Başağa: Libya, Avrupa için sürdürülebilir depolitize bir enerji kaynağı olabilir

Libya İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa. (AFP)
Libya İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa. (AFP)
TT

Başağa: Libya, Avrupa için sürdürülebilir depolitize bir enerji kaynağı olabilir

Libya İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa. (AFP)
Libya İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa. (AFP)

Libya’da parlamento tarafından atanan İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa dün İtalyan ve Fransız taraflarıyla yaptığı görüşmelerde, Avrupa'nın büyük ölçüde maruz kaldığı enerji krizi ışığında, Libya’nın Avrupa için ‘sürdürülebilir depolitize bir enerji kaynağı olabileceğini’ bildirdi.
Başağa, Twitter hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“İtalya ve Fransa ile yaptığımız olumlu görüşmelerden sonra, ilişkilerimizi pekiştirmek ve ortak çıkarlarımıza ulaşmak için birlikte çalışma taahhüdümüzü teyit ettik.”
Akdeniz'de güvenliğin anahtarı olarak nitelendirdiği Libya'nın Avrupa için sürdürülebilir depolitize bir enerji kaynağı olabileceğini kaydeden İstikrar Hükümeti Başkanı, ayrıca terörizm ve yasa dışı göçle mücadelede Libya’nın oynayabileceği önemli role işaret etti.
Libya'da Birleşmiş Milletler (BM) tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne bağlı Ulusal Petrol Kurumu’na (NOC) göre, Libya'daki petrol üretim hacmi şu an günde yaklaşık 860 bin varil.
Petrol üretim hacminde nispi bir artış elde edildiğini duyuran şirket, önceki gün yaptığı açıklamada, mevcut üretimin günlük 860 bin varile ulaştığını, tarlalar açılmadan önce ise günlük üretimin 560 bin varilde kaldığını bildirdi.
NOC, üretimi artırmak ve iki hafta içinde günlük bir milyon iki yüz bin varil olan normal oranlara geri dönmek için oldukça çaba sarf edildiğini vurguladı.
Ancak Başağa'nın muhalifleri, Libya'nın önümüzdeki günlerde destek elde etmek amacıyla Avrupa'ya Libya petrolü sağladığını öne sürdü.
Diğer yandan Başağa, işlerini yürütmek için henüz başkente girememiş olan hükümetini şu sözlerle savundu:
“Liderliğimde en büyük önceliğin barış ve istikrarın sağlanması, cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin bir an önce yapılması olduğunu belirttim. Benim önerdiğim iyileşmeye yönelik yol haritasında da bu şart koşuluyor.”
Başağa, 20 Haziran'da Libya'ya daha iyi bir gelecek sağlamak amacıyla, mümkün olan en kısa sürede özgür ve adil cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasını içeren bir toparlanma yol haritası sundu.
Bu yol haritası Libya'nın güvenliğini ve ekonomik refahını sağlamanın yanı sıra seçimler için gerekli teknik gereksinimler, takvimler ve adımlar üzerinde tam olarak çalışmak amacıyla “Seçimler ve Seçmen İşleri Yüksek Koordinatörü” pozisyonunun oluşturulmasını öngörüyor.
Diğer yandan Başağa Çarşamba günü Fransa'nın Libya Özel Temsilcisi Paul Soler ile görüştü. İstikrar Hükümeti Başkanı, Fransız Temsilci ile ‘seçimlerin halkın isteğine göre düzenlenmesi için ülkenin birlik ve istikrarının gerekliliği konusunda anlaşma’ dosyasını görüştü.
Başağa ayrıca Bingazi'de (doğu) İtalya'nın Libya Özel Temsilcisi Nicola Orlando ve İtalya Büyükelçisi Giuseppe Picchino ile bir araya geldi ve onlarla da aynı konuları görüştü. Hükümetinin ülkenin birliği için çalışacağını ve yol haritasında belirlenen tarihlere göre seçim sürecini destekleyeceğini söyleyen Başağa, iki toplantı hakkında şunları söyledi:
“Ülkemizin istikrarını ve güvenliğini destekleyen iki ülkenin kamuoyu duruşunu takdir ettim ve cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin yapılması çağrısında bulundum. Ayrıca birleşik bir Libya hükümetinin seçimlerin başarısı için bir ön koşul olduğunu kabul edeceklerini tahmin ediyorum.”
Başağa ABD de dahil olmak üzere uluslararası kuruluşları seçimlerin yapılması için bir rota üzerinde anlaşmaya çağırdı. Bu, ABD'nin Libya Büyükelçisi Richard Norland'ın defalarca işaret ettiği gibi meşru bir birleşik hükümetin kurulmasını sağlayacaktır.



Şam’ın SDG karşısındaki başarısında hangi askeri ve politik faktörler etkili oldu?

Suriye hükümetine ait araç konvoyları, 2 Şubat 2026'da kuzeydoğudaki Haseke kentine girdi (AFP)
Suriye hükümetine ait araç konvoyları, 2 Şubat 2026'da kuzeydoğudaki Haseke kentine girdi (AFP)
TT

Şam’ın SDG karşısındaki başarısında hangi askeri ve politik faktörler etkili oldu?

Suriye hükümetine ait araç konvoyları, 2 Şubat 2026'da kuzeydoğudaki Haseke kentine girdi (AFP)
Suriye hükümetine ait araç konvoyları, 2 Şubat 2026'da kuzeydoğudaki Haseke kentine girdi (AFP)

Suriye hükümetinin Suriye Demokratik Güçleri (SDG)’ye karşı başlattığı operasyon, kuzey ve doğu Suriye’de kısa sürede kontrol haritasını değiştirdi. Operasyonlar sürpriz bir şekilde Fırat’ın batısından başladı; hükümet güçleri Deyr Hafir ve Maskane’yi ele geçirdi. Ardından doğuya yönelerek SDG’nin merkezi konumundaki Rakka üzerinde tam kontrol sağladı.

Bu ilerleme, özellikle Rakka, Deyrizor ve Haseke kırsalları olmak üzere SDG kontrolündeki bölgelerde geniş bir aşiret ayaklanması ile eş zamanlı gerçekleşti. Aşiretler, SDG güçlerini birçok alandan uzaklaştırdı ve ardından Suriye ordusu ile birleşti. Bu gelişmeler, SDG’nin kısa süre önce Halep’teki Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinden çıkarılmasının ardından geldi ve örgütün askeri nüfuzunun zayıfladığını gösterdi.

Askeri faktör

Suriye Cumhurbaşkanlığı Aşiret İşleri Danışmanı Cihad İsa El-Şeyh, Şarku'l Avsat gazetesine yaptığı açıklamada, SDG ile mücadelenin kazanılmasında birden çok faktörün etkili olduğunu ve bunların başında askeri faktörün geldiğini söyledi. El-Şeyh, savaşan birliklerin bu tür operasyonlar için yüksek eğitim ve profesyonelliğe sahip olduğunu, komuta ve operasyon yönetiminde deneyimli olduklarını ve askerlerin yıllar boyunca benzer çatışmalarda görev aldığını belirtti.

Halk ve aşiret desteği

El-Şeyh ayrıca, halk desteğinin de belirleyici olduğunu vurguladı. SDG kontrolündeki bölgelerde, örgütün ırkçı uygulamaları, kadın, çocuk ve gençler üzerinde zorunlu askerlik, toplumun geleneklerini ve aşiret liderlerini dikkate almaması nedeniyle yaygın bir hoşnutsuzluk oluştu. Örgüt, kontrol ettiği bölgelerdeki kaynakları kendi lehine kullanmış, ancak altyapı ve hizmet geliştirme konusunda yetersiz kalmıştı.

frgthy
Suriye’nin Haseke kentinde, SDG’nin çekilmesinin ardından hükümetin kontrolüne geçen Hol Kampı’ndaki bazı tutuklular (Reuters)

Aşiretlerin rolü kapsamında, El-Şeyh, Arap aşiretlerinin yeniden organize edildiğini ve toplumun bir parçası olarak iç güvenlik ve istikrarın sağlanmasında görev aldıklarını belirtti.

Siyasi ve diplomatik boyutlar

Araştırmacı Firas Fahham, hükümetin avantajının sadece askeri olmadığını, aynı zamanda siyasi ve diplomatik boyutların da etkili olduğunu söyledi. Fahham’a göre, Suriye diplomasisi ve bölgesel işbirlikleri hükümetin ülke genelinde kontrol sağlamasında doğrudan destek sağladı.

defrgtyh
1 Şubat 2026 – Suriye’nin Kamışlı kentinde anayasal haklarını talep eden Kürtlerin gösterisi (Reuters)

Fahham, ABD’nin Suriye politikasındaki değişimin de etkili olduğunu vurguladı. ABD yönetimi, Suriye hükümetini bölgesel istikrar için önemli bir aktör olarak görmeye başladı ve bu durum SDG’nin stratejik önemini azalttı. SDG’nin esas rolü, ABD’nin terörle mücadele ve Suriye’de üs edinme hedeflerini desteklemekti; bu hedefler artık büyük ölçüde hükümet üzerinden sağlanabiliyor.

Devletsiz yapılar ve merkezi yönetim

Uluslararası alanda, devletsiz silahlı grupların sona erdirilmesi ve merkezi hükümetlerin güçlendirilmesi yönünde bir eğilim bulunuyor. SDG, bu değişime uygun adım atamadı ve ABD’nin entegrasyon beklentilerine yeterince yanıt veremedi. Bu durum, hükümetin ülke çapında kontrolünü güçlendirdi.

Gelecekteki riskler

Fahham, olası bir Kürt direnişi riskine işaret etti. Bölgesel aktörler ve SDG içindeki PKK bağlantılı gruplar, direnişi nüfuzlarını koruma aracı olarak görebilir. Bu durum, hükümetle siyasi anlaşmalar sağlansa bile güvenlik açısından bir zorluk oluşturabilir.

Sonuç

Suriye hükümetinin SDG karşısındaki başarısı, askeri kapasite, halk desteği, diplomatik manevralar ve stratejik faktörlerin bir araya gelmesi ile gerçekleşti. Uluslararası değişimler, merkezi otoritenin güçlenmesini destekleyerek, devletsiz silahlı grupların etkisini azaltan bir ortam sağladı.


Eski Libya lideri Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam evinde uğradığı saldırıda öldürüldü

Seyfülislam Kaddafi (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Seyfülislam Kaddafi (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
TT

Eski Libya lideri Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam evinde uğradığı saldırıda öldürüldü

Seyfülislam Kaddafi (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Seyfülislam Kaddafi (Arşiv fotoğrafı - Reuters)

Kaddafi ailesine yakın bir kaynak, bugün(Salı) yaptığı açıklamada, Seyfülislam Kaddafi’nin ülkenin batısında, Zintan kenti yakınlarında 4 kişi tarafından öldürüldüğünü doğruladı.

Kaynak ayrıca, “Suçlular, Seyfülislam  evinin bahçesinde yaralandıktan sonra hızla kaçtı” ifadelerini kullanarak, öldürülmesinin gün ortasında başlayan çatışmaların ardından gerçekleştiğini belirtti.

Seyfülislam Kaddafi’nin siyasi danışmanı Abdullah Osman, Facebook sayfasında kısa bir paylaşım yaparak Kaddafi’nin öldüğünü doğruladı, ancak olayın detaylarını veya faili açıklamadı.

Öte yandan Seyfülislam Kaddafi’nin siyasi ekibi, merhum Libyalı liderin oğlunu resmi olarak anarak, “Seyfülislam cenazesinin çıkarılması için düzenlemeler yapılıyor” ifadelerini kullandı.

Dibeybe güçlerinden yalanlama

Ulusal Birlik Hükûmeti’ne bağlı 444. Tugay, Seyfülislam  Kaddafi suikastıyla hiçbir ilgisi olmadığını açıkladı ve Zintan’da meydana gelen çatışmalarla bağlantısı bulunmadığını belirtti.

Tugay açıklamasında, “Zintan şehir merkezinde veya çevresinde hiçbir askeri güç veya saha varlığı bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı.

Açıklamada ayrıca, “Tugay, Zintan’daki olaylarla ilgilenmemektedir ve çatışmalarla doğrudan ya da dolaylı hiçbir bağlantısı yoktur” denildi.

Libya’daki bazı kaynaklar, Seyfülislam  Kaddafi’nin, Zintan’a bağlı El-Hamada bölgesinde iki silahlı grup arasındaki çatışmalar sırasında, bir grubun kendisini evinde yakalama girişimi neticesinde öldürüldüğünü duyurdu.

Seyfülislam Kaddafi kimdir?

Seyfülislam , Eski Libya lideri Muammer Kaddafi’nin oğludur. 5 Haziran 1972’de doğan Seyfülislam , 2011 öncesi Libya’da önemli rol oynadı. Resmî bir hükümet pozisyonu olmasa da sistem içinde etkili bir lider olarak dış ilişkiler ve iç meselelerde müzakereler yürüttü.

2015 yılında kendisine verilen idam cezası iptal edildi ve Libya Yüksek Mahkemesi, Seyfülislam’ın yeniden yargılanmasına karar verdi. Daha önce, 17 Şubat 2011 olaylarında isyana teşvik, soykırım, yetkiyi kötüye kullanma, göstericilerin öldürülmesi için emirler verme, kamu malına zarar verme ve protestoları bastırmak için paralı askerler getirme suçlamalarıyla yokluğunda idam cezasına çarptırılmıştı.

Seyfülislam  Kaddafi, 2011’den beri kendisini tutan bir milis grubu tarafından Zintan’da hapsedilmişti ve Haziran 2017’de serbest bırakılmıştı.


Şara: Suriye devleti Kürtlerin haklarını güvence altına alma konusunda kararlı

Bugün Şam’daki Halk Sarayı’nda gerçekleşen görüşmede, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt Ulusal Konseyi heyetini kabul etti. (SANA)
Bugün Şam’daki Halk Sarayı’nda gerçekleşen görüşmede, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt Ulusal Konseyi heyetini kabul etti. (SANA)
TT

Şara: Suriye devleti Kürtlerin haklarını güvence altına alma konusunda kararlı

Bugün Şam’daki Halk Sarayı’nda gerçekleşen görüşmede, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt Ulusal Konseyi heyetini kabul etti. (SANA)
Bugün Şam’daki Halk Sarayı’nda gerçekleşen görüşmede, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt Ulusal Konseyi heyetini kabul etti. (SANA)

Suriye Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın bugün (Salı) Kürt Ulusal Konseyi heyeti ile bir araya geldiğini ve devletin, Suriye Anayasası çerçevesinde Kürt vatandaşların haklarını güvence altına alma taahhüdünü yinelediğini açıkladı.

Cumhurbaşkanlığı açıklamasında, Kürt heyetin 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesini memnuniyetle karşıladığı ve bunun hakların güçlendirilmesi ile kültürel ve sosyal özgünlüklerin korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildiği belirtildi. Bu kararname, Suriye’de ikamet eden tüm Kürt kökenli vatandaşlara vatandaşlık verilmesini öngörüyor.