Sudan’da ordu kontrolünde bir ‘teknokrat hükümet’ kurulabileceğine yönelik işaretler var

Muhalefet bu yönde atılacak adımlara karşı çıkarak gösterilere hız vermeye hazırlanıyor.

Hartum'da iktidarın sivillere devredilmesi çağrısıyla gösteriler sürüyor. (AP)
Hartum'da iktidarın sivillere devredilmesi çağrısıyla gösteriler sürüyor. (AP)
TT

Sudan’da ordu kontrolünde bir ‘teknokrat hükümet’ kurulabileceğine yönelik işaretler var

Hartum'da iktidarın sivillere devredilmesi çağrısıyla gösteriler sürüyor. (AP)
Hartum'da iktidarın sivillere devredilmesi çağrısıyla gösteriler sürüyor. (AP)

Sudan Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan’ın, Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB) ve Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesinden (IGAD) oluşan ‘üçlü mekanizmanın’ himayesinde gerçekleşen diyalog görüşmelerinden çekildiğini duyurmasından bu yana ülkedeki siyaset sahnesinde donukluk yaşanıyor. Diyalog görüşmelerinden çekilen Burhan, ülkede bağımsız bir teknokrat hükümeti kurulmasını desteklediklerini belirtmişti. Ancak muhalif güçler Burhan’ın bu açıklamasını, ‘zaman kazanma amaçlı bir taktik manevra’ olarak değerlendirdi. 
Ülkedeki sivil muhalif unsurlar, askeri yönetim karşıtı gösterilerine hız verirken ‘üçlü mekanizma’ söz verdiği üzere Kurban Bayramı’nın ardından yürütülecek ‘diyalog müzakerelerini’ henüz başlatmadı. Egemenlik Konseyi Başkanı Burhan, muhalif güçlere, ‘parti geçmişi olmayan kişilerden ulusal bir teknokrat hükümeti kurulması üzerinde’ uzlaşmaları için bir aylık süre tanımıştı. Burhan ayrıca ordu ve Hızlı Destek Güçleri’ni içerecek yeni bir Yüksek Askeri Konsey oluşturulacağını kaydetmişti. Ana muhalefet koalisyonu Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’nden (ÖDBG) bir yetkili şu açıklamada bulundu:
"Ordu komutanı Burhan’ın, teknokrat bir hükümetin kurulması için başbakan adayını belirlemek için istişarelere başladığı haberleri var. Görünen o ki ordu kendi güdümünde bir teknokrat hükümet kurmak için adımlar atıyor.”
ÖDBG Merkez Konseyi üyesi Ahmed Hazret açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Ordu komutanı, sivil güçlerin şu anda bir geçiş hükümeti oluşturabilmesi için şartların uygun olmadığını biliyor ve muhalifler arasındaki çelişkiler ve farklılıkların üzerine oynuyor. Üçlü mekanizmanın diyalog görüşmelerinde bazı tarafların yer alması ve bazılarının dışlanması tartışma konusu olmaya devam ediyor. Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’nin bu diyalog müzakereleri ile çekinceleri var. Abdulfettah el-Burhan hızlı bir şekilde teknokrat bir hükümet oluşturarak, sivil demokratik geçiş sürecinin önünü tıkamak istiyor.”  
Askeri yönetimin ‘şeklen bir başbakan adayı atayacağını’ öngören Ahmed Hazre sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ordu, Yüksek Askeri Konsey aracılığıyla yürütme ve egemenlik aygıtı üzerindeki tam kontrolü sıkılaştırmak için teknokratik bir hükümet kuracak ve yetkisiz bir başbakan atayacak. Bu hükümetin bazı uluslararası güçler tarafından tanınması da muhtemel. Bazı ülkelere göre Sudan’da görece bir istikrarın olması, demokratik dönüşümden daha önemli. Ancak bu adımın sivil güçler tarafından kabul edileceğini sanmıyorum. Siviller askeri yönetime güvenmiyor, dolayısıyla darbeci yönetim devrilene kadar gösteriler sürecektir. ÖDBG anayasa bildirgesinde önemli adımlar attı, önümüzdeki günlerde diğer sivil hareketlere sunarak tartışmaya açacağız.”
Yerel İntibah gazetesi, askeri yönetimin, sivil güçlerin ‘teknokrat hükümet’ üzerinde uzlaşamaması durumunda ‘geçici bir hükümet’ atayacağını ve erken seçim kararı alacağını iddia etti. Gazetenin haberinde, söz konusu kararın önümüzdeki ayın ilk haftalarında açıklanacağı ileri sürüldü. Haberde, Abdulfettah el-Burhan'ın ‘teknokrat hükümet’ kurulması için tanıdığı bir aylık sürenin bitmek üzere olduğu da hatırlatıldı.  



Birleşmiş Milletler: Batı Şeria'da geçen ay yerleşimci saldırıları nedeniyle en yüksek yerinden edilme oranı görüldü

İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
TT

Birleşmiş Milletler: Batı Şeria'da geçen ay yerleşimci saldırıları nedeniyle en yüksek yerinden edilme oranı görüldü

İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)

Birleşmiş Milletler dün yaptığı açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilerin saldırıları ve tacizleri nedeniyle ocak ayında yaklaşık 700 Filistinlinin yerinden edildiğini bildirdi. Bu rakam, Gazze’deki savaşın iki yıldan fazla süre önce başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviye oldu.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) çeşitli BM kuruluşları tarafından toplanan verilere dayandırdığı rakamlara göre, geçen ay en az 694 Filistinli evlerinden zorla çıkarıldı.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, ocak ayının sonlarına doğru yerleşimci şiddetinin Batı Şeria’daki zorla yerinden edilmelerde başlıca etken haline geldiğini belirtti.

Ocak ayında yerinden edilme vakalarında özellikle belirgin bir artış yaşandı. Bunun başlıca nedeni, Ürdün Vadisi’nde bulunan Ras Ayn el-Auca topluluğunun tamamen boşaltılması oldu. Aylar süren tacizlerin ardından 130 aile evlerini terk etmek zorunda kaldı. 

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Bedevi topluluğu sakinlerinden Ferhan el-Cehalin yaptığı açıklamada, “Bugün yaşananlar, son iki yıldır gece gündüz süren yerleşimci saldırıları nedeniyle topluluğun tamamen çöküşüdür” ifadelerini kullandı.

İsrailli sivil toplum kuruluşu Barış Şimdi (Peace Now) tarafından 2025 yılında yayımlanan bir rapora göre, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yerleşimciler, Filistinli toplulukların kullandığı tarım arazilerinde fiilî hâkimiyet kurmak amacıyla hayvancılığı bir araç olarak kullanıyor ve Filistinlilerin bu alanlara erişimini kademeli olarak engelliyor.

Raporda, Filistinlileri bölgeden ayrılmaya zorlamak için yerleşimcilerin taciz, yıldırma ve şiddete başvurduğu; bunun ise “İsrail hükümeti ve ordusunun desteğiyle” gerçekleştiği belirtildi.

İsrail güçleri, 2 Şubat 2026'da Batı Şeria'daki Nablus'un kuzeybatısında bulunan Filistin köyü Burka'da askeri bir operasyon sırasında, (EPA)İsrail güçleri, 2 Şubat 2026'da Batı Şeria'daki Nablus'un kuzeybatısında bulunan Filistin köyü Burka'da askeri bir operasyon sırasında, (EPA)

Batı Şeria’yı koruma amacıyla faaliyet yürüten ve yerinden edilme riski altındaki Filistinli topluluklara destek veren sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Batı Şeria Koruma Koalisyonu'nun Direktörü Allegra Pacheco AFP’ye yaptığı açıklamada, “Filistin denildiğinde tüm gözler Gazze’ye çevriliyor; oysa Batı Şeria’da süregelen bir etnik temizlik yaşanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Batı Şeria’daki Filistinliler, İsrail ordusunun ruhsatsız inşa edildiğini öne sürdüğü ev ve yapıları yıkması nedeniyle de yerinden ediliyor.

OCHA verilerine göre ocak ayında 182 Filistinli, evlerinin yıkılması nedeniyle göç etmek zorunda kaldı.

İsrail’in ilhak ettiği Doğu Kudüs hariç tutulduğunda, Batı Şeria’da uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimler ve karakollarda yarım milyondan fazla İsrailli yaşarken, bölgede yaklaşık üç milyon Filistinli bulunuyor.

Birleşmiş Milletler, yalnızca ekim ayında Filistinlilere yönelik yerleşimci saldırılarında rekor düzeyde 260 vaka kaydetti.

İşgal altındaki Batı Şeria’da şiddet, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği saldırının ardından Gazze’de başlayan savaşla birlikte belirgin biçimde arttı.

Bu tarihten beri, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, aralarında silahlı kişilerinin de bulunduğu en az bin 35 Filistinli, İsrail ordusu ya da yerleşimciler tarafından öldürüldü.

Aynı dönemde, İsrail’in resmî verilerine göre aralarında askerlerin de bulunduğu en az 45 İsrailli, Filistinlilerin düzenlediği saldırılarda ya da İsrail askerî operasyonları sırasında hayatını kaybetti.


İngiltere'nin Sudan savaşındaki her iki tarafa da uyguladığı yaptırımlar

İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
TT

İngiltere'nin Sudan savaşındaki her iki tarafa da uyguladığı yaptırımlar

İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)

İngiltere dün Sudan ordusunun ve Hızlı Destek Kuvvetleri'nin üst düzey liderlerinin yanı sıra aralarında bir kadının da bulunduğu Kolombiyalı üç kişiyi hedef alan yaptırımlar uyguladı.

Yeni listede, hükümet yanlısı Sudan Kalkanı Kuvvetleri komutanı Ebu Akile Kikil; Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) saha komutanı Hüseyin Berşam; ve mali danışman Mustafa İbrahim Muhammed, ciddi insan hakları ihlalleri nedeniyle yer aldı.

Yaptırımlar ayrıca, "Kolombiya ordusunun eski mensuplarını HDK’de eğitim ve savaşma" faaliyetlerine karışmaları nedeniyle üç Kolombiyalıyı da hedef aldı.

Bu arada, Şarku’l Avsat’ın Bloomberg'ten aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve bu hedefe ulaşmaya çok yakın olduğunu söyledi.

Trump'ın Arap ve Afrika işlerinden sorumlu kıdemli danışmanı Massad Boulos da Sudan için kapsamlı barış planının ilgili tarafların onayının alınmasının ardından BM Güvenlik Konseyi'ne sunulacağını açıkladı.


Kaddafi’nin oğlunun cenaze töreni bugün Beni Velid’de yapılacak

Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
TT

Kaddafi’nin oğlunun cenaze töreni bugün Beni Velid’de yapılacak

Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)

Yoğun bir hüzün ve öfke atmosferi içinde, Libya’nın devrik lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin naaşı, dün ülkenin kuzeybatısındaki Beni Velid kentinde bulunan devlet hastanesine nakledildi. Bugün toprağa verilmesi planlanan cenazeye, ülkenin dört bir yanından farklı kesimlerin katılması bekleniyor. Beni Velid Belediye Meclisi, cenaze törenine katılacak kalabalıkları karşılamak için hazırlıklarını tamamladı.

Eski “Cemahiriyye rejimi” destekçileri, Seyfülislam Kaddafi’nin salı akşamı Zintan kentindeki ikametgâhında kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından öldürülmesinin kendilerini yıldırmayacağını ya da güçlerini kırmayacağını belirterek, intikam tehdidinde bulundu. Destekçiler, “Bu kanı yerde bırakmayacağız” ifadelerini kullandı.

Kaddafi’nin oğlu Saadi Kaddafi ise kardeşi Seyfülislam’ın Beni Velid’de, “kardeşi Hamis’in mezarının yanına” defnedileceğini açıkladı. Saadi Kaddafi, herkesi cenaze namazına katılmaya ve kamu düzenine riayet etmeye çağırdı.

Libya Ulusal Birlik Hükümeti İçişleri Bakanı İmad et-Trablusi de yayımladığı mesajla Seyfülislam Kaddafi’nin vefatını duyurdu. Trablusi, suikastın arka planını aydınlatmak ve failleri yakalamak amacıyla soruşturmaların sürdüğünü belirtti.