Amnesty’den Etiyopya’daki katliama yönelik soruşturma çağrısı

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed. (AP)

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty) bugün, Etiyopya’nın Oromia bölgesinde, haziran ayında yüzlerce sivilin katledilmesine ilişkin ‘bağımsız ve etkili’ bir soruşturma yürütülmesi çağrısında bulundu. Amnesty’nin bu çağrısı, görgü tanıklarının Oromio Kurtuluş Ordusu’nu (OLA) suçlayan açıklamalarının ardından geldi.
AFP’nin haberine göre katliamda hayatta kalanlar ve federal hükümet tarafından suçlanan OLA, 18 Haziran’da ülkenin batısındaki Tole köyünde Amhara etnik grubunun sivillerine yönelik katliamdan sorumlu olmadıklarını bildirerek olayla ilgili olarak hükümet yanlısı güçleri suçladı.
Görgü tanıkları, Amnesty’e güvenlik güçlerinin olaydan haberdar olmalarına rağmen müdahale etmediğini aktardı.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet de 23 Haziran’da yaptığı açıklamayla Etiyopya makamlarına bu katliam hakkında ‘hızlı, tarafsız ve kapsamlı’ bir soruşturma yürütme çağrısında bulundu.

Amnesty’nin iletişime geçtiği yerel bir yetkiliye göre katliamda 450 kişi öldürüldü. Resmi bir bilanço açıklanmadı ancak Etiyopya Başbakanı’nın sözcüsü 30 Haziran’da 338 kişinin öldürüldüğünü itiraf etti.
Amnesty’nin Doğu ve Güney Afrika Programı Direktörü Deprose Muchena yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“OLA tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen Tole’deki bu korkunç katliamlar, faillerinin insan hayatını hiçbir şekilde umursamadığını ortaya koyuyor. Kadın ve çocukları da içeren bu duygusuz katliamın bağımsız ve etkin bir şekilde soruşturulması gerekiyor. Amnesty yaklaşık bir düzine kişiyle görüştüğü. Bunlardan beşi görgü tanığı. Hepsi yargısız infazları, evlerin yakıldığını ve yağmalandığını anlattı.”
Görüşülen kişiler saldırının 18 Haziran sabahı saat 9 civarında başladığını aktardı.
Amnesty’den yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
 “Görgü tanıkları, OLA güçlerinin bölgedeki köylerin etrafını sardığını, ardından bir silah sesi duyulduğunu ve saldırının başladığını belirtti. Köylerde yaşayanların çoğu, saldırganlardan kaçamayan anneler ve çocuklardı.”
Görgü tanıkları, OLA savaşçılarını ‘uzun saçlı, askeri kamuflajlı ve Oromo dilini konuşmaları’ dolayısıyla teşhis edebildiklerini belirtti.

Bebekler de dahil 42 kişinin tek bir noktada öldürüldüğünü aktaran bir görgü tanığı “Söz konusu 42 kişiden 22’si benim çocuklarım ve torunlarımdı” dedi.
Üç çocuğunu ve karısını kaybeden yerel bir idari yetkili de iki ayrı mahallede çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 216 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.
Amnesty’nin belirttiğine göre dokuz görgü tanığı hükümet güçlerinin beş saatlik bir süre kadar müdahale etmediğini, o sırada saldırganların katliam, kundaklama ve yağmalara devam ettiğini kaydetti.
Yerel bir yetkili açıklamasında “Mahalle ve bölge yetkilileri saldırıdan hızlı bir şekilde haberdar edildi. Ancak yetkililer yol kapalı olduğu için harekete geçemediklerini söylediler” dedi.
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed temmuz ayı başlarında, OLA’yu Tole’ye yakın bir bölgede sivilleri öldürmekle suçladı.
Hükümet, Oromo etnik grubunun silahlı isyancı kolu olan OLA’ya düzenli olarak suçlamalarda bulunuyor. OLA, 2018 yılından bu yana Oromia’da faaliyet gösteriyor ve Amhara halkını hedef alan katliamlar gerçekleştirmesi sebebiyle Etiyopya Parlamentosu tarafından ‘terör örgütü’ olarak sınıflandırılıyor.