Irak’ta kan dökme fetvası veren ‘Mirza’ lakaplı dini merciin kimliğiyle ilgili belirsizlik ülke gündemini meşgul ediyor

Milisler eylemleriyle ilgili görüş almak için Mirza’ya başvuruyor.

Nuri el-Maliki (INA)

Iraklı gazeteci Ali Fadıl’ın dün (salı) yayınladığı Nuri el-Maliki’ye ait beşinci ses kaydında silahlı grupların belli bir hedefe yönelik cinayet gibi eylemler gerçekleştirmek istediklerinde fetvasına başvurdukları ‘müftü’ veya kayıtta geçtiği şekliyle ‘Mirza’ lakaplı dini merciin kimliğiyle ilgili belirsizlik Iraklı gazeteci, aktivist ve çoğu sosyal medya kullanıcısının gündemini meşgul etti.
Mirza lakabı, Şii kültürün baskın olduğu dini çevrelerde genellikle Alevi imamların soyuna mensup bir anne ve Alevi olmayan bir babadan dünyaya gelen kişiler için kullanılır. 
Şii silahlı gruplar ve milisler askeri faaliyetlerinde bazen bilinen bazen de ismi duyulmayan din adamlarının fetvalarını referans alır. Silahlı grup ve milislerin bazıları İran dini lideri Ali Hamaney’in verdiği fetvalarını takip etmesiyle bilinir. Nitekim bunu kamuoyu önünde açıkça dillendirir ve gizlemezler. Diğer bazı gruplar ise İran’ın Kum kentinde ikamet eden din adamı Kazım el-Hairi’nin fetvalarını takip eder.
Tüm Şii silahlı gruplar 2003 ve öncesinden bu yana din adamlarının hasımlara yönelik cinayet, adam kaçırma ve işkence gibi fetvalarını, bu tür eylemleri gerçekleştirmek için ‘meşru bir çerçeve’ olarak kabul eder. Nitekim Şii gruplar 2006-2008 yılları arası iç savaş ile Irak ve Suriye’de DEAŞ ile mücadele sırasında bu tür fetvaları takip etti. 2003 öncesinde Saddam Hüseyin rejimi karşıtı partiler ve silahlı gruplar (bunların merkezi o dönem İran’da bulunuyordu) Baas Partisi yetkililerine yönelik cinayet ve suikastları gerçekleştirirken söz konusu fetvaları referans alıyordu.
Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’yle ilişkilendirilen ses kaydının beşinci bölümü sızdırıldı. Kayıtta Maliki ile konuşan ve ismi bilinmeyen bir kişi “Kan dökülmesi lazım. Bu meşru bir kandır. Mercilerimiz ve onların başında gelen Ayetullah Mirza yeni kanlar dökülmesini istiyor. Onun fetvası var. Kan olmadan yerine oturmayan (caymayan) insanlar olduğu için kan dökülmeli. Biz, fedakârlık için hazırız” ifadelerini kullanıyor.
Mirza’nın kimliğinin Iraklıların gündemini meşgul etmesinin sebebi, bahsi geçen şahsın diğer din adamları ve vaizler gibi tanınmış bir olmamasından kaynaklanıyor. Konuyla ilgili yürütülen tahminlerin çoğu, kayıtta Mirza lakabıyla anılan kişinin, 1963’te İran’ın kuzeybatısındaki Azerbaycan eyaletinde dünyaya gelen Mirza Abdullah Abdurresul el-İhkaki olduğu yönünde. Wikipedia’da yer alan bilgilere göre Abdurresul el-İhkaki, İsnâaşeriyye (12 İmam doktrini) Şiiliğinin fraksiyonlarından biri olan Şeyhiyye ekolünün dini mercilerinden biri olarak biliniyor. Söz konusu ekolün Irak’taki siyasi faaliyetler veya silahlı grupların eylemleriyle ilişkisine dair daha önceden bir veri olmaması, Mirza ile kastedilen kişinin kimliğiyle ilgili belirsizliği artırıyor.
Abdurresul el-İhkaki, söz konusu iddiaların gündeme gelmesinin ardından dün (Salı) yaptığı açıklamada, Mirza ile kastedilen kişinin kendisi olduğu iddialarını kesin bir dille yalanladı. İhkaki, açıklamasında, “Twitter’da benim hakkımda yalan haberler yayınlanıyor. Ben ve biricik cemaatimiz siyasi işlere müdahale etmekle ilgilenmiyoruz. Bu haberlerin tamamının yalan olduğunu ve benimle ilgisi olmadığını ilan ediyorum” dedi.
Mirza lakaplı kişinin kimliğiyle ilgili yürütülen tahminler kapsamında bazı kaynaklar, Ali Fadıl’ın yayınlaması beklenen ses kaydının altıncı bölümünde bu belirsizliğin ortadan kalkacağını ve ‘Müftü-Mirza’ ile bahsedilen kişinin kimliğinin açığa çıkacağını ileri sürüyor.