Hmeymim saldırısını ‘Rus oyunu’ olarak yorumlayan Suriye muhalefeti: ‘Tahran zirvesi’ herhangi bir saha başarısı elde edemedi

Suriye'nin kuzeyinde Halep ve Lazkiye valiliklerini birbirine bağlayan M4 karayolunda hareket eden bir Türk askeri konvoyunun arşiv fotoğrafı, Mart 2020. (AFP)
Suriye'nin kuzeyinde Halep ve Lazkiye valiliklerini birbirine bağlayan M4 karayolunda hareket eden bir Türk askeri konvoyunun arşiv fotoğrafı, Mart 2020. (AFP)
TT

Hmeymim saldırısını ‘Rus oyunu’ olarak yorumlayan Suriye muhalefeti: ‘Tahran zirvesi’ herhangi bir saha başarısı elde edemedi

Suriye'nin kuzeyinde Halep ve Lazkiye valiliklerini birbirine bağlayan M4 karayolunda hareket eden bir Türk askeri konvoyunun arşiv fotoğrafı, Mart 2020. (AFP)
Suriye'nin kuzeyinde Halep ve Lazkiye valiliklerini birbirine bağlayan M4 karayolunda hareket eden bir Türk askeri konvoyunun arşiv fotoğrafı, Mart 2020. (AFP)

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından Çarşamba günü yapılan açıklamada, Suriye'nin kuzeyindeki Lazkiye kırsalındaki Rus Hmeymim üssünü iki insansız hava aracının hedef aldığı ve bu İHA’ların üssün yakınındaki hava savunmaları tarafından vurulduğu duyuruldu. Bakanlık saldırıdan Suriyeli muhalifleri sorumlu tutarken muhalifler ise iddiaları yalanladı ve söz konusu saldırıdan İran'ı sorumlu tuttu.
Suriye'deki önemli muhalif gruplardan Ceyşu'l İzze liderlerinden Albay Mustafa Bakur, “Rusya, zaman zaman (Suriye muhalefeti) hiziplerin rejim güçlerine ve destekleyici milislere karşı kimyasal silah kullanmaya hazırlandığını iddia ediyor ve propaganda yapıyor. Moskova bazen de Lazkiye kırsalındaki Hmeymim bölgesindeki askeri üssünü hedef alan insansız hava araçları saldırılarını duyuruyor. Bu iddialar, siyasi olaylarla ya da rejim güçleriyle birlikte muhalif bölgelere kara saldırısı başlatmaya hazırlık olarak önleyici tedbirler şeklinde geliyor. Rusya Savunma Bakanlığı'nın Çarşamba günkü açıklamasında gerginliği azaltma bölgesinde muhalifler tarafından Rus Hmeymim hava üssünü hedef alan bir insansız hava aracı saldırısının yapıldığını duyurması Türk tarafını zor durumda bırakmak ve Suriye'nin kuzeybatısındaki sivillere ve hiziplerin yayıldığı bölgelere saldırmak için bir gerekçe olarak geldi” açıklamasında bulundu.
Bakur ayrıca, “Lazkiye kırsalındaki Rus Hmeymim üssünün Rusya'nın iddia ettiği gibi insansız hava araçları tarafından hedef alındığı kanıtlanırsa bu saldırının arkasındaki taraf İran ve Devrim Muhafızları’dır. Rus Hmeymim üssüne yakın bazı bölgelerin İran Devrim Muhafızları tarafından geçtiğimiz yıllarda bazı güçleri için askeri alanlar olarak benimsendiği muhalif gruplar tarafından kanıtlandı. Devrim Muhafızları daha önce sahada kartları karıştırmak ve muhalif grupları bu saldırıların arkasında olmakla suçlamak için insansız hava araçlarıyla üsse bir dizi saldırı gerçekleştirmişti” dedi.
20 Temmuz Salı günü Tahran'da Rusya, Türkiye ve İran liderlerini bir araya getiren üçlü zirvenin, saha düzeyinde gerçek bir başarıya ulaşmadığını söyleyen Bakur, “Türkiye, Suriye sınırları içinde Türk ulusal güvenliğini tehdit eden bir terör örgütü olarak Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) karşı savaş kartına hâlâ sarılıyor. Terörizmi Suriye muhalefeti olarak yorumlayan Rusya ve İran ise buna karşı çıkıyor” dedi.
Muhalefet aktivisti Bakar Hamidi ise yaptığı açıklamada, “Tahran zirvesi Ukrayna-Rus savaşının gölgesinde geldi. Rusya bu savaşla Avrupa'nın kendisine yönelik yaptırımları sonucunda uluslararası izolasyonunu kırma girişiminde bulundu. İran da bu zirveden Türkiye'yi ikna etmeyi ve Suriye'nin kuzeyinde (Tel Rıfat - Menbiç ve belki de Fırat'ın doğusu) beklenen savaştan caydırmayı hedefliyor. Tahran’ın amacı İran'ın Suriye rejim güçleri ve SDG ile ortaklaşa geniş bir alanı kontrol ettiği Kuzey Suriye ve Halep kırsalının istikrarını sağlamak. Zirvenin nihai sonucuna gelince, acı bir şekilde başarısız oldu ve amacına ulaşamadı. Türkiye, Suriye Demokratik Güçlerine karşı askeri harekatı gerçekleştirmeye devam ediyor ve kararlı. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar'ın açıklamaları zirvenin başarısızlığını ortaya koyuyor. Akar, Türkiye ve Ankara destekli (Suriye Ulusal Ordusu) güçlerin kuzey ve kuzeydoğu Suriye'deki SDG cephelerinde seferber edilmeye devam ettiğini kaydetmişti” ifadelerini kullandı.
Türkiye yanlısı Suriye Ulusal Ordusu'nda danışman olan Tuğgeneral Ahmed Hamidi de şunları söyledi:
“Rusya, Türkiye ve İran arasında Suriye meselesiyle ilgili bir dizi dosya üzerinde fiili bir anlaşma olduğunu düşünmüyorum. Rusya ve İran, Suriye rejimine düşman olan herkesi terörist olarak görüyor ve onların gözünde tek çözüm, Esed rejiminin nüfuzunu tüm Suriye topraklarına yayması. Türkiye ise SDG'ye yönelik askeri harekatı hesabından çıkarmıyor.”



Analistler: Fas ve Etiyopya arasındaki askeri iş birliği Mısır’ı endişelendirmiyor

Etiyopya ve Fas arasında Ortak Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı gerçekleşti (ENA)
Etiyopya ve Fas arasında Ortak Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı gerçekleşti (ENA)
TT

Analistler: Fas ve Etiyopya arasındaki askeri iş birliği Mısır’ı endişelendirmiyor

Etiyopya ve Fas arasında Ortak Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı gerçekleşti (ENA)
Etiyopya ve Fas arasında Ortak Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı gerçekleşti (ENA)

Fas ve Etiyopya arasındaki askeri iş birliği konusunda yapılan bir toplantı, özellikle Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'nın su güvenliğine yönelik tehdidi konusunda Addis Ababa ile anlaşmazlık yaşayan Mısır'ın tutumu hakkında soru işaretlerine yol açtı.

Dün Şarku’l Avsat’a konuşan Mısırlı bir kaynak, Kahire'nin henüz resmi olarak yorum yapmadığı Fas-Etiyopya askeri iş birliğinin ‘Kahire'yi endişelendirmediğini ve bu konuda Rabat ile sessiz diplomatik görüşmeler yapılacağını’ söyledi.

Mısır ordusunda eski üst düzey bir subay olan bir askeri uzman da bu görüşe katılıyor. Bu iş birliğinin ‘Kahire için endişe kaynağı olmadığını’ doğrulayan uzman, Fas'ın ‘şu anda Kahire'nin düşmanı ve su haklarına karşı çıkan’ Etiyopya ile iş birliği yapmasına şaşırdığını belirtti.

dfrgt6y
Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (Etiyopya Başbakanı'nın Facebook sayfası)

Ancak Etiyopyalı bir milletvekili Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, Fas ile yapılan bu işbirliğinin Kahire'ye yönelik olmadığını veya herhangi bir tehdit mesajı ya da çatışma niyeti taşımadığını belirtti.

Addis Ababa'nın ülkesinin yeniden doğuşuna ve kalkınmasına odaklandığını ve kimseyle askeri çatışmaya girmeye niyetli olmadığını belirtti.

Tartışmalı toplantı

Fas gazetesi Hespress, bu ayın ortalarında, Fas-Etiyopya Ortak Askeri Komitesi'nin ilk toplantısını Addis Ababa'da yaptığını ve toplantıda ‘iki ülke arasında askeri ve savunma iş birliği alanında bir eylem planının’ tartışıldığını bildirdi.

Aynı kaynağa göre 2025 yılının haziran ayında Rabat'ta imzalanan askeri iş birliği anlaşması, eğitim, bilimsel araştırma ve askeri tıp alanlarında iş birliğinin yanı sıra bu ortak askeri komitenin kurulmasını da öngörüyordu. Etiyopya Haber Ajansı (ENA) bir sonraki gün, Addis Ababa ve Rabat'ın çeşitli askeri alanlarda ikili iş birliğini güçlendirmek amacıyla ilk ortak savunma komitesi toplantısını gerçekleştirdiğini bildirdi.

ENA’nın haberine göre görüşmelerde ‘iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin, savunma kurumları, eğitim ve öğretim, savunma sanayii, teknoloji transferi ve diğer askeri faaliyet alanlarında karşılıklı fayda sağlayacak şekilde teşvik edilmesi’ konuları ele alındı.

Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri (ENDF) Dış İlişkiler ve Askeri İşbirliği Genel Müdürü Teshome Gemechu, o dönemde Etiyopya ile Fas arasındaki ilişkilerin birçok sektörde istikrarlı bir şekilde güçlendiğini ve iki ülke arasındaki uzun soluklu dostluğun Afrika dayanışmasını ve karşılıklı çıkarlar için birlikte çalışma konusundaki ortak taahhüdü yansıttığını vurguladı.

Gemechu, ayrıca, ortak komite toplantısının ‘Etiyopya-Fas ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olduğunu ve mutabık kalınan iş birliği alanlarının pratik olarak uygulanması için yeni bir aşama açtığını’ belirtti.

ENA, Fas Silahlı Kuvvetleri Tedarik Direktörü Tuğgeneral Abdulkadir Osman'ın toplantı sırasında varılan anlaşmayı ‘askeri ilişkilerde önemli bir gelişme’ olarak nitelendirdiğini aktardı.

Tuğgeneral Osman, ‘Fas'ın Etiyopya ile savunma iş birliğini daha da güçlendirmeye kararlı olduğunu’ vurguladı.

“Sessiz diplomasi”

Bu konuda Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan Mısırlı bir kaynak, Fas-Etiyopya iş birliğinin ‘açıklığa kavuşturulması gerektiğini, ancak genel olarak endişe verici olmadığını, özellikle de Kahire'nin Rabat ile ilişkilerinin çok iyi olduğunu’ söyledi.

Kaynak, Rabat ile ‘sessiz diplomasi’ yaklaşımının benimseneceğini ve bu konuyla ilgili tartışmaların ‘suçlama bağlamında değil, sorunun doğasını anlamak ve Mısır'ın bu konudaki endişelerini tartışmak amacıyla’ yapılacağını düşünüyor.

Fas-Etiyopya görüşmesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu ayın ortalarında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'ye gönderdiği mektupla aynı zamana denk geldi. Trump, mektupta “Nil Nehri'nin suyunun paylaşımı sorununu temelden ve sonsuza kadar çözmek için Mısır ve Etiyopya arasında ABD'nin arabuluculuğunu yeniden başlatmaya hazırım” ifadelerini kullandı. Trump, daha önce de defalarca kez, yönetiminin Kahire ile Addis Ababa arasında bir savaşı önlediğini söylemiş, ancak daha fazla ayrıntı vermemişti.

Mısırlı kaynak, Etiyopya'nın Mısır'a mesajlar göndermeye çalıştığına inanıyor. Bu mesajlar, Mısır ve Sudan'ın duyarlılığı ve Addis Ababa'nın yorum yapmaması üzerine Trump'ın arabuluculuk açıklamasının ardından artacak.

Öte yandan Etiyopyalı Milletvekili Muhammed Nur Ahmed, Fas ile iş birliğinin sadece askeri alanda değil, ticaret ve diplomasiyi de kapsadığını ve kimseye tehdit oluşturmaktan ziyade, bölge ülkeleriyle ilişkileri güçlendiren mesajlar taşıdığını düşünüyor.

Etiyopyalı Milletvekili Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Mısır'ın Etiyopya’nın ortaklarından biri olduğunu vurgulayarak “Mısır ile savaşmadılar ve savaşmayacaklar, özellikle de Addis Ababa ilerleme ve refahla ilgileniyor ve Mısır veya başka bir ülkeyle savaşma niyetinde değil” dedi.

Buna karşın Mısırlı askeri stratejist Tümgeneral Samir Ferec, Etiyopya'nın bu gerekçelerini reddetti. Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan Tümgeneral Ferec, Addis Ababa'yı ‘Mısır'ın su haklarının düşmanı’ olarak nitelendirdi.

Mısır'ın ‘bu iş birliğinden endişe duymadığını” belirten Tümgeneral Ferec, “Arap Birliği üyesi bir ülke, Mısır'ın çıkarlarını tehdit eden başka bir ülkeyle nasıl iş birliği yapabilir?” diye sordu.

Etiyopya'nın bu toplantılardan çıkan mesajlarının Mısır'ı güvenlik veya askeri açıdan etkilemeyeceğini düşünen Mısırlı askeri stratejist, Mısır'ın bu konuyu Rabat ile hemen gündeme getirmeyeceğini, ancak iki ülke arasında gelecekte yapılacak toplantılarda ‘Mısır-Fas ilişkilerine önemli bir etkisi olmadan tutumunu ifade edeceğini’ tahmin ediyor.


Üst düzey askeri komutan Aden'deki bombalı saldırıdan sağ kurtuldu

Hamdi Şukri es-Subeyhi, özellikle Lahic'de, güçlerinin kontrolündeki bölgelerde güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynuyor (X)
Hamdi Şukri es-Subeyhi, özellikle Lahic'de, güçlerinin kontrolündeki bölgelerde güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynuyor (X)
TT

Üst düzey askeri komutan Aden'deki bombalı saldırıdan sağ kurtuldu

Hamdi Şukri es-Subeyhi, özellikle Lahic'de, güçlerinin kontrolündeki bölgelerde güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynuyor (X)
Hamdi Şukri es-Subeyhi, özellikle Lahic'de, güçlerinin kontrolündeki bölgelerde güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynuyor (X)

Dün, Yemen'in geçici başkenti Aden'de, Amalika Tugayları İkinci Tugay Komutanı ve Aden'de güvenliğin sağlanmasındaki kilit isimlerden biri olan Tuğgeneral Hamdi Şukri es-Subeyhi’nin konvoyuna bomba yüklü araçla saldırı düzenlendi. Gelen haberlere göre Tuğgeneral Subeyhi, askeri konvoyun trafiğin yoğun olduğu Dar Sad bölgesinin Caule beldesinden geçerken meydana gelen patlamadan sağ kurtuldu.

Saldırı, Hadramut'un en büyük şehri Mukelle'deki yerel yetkililerin, yaklaşık üç hafta önce Yemen'den çekilen Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tarafından yönetilen Güney Geçiş Konseyi (GGK) gruplarının gözetiminde bulunan gizli hapishaneleri ve suikastlarda kullanılan patlayıcıları ortaya çıkarmasından bir gün sonra meydana geldi.

Olay, Yemen’deki Meşruiyeti destekleyen Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu’nun GGK’yı feshetmesinin ardından ülkenin güney illerinde istikrarı yeniden tesis etmeye ve askeri ve güvenlik güçlerini birleştirmeye çalıştığı bir dönemde güvenlik endişelerini yeniden gündeme getirdi.


Eş-Şebab, Somali'deki stratejik öneme sahip bir adaya saldırı başlattı

"Gençlik Hareketi" üyeleri (Arşiv- AFP)
"Gençlik Hareketi" üyeleri (Arşiv- AFP)
TT

Eş-Şebab, Somali'deki stratejik öneme sahip bir adaya saldırı başlattı

"Gençlik Hareketi" üyeleri (Arşiv- AFP)
"Gençlik Hareketi" üyeleri (Arşiv- AFP)

Çeşitli kaynaklara göre, eş-Şebab militanları dün Somali'nin güneyindeki stratejik bir adaya saldırdı ve yarı özerk Cubaland bölgesinde konuşlanmış askeri birliklerle çatıştı.

Yaklaşık yirmi yıldır El-Kaide ile bağlantılı olan eş-Şebab, Somali hükümetiyle savaşıyor.

Cubaland yetkilileri saldırıyı püskürttüklerini açıkladı, ancak grup daha önce operasyonları için bir fırlatma noktası olarak hizmet veren Kuday Adası'ndaki bir askeri üssü ele geçirdiklerini iddia etti.

Kismayo sahil kentindeki bir topluluk lideri AFP'ye verdiği demeçte, militanların "Kuday kasabasının dışındaki askeri üsse baskın düzenledikten sonra adayı kuşattıkları" bilgisini aldığını belirterek, "şu anda neler olduğunun ayrıntılarını bilmenin hala zor olduğunu" ifade etti.

Kismayo'dan askerlere yardım etmek için birkaç tekne gönderildiğini, ancak Cubaland güçlerinin yardım çağrısı yapmasından kısa bir süre sonra adadaki iletişimin kesildiğini söyledi.

Cubaland yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, "güvenlik güçleri düşmana ağır kayıplar verdirdi ve saldırıda kullanılan birçok askeri aracı imha etti" denildi.

“Eş-Şebab Hareketi” ise savaşçılarının “ada içinde ve dışında 3 askeri üssün tam kontrolünü ele geçirmeyi başardığını” duyurdu.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Kismayo'nun yaklaşık 130 kilometre güneybatısında bulunan Kuday Adası, 2015 yılının başlarında Somali Ulusal Ordusu'nun Kenya Savunma Kuvvetleri ile iş birliği içinde gerçekleştirdiği bir operasyonla "Eş-Şebab" hareketinin elinden kurtarıldı.