı'ndan bir papirüs de bulunuyor. Sergilenecek olan bazı eserler, Fransa ve İngiltere'deki koleksiyonerlere dağılmış haldeydi. Müze, eserleri 18’inci yüzyılın ortalarından beri ilk kez bir araya getirdi Ödünç alınan eserler arasında Paris'teki Louvre Müzesi koleksiyonlarından, mumyayı sarmak için kullanılan keten rulolar da var. Bu parça, 17’inci yüzyılda düzenlenen ve katılımcılara hiyeroglif yazıtlar taşıyan keten rulo parçalarının verildiği mumya açılışı olarak bilinen törenin bir kalıntısı.
Sergi Champollion'un yazılarından, anılarından, Fransa'daki Ulusal Kütüphane'nin holdinglerinden ve İngiliz Kütüphanesinden Thomas Young'ın yazılarından alınana bazı özel makaleler de sunuyor. Torino'daki İtalyan Egizio Müzesi'nin mülkü olan 3 bin yıllık ölçüm çubuğu eski Mısır sembollerini incelemesi sırasında Champollion için önemli bir kanıt oluşturmuştu. Firavun uygarlığındaki matematiği anlamasına ve firavunların insan vücudundan ilham alan ölçü birimlerini kullandığını keşfetmesine yardımcı oldu.

Ölüler Kitabı'ndan bir papirüsün parçası. Mısır MÖ 1070, 21’inci hanedan. (İngiliz Müzesi Mütevelli Heyeti)
Champollion ayrıca Kuzey Umbria'daki Doğa Bilimleri Müzesi'nden ödünç alınan ve 19’uncu yüzyılın başlarında Fransız bilim insanı tarafından incelenen Bayan Bakhtenor'un mumyasının çalışmasından da yararlandı.
Newcastle'daki meslektaşlarıyla yaptığı görüşmelerde hiyerogliflerin deşifre edilmesinden birkaç yıl sonra mumyanın başlığındaki yazıtların ölünün ruhu için çeşitli tanrılara bir dua olduğunu fark etti.
Sergi, alışveriş listeleri, vergi iadeleri, yiyecekler, aşk hikayeleri, şiir ve uluslararası anlaşmaların metinlerini sunarak eski Mısır yaşamını sergiliyor. En önemli unsur ise firavunun gücüne ve ahirete olan kesin inancı sergilemesi.
Eserler dijital olarak seslendirilecek

Sakkara'dan bir keten mumya sargısı. (Louvre Müzesi - Georges Poncet)
British Museum Mısır Yazılı Kültürü Küratörü Ilona Regolsky sergiyle ilgili şunları
“Mısırbilim alanı, antik dünyaya erişim sağlamada her zaman olduğu kadar aktiftir. Dünyanın dört bir yanından bilim adamlarının 200 yıllık sürekli çalışmasına dayanan sergi, yeni araştırmalarla desteklenecek ve Mısır bilimcilerin geçmişle diyalogumuzu nasıl şekillendirmeye devam ettiğini gösterecek.”

6’ıncı hanedanlıktan kireçtaşı heykeli. (Louvre Müzesi - Georges Ponce)
British Museum Direktörü Hartwig Fischer da Eski Mısır'ın Fethi sergisinin, uzun süredir kayıp bir dilin deşifre edilmesinde 200 yıllık olağanüstü atılımı temsil ettiğini söyledi. “Binlerce yıldır ilk kez eski Mısırlılar bizimle doğrudan konuşabildiler. Sırrı çözerek bu muhteşem uygarlığı anlamamız, bize insanların geçmişine ve yaşam tarzlarına dair eşi görülmemiş bir pencere açtı” dedi.



Rupert Grint'ten Harry Potter hayranlarına uyarı

Rupert Grint, yeni filmindeki karakterinin Harry Potter'daki "Ron'un sıcaklığıyla çeliştiğini" söylüyor (AFP)
Rupert Grint, yeni filmindeki karakterinin Harry Potter'daki "Ron'un sıcaklığıyla çeliştiğini" söylüyor (AFP)
TT

Rupert Grint'ten Harry Potter hayranlarına uyarı

Rupert Grint, yeni filmindeki karakterinin Harry Potter'daki "Ron'un sıcaklığıyla çeliştiğini" söylüyor (AFP)
Rupert Grint, yeni filmindeki karakterinin Harry Potter'daki "Ron'un sıcaklığıyla çeliştiğini" söylüyor (AFP)

Amber Raiken Yaşam Haberleri Muhabiri 

Rupert Grint, yeni filmi Nightborn'daki rolünün Harry Potter serisinde canlandırdığı sevgi dolu karakterden epey farklı olduğunu söyleyerek hayranlarını uyardı.

37 yaşındaki aktörün 2023'ten bu yana ilk filmi olan Finlandiya yapımı korku filminde Grint, ormandaki ücra bir evde yeni doğmuş bebeğini (Seidi Haarla'nın hayat verdiği) eşi Saga'yla birlikte büyüten Jon'u oynuyor. Ancak Jon ve Saga'nın, oğullarında bir sorun olduğunu fark etmesiyle evlilikleri çalkantılı bir döneme giriyor.

Filmin, doğumun anne üzerindeki duygusal etkileri gibi temaları ve şiddet içeren sahneleri göz önüne alındığında bu hikayenin, 10 yıl boyunca Ron Weasley'ye hayat verdiği Harry Potter filmlerinden çok farklı olduğunu bilen Grint, hayranlarının da bunu bilmesini istiyor.

Variety'de cuma günü yayımlanan röportajında yeni rolü hakkında konuşan aktör "Ron'un sıcaklığıyla çelişiyor" dedi. Grint, Bir Noel Şarkısı'nın (A Christmas Carol) yaklaşan uyarlamasında (Johnny Depp'in canlandırdığı) Ebenezer Scrooge'un düşük maaşa çok fazla çalışan memuru Bob Cratchit gibi farklı roller de üstlenecek.

Oyunculuk kariyerine kendi temposunda devam etmeyi planlayan Grint, "her yıl bir iş" üzerinde çalışmayı umuyor. Ancak Harry Potter filmlerinin sağladığı maddi güvence sayesinde böyle çalışabildiği için şanslı olduğunun da farkında.

Variety'ye konuşan aktör "Bu ayrıcalığın fazlasıyla farkındayım" dedi. 

Zor bir işti ama bu filmler bize seçim yapma şansı verdi, ki bu da büyük bir hediye. Tabii ki bu, her zaman doğru seçimi yapacağım anlamına gelmiyor. Ama bundan dolayı kendimi çok şanslı hissediyorum.

Özellikle o zamanlar çocuk olduğundan, Harry Potter filmlerinde çalışırken bazı "fedakarlıklar" yapmak zorunda kaldığını söylese de bu deneyimi yaşamaktan dolayı hâlâ çok mutlu.

Grint "Uzun zamana yayıldı ve insanın çıkmak istediği dönemler kesinlikle oluyor" diye açıkladı. 

Ama hiç pişman değilim. Harika bir zamandı ve bence onların (yeni dizideki oyuncuların -çn.) etrafında onlarla ilgilenecek epey iyi insan olacak.

M. Night Shyamalan'ın gerilim filmi Kulübeye Tıklat (Knock at the Cabin / 2023) ve Apple TV+'ın popüler dizisi Servant (2019) gibi yapımlarda rol alsa da Grint, her zaman sevimli çocuk büyücü olarak tanınacağını hissettiğini daha önce söylemişti.

Kasımda BBC'ye yaptığı açıklamada "Benim için sorun değil" demişti. 

Bence harika bir şey. Bunun çocukluklarının bir parçası olduğunu gerçekten hisseden insanlarla tanışmayı seviyorum.

Onlarca yıl önce oynadığı bir rolle anılmaktan bıkıp bıkmadığı sorulduğunda Grint, "Hayır, kesinlikle hayır. Bayılıyorum" diye yanıtlamıştı.

Grint, Daniel Radcliffe ve Emma Watson'la birlikte ilk Harry Potter filminde rol aldığında 12 yaşındaydı. Son film 2011'de sinemalarda gösterime girdiğinde 22 yaşındaydı.

Independent Türkçe, independent.co.uk/arts-entertainment


Gazze sorusu, Berlin Film Festivali'ni karıştırdı

"Filmler dünyayı değiştirebilir ama siyasi yollarla değil" diyen Wenders, Roy'u kızdırdı (AFP) 
"Filmler dünyayı değiştirebilir ama siyasi yollarla değil" diyen Wenders, Roy'u kızdırdı (AFP) 
TT

Gazze sorusu, Berlin Film Festivali'ni karıştırdı

"Filmler dünyayı değiştirebilir ama siyasi yollarla değil" diyen Wenders, Roy'u kızdırdı (AFP) 
"Filmler dünyayı değiştirebilir ama siyasi yollarla değil" diyen Wenders, Roy'u kızdırdı (AFP) 

Hindistan'ın yaşayan en önemli yazarlarından Arundhati Roy cuma günü bir açıklama yayımlayarak Berlin Film Festivali'nden çekildiğini duyurdu.  

1997'de yayımlanan romanı Küçük Şeylerin Tanrısı'yla (The God of Small Things) hem Booker Ödülü'nü kazanan hem de dünya çapında ünlenen edebiyatçı, bu festivalde siyasetten kaçınılması gerektiğini öne süren jüri üyelerine tepki gösterdi. 

64 yaşındaki Hintli yazılı açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Gazze'de yaşanan ve süren durum, İsrail devletinin Filistin halkına yönelik soykırımıdır. Bu, ABD ve Almanya yönetimlerinin yanı sıra Avrupa'daki birkaç diğer ülke tarafından da desteklenip fonlanıyor. Günümüzün en büyük sinemacıları ve sanatçıları ayağa kalkıp bunu söyleyemiyorsa tarihin kendilerini yargılayacağını bilmeli. Şoke oldum ve iğrendim.

7 kişilik uluslararası jüriye başkanlık eden Alman yönetmen Wim Wenders, perşembe günü Berlin yönetiminin Gazze politikasına yönelik ne düşündüğü sorusuna verdiği yanıtla tepki toplamıştı. 

Berlin Üzerindeki Gökyüzü (Der Himmel über Berlin), Mükemmel Günler (Perfect Days) ve Paris, Texas gibi filmleriyle bilinen 80 yaşındaki sinemacı "Politikadan uzak durmak zorundayız çünkü kendini siyasete adayan filmler çekersek siyasetin alanına girmiş oluruz. Ancak biz politikaya karşı dengeleyici bir konumda olmalıyız. Biz insanların işini yapmalıyız, siyasetçilerin değil" demişti. 

Polonyalı film prodüktörü Ewa Puszczynska da hükümetlerin Gazze savaşına dair politikalarının kendisi gibi jüri üyelerine sorulmasını adil görmediğini aynı basın toplantısında söylemişti. 

Roy, senaryosunu yazdığı 1989 tarihli In Which Annie Gives It Those Ones'ın gösterimi için festivale katılacaktı. 

Independent Türkçe, Guardian, Reuters


Bisiklet dünyasının en tartışmalı ismini canlandıracak oyuncu belirlendi

Lance Armstrong, unvanları elinden alınmadan önce 1999-2005'te 7 Fransa Bisiklet Turu kazanarak rekor kırmıştı (AFP)
Lance Armstrong, unvanları elinden alınmadan önce 1999-2005'te 7 Fransa Bisiklet Turu kazanarak rekor kırmıştı (AFP)
TT

Bisiklet dünyasının en tartışmalı ismini canlandıracak oyuncu belirlendi

Lance Armstrong, unvanları elinden alınmadan önce 1999-2005'te 7 Fransa Bisiklet Turu kazanarak rekor kırmıştı (AFP)
Lance Armstrong, unvanları elinden alınmadan önce 1999-2005'te 7 Fransa Bisiklet Turu kazanarak rekor kırmıştı (AFP)

Gözden düşmüş bisikletçi Lance Armstrong'un hayatı yeni bir filme konu oluyor. 

Konsey'in (Conclave) yönetmeni Edward Berger ve Springsteen: Hiçlikten Kurtar Beni'nin (Springsteen: Deliver Me From Nowhere) prodüktörü Scott Stuber'in imzalarını taşıyacak yapımın senaryosuysa Kral Richard: Yükselen Şampiyonlar'la (King Richard) bilinen Zach Baylin'e emanet edildi. 

Artık 54 yaşına gelen Amerikalı bisikletçiyi, Austin Butler'ın canlandıracağı açıklandı. 

Baz Luhrmann'ın 2022 tarihli filmi Elvis'le yıldızı parlayan 34 yaşındaki aktör; Motorcular (The Bikeriders), Masters of the Air, Dune: Çöl Gezegeni Bölüm İki (Dune: Part Two) ve Ölüler Ölmez (The Dead Don't Die) gibi yapımlarla da tanınıyor.

Austin Butler son olarak Darren Aronofsky'nin çektiği Suçüstü'yle (Caught Stealing) hayranlarıyla buluşmuştu. 

29 Ağustos'ta vizyona giren filmin başrolündeki oyuncuya Regina King, Zoë Kravitz, Matt Smith, Liev Schreiber ve Vincent D'Onofrio gibi yıldız isimler eşlik etmişti. 1998'de geçen filmde eski bir beyzbol oyuncusu, kendini New York'un yeraltı suç dünyasında buluyor.

Butler'ın önünde de pek çok iş var. 1980'lerin kült dizisi Miami Vice'ın yeni beyazperde uyarlamasında Sonny lakaplı James Crockett'i canlandıracak. 

1995'te vizyona giren Büyük Hesaplaşma'nın (Heat) yine Michael Mann tarafından çekilecek devam filminde ve Luca Guadagnino'nun yeni Amerikan Sapığı (American Psycho) uyarlamasında da rol alacak. 

2012'de ABD Dopingle Mücadele Ajansı'nın yaptığı soruşturma, Armstrong'u "sporda şimdiye kadar görülmüş en sofistike, profesyonel ve başarılı doping programının" düzenleyicisi ilan etmişti. Armstrong'un Ağustos 1998 sonrasındaki tüm unvanları elinden alınmıştı.

Yıllarca süren söylentiler, suçlamalar ve inkarların ardından Armstrong, 2013'te Oprah Winfrey'e verdiği bir röportaj sırasında doping yaptığını itiraf etmişti.

Bunların ardından 7 Fransa Bisiklet Turu (Tour de France) şampiyonluğu elinden alınmış ve bisiklet sporundan ömür boyu men edilmişti. 

Eski takım arkadaşı Floyd Landis'in de aralarında bulunduğu ihbarcıların ifadelerine dayanılarak hazırlanan 100 milyon dolarlık federal suçlamanın ardından Armstrong, ABD hükümetine 5 milyon dolar ödemişti.

1996'da testis kanseri teşhisi konan Armstrong, kanser araştırmalarına sağladığı destekle de biliniyor. 

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Deadline, Variety