عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
Spor

Süper Lig tarihinin 'en'leri

Fotoğraf (AA)
Fotoğraf (AA)
TT
TT

Süper Lig tarihinin 'en'leri

Fotoğraf (AA)
Fotoğraf (AA)

Eski adıyla Türkiye 1. Futbol Ligi, son yıllardaki ismiyle Süper Lig'in 64 yıllık geçmişinde birçok rekora imza atıldı.
Geride kalan 64 sezon baz alınarak yapılan değerlendirmede, lig tarihinde, bir sezonda ve bir maçta ortaya çıkan "en"ler şöyle:
- Lig tarihinde
En çok şampiyon olan takım: Galatasaray (22)
En çok ikinci olan takım: Fenerbahçe (23)
En çok lider olan takım: Galatasaray (563 lig haftası)
En gollü maç: 1991-1992 sezonunda Fenerbahçe-Gaziantepspor (8-4)
En farklı skorlu galibiyet: 1989-1990 sezonunda Beşiktaş-Adana Demirspor (10-0)
En farklı skorlu deplasman galibiyeti: 1992-1993 sezonunda MKE Ankaragücü-Galatasaray (0-8)
En çok maç oynayan takımlar: Fenerbahçe ve Galatasaray (2122)
En az maç oynayan takım: Kırıkkalespor (30)
En çok galibiyet alan takım: Fenerbahçe (1206)
En az galibiyet alan takım: Kahramanmaraşspor (4)
En çok yenilen takım: MKE Ankaragücü (679)
En çok berabere kalan takım: Beşiktaş (578)
En çok gol atan takım: Fenerbahçe (3758)
En az gol atan takım: Kırıkkalespor (21)
En çok gol yiyen takım: MKE Ankaragücü (2284)
En az gol yiyen takım: Kırıkkalespor (64)
En uzun süre yenilmeyen takım: Beşiktaş (48 maç, 1990-1991 sezonunun 26. haftasından, 1992-1993 sezonunun 13. haftasına kadar)
En uzun süre gol atan takımlar: 39 maç (Sarıyer, 1987-1988 sezonunun 26. haftasından, 1988-1989 sezonunun 28. haftasına kadar. Galatasaray, 1997-1998 sezonunun 2. haftasından, 1998-1999 sezonunun 6. haftasına kadar)
En uzun süre gol yemeyen takımlar: 12 maç (Fenerbahçe, 1967-1968 sezonunda 15-26. haftalar. Trabzonspor, 1978-1979 sezonunda 5-16. haftalar)
En çok gol kralı çıkaran takım: Galatasaray (17)
En çok gol kralı olan futbolcu: Metin Oktay (6)
En uzun süre gol yemeyen kaleci: 1978-1979 sezonunda Trabzonsporlu Şenol Güneş (1112 dakika)
En uzun sezon: 1962-1963 sezonu (42 maç)
En iyi performans: 1988-1989 sezonunda 36 maçta 29 galibiyet, 6 beraberlik, 1 yenilgiyle Fenerbahçe.
En kötü performans: 1996-1997 sezonunda 34 maçta 2 galibiyet, 5 beraberlik, 27 yenilgiyle Zeytinburnuspor. 2011-2012 sezonunda aynı performansla MKE Ankaragücü.
En çok seyircili maç: 2013-2014 sezonunda Atatürk Olimpiyat Stadı'ndaki Beşiktaş-Galatasaray maçı. (76 bin 127 kişi)
En çok gol atılan hafta: 2021-2022 sezonunda 27. hafta (44 gol)
En az gol atılan hafta: 1981-1982 sezonu 29. hafta (4 gol)
Üst üste en çok kazanan takım: Beşiktaş (13 maç, 1959-1960 sezonunda 10-22. haftalar)
Üst üste en çok yenilen takım: 2011-2012 sezonunda MKE Ankaragücü (15 maç, 20-34. haftalar)
Üst üste deplasmanda en çok maç kazanan takım: Fenerbahçe (2010-2011 sezonunun 18. haftasıyla, 2011-2012 sezonunun 6. haftası arasında 12 maç)
En çok takımı yer alan il: İstanbul (16)
En uzun süre kazanamayan takım: Adana Demirspor (29 hafta, 1994-1995 sezonunda 6-34. haftalar)
En çok gol atılan sezon: 2020-2021 (1136 gol)
En az gol atılan sezon: 1973-1974 (405 gol)
Gol ortalaması en yüksek sezon: 2000-2001 (Maç başına 3,32 gol)
Gol ortalaması en düşük sezon: 1973-1974 (Maç başına 1,69 gol)
En çok şampiyonluk gören teknik adam: Fatih Terim (8)
En uzun süre çalışan yabancı teknik direktör: Yugoslav Abdullah Gegic (Çeşitli takımlarda yaklaşık 9 yıl)
Aralıksız en uzun süre görev yapan yabancı teknik adam: İngiliz Gordon Milne (Beşiktaş'ın başında 6,5 sezon)
En uzun süre kendi sahasında yenilmeyen takım: Trabzonspor (90 maç, 1975-1976 sezonunun 10. haftasından, 1981-1982 sezonunun 6. haftasına kadar)
En uzun süre deplasmanda yenilmeyen takım: Galatasaray (40 maç, 1997-1998 sezonunun 19. haftasından, 1999-2000 sezonunun 31. haftasına kadar)
Ligi yenilgisiz kapatan takımlar: 1985-1986 sezonunda Galatasaray, 1991-1992 sezonunda Beşiktaş.
Yenilgisiz şampiyon olan takım: 1991-1992 sezonunda Beşiktaş.
En çok yenilen şampiyon: 8 yenilgi ile 2020-2021 sezonunda Beşiktaş.
En çok gol yiyen şampiyon: 2020-2021 sezonunda 44 golle Beşiktaş.
En az gol yiyen şampiyon: 1969-1970 sezonunda Fenerbahçe (6)
En çok puanla şampiyon olan takım: 1988-1989 sezonunda 93 puanla Fenerbahçe.
En az puanla şampiyon olan takım: 1979-1980 ve 1980-1981 sezonlarında 39'ar puanla Trabzonspor.
En erken şampiyonluğu ilan eden takım: Biteme 3 hafta kala, 1967-1968, 1969-1970 ve 2013-2014 sezonlarında Fenerbahçe, 2021-2022 sezonunda da Trabzonspor
Puanı silinen ilk takım: 1981'de Beşiktaş karşısında sahadan çekilen Mersin İdmanyurdu.
En gollü beraberlikler: 1967-1968 sezonunda Beşiktaş-Galatasaray, 1982-1983 sezonunda Fenerbahçe-Galatasaray, 1995-1996 sezonunda Samsunspor-İstanbulspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor-Kocaelispor, 2001-2002 sezonunda Gençlerbirliği-Diyarbakırspor, Kocaelispor-MKE Ankaragücü, 2006-2007 sezonunda Antalyaspor-Beşiktaş, Kayserispor-Antalyaspor, 2014-2015 sezonunda Trabzonspor-Gaziantepspor, 2018-2019 sezonunda Yeni Malatyaspor-Sivasspor, 2021-2022 sezonunda Konyaspor-Kasımpaşa (4-4)
En nötr sonucu alan takım: 1969-1970 sezonunda 30 maçta 10 galibiyet, 10 beraberlik, 10 yenilgi alan, 26 gol atıp, aynı sayıda gol yiyen Beşiktaş.
En erken gol: 10. saniyede Gaziantep FK futbolcusu Muhammet Demir (2021-2022 sezonunun 16. haftasında Medipol Başakşehir'e)
Gol atan en genç futbolcu: Kayserispor formasıyla Emre Demir. (2019-2020 sezonunda, 9 Kasım 2019 tarihindeki Gençlerbirliği-Kayserispor maçında fileleri havalandıran Emre Demir, 15 Ocak 2004 doğumlu. Emre Demir, 15 yaş, 9 ay ve 25 günlükken topu filelere gönderdi.)
En iyi sezon başlangıcı: 2009-2010 sezonundaki ilk 8 maçını da kazanan Fenerbahçe.
En iyi ilk yarı performansı: 2005-2006 sezonunda 17 maçta 14 galibiyet, 3 beraberlikle Fenerbahçe.
En iyi ikinci yarı performansı: 2010-2011 sezonunda 17 maçta 16 galibiyet, 1 beraberlikle Fenerbahçe.
En çok küme düşen takım: Samsunspor (7)
Ligden düşmeyen takımlar: Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'un yanı sıra 7. sezonunu yaşayacak Alanyaspor, 5. sezonunu geçirecek Gaziantep FK ile 3. sezonunda mücadele verecek Hatayspor.
Lige en çok katılan takımlar: Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray, geride kalan 64 sezonun tamamında yer aldı.
Lige en az katılan takımlar: Petrolofisi, Bucaspor, Siirtspor, Kahramanmaraşspor ve Kırıkkalespor (Birer kez)
Üst üste en çok maçta gol atan futbolcu: 9 maç (Metin Oktay, 1962-1963, Galatasaray), (Saffet Sancaklı, 1995-1996, Kocaelispor)
En çok gol atan futbolcu: FETÖ firarisi Hakan Şükür (249)
En çok oynayan futbolcu: Umut Bulut (515)
En çok maç yöneten hakem: Cüneyt Çakır (385)
En çok maça çıkan teknik adam: Samet Aybaba (621)
Şampiyonluk yaşayan en genç teknik direktör: Tomislav Kaloperovic (31 Ocak 1932 doğumlu Yugoslav teknik adam, Galatasaray'ın başında 25 Mayıs 1969'da şampiyonluğa ulaşırken 37 yaşından 3 ay 25 gün almıştı)
Şampiyonluk yaşayan en yaşlı teknik adam: Fatih Terim (4 Eylül 1953 doğumlu Terim, 2018-2019 sezonunda 19 Mayıs 2019'da Galatasaray'la mutlu sona ulaştığında 66 yaşını tamamlamasına 3 ay 20 gün kalmıştı.)

- Bir sezonda
En çok galip gelen takım: 1959-1960 sezonunda Beşiktaş, 1988-1989 sezonunda Fenerbahçe (29). Beşiktaş ayrıca, iki aşamalı oynanan 1962-1963 sezonunda da toplamda 29 galibiyet aldı.
En az galip gelen takım: 1981-1982 sezonunda Diyarbakırspor, 1992-1993 sezonunda Konyaspor, 1996-1997 sezonunda Zeytinburnuspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor, 2011-2012 sezonunda MKE Ankaragücü (2)
En çok gol atan takım: 1962-1963 sezonunda iki aşamalı ligde 42 maçta 105 gol atan Galatasaray ile 1988-1989 sezonunda 36 maçta 103 gol atan Fenerbahçe.
En az gol atan takım: 1971-1972 sezonunda Samsunspor, 1972-1973 sezonunda Beşiktaş (14)
En az gol yiyen takım: 1969-1970 sezonunda 30 maçta 6 gol yiyen Fenerbahçe.
En çok gol yiyen takım: 2000-2001 sezonunda 34 maçta 91 gol yiyen Adanaspor.
En az berabere kalan takım: 1995-1996 sezonunda Eskişehirspor, 1991-1992 ve 2004-2005 sezonlarında Fenerbahçe (2)
En çok berabere kalan takım: 1982-1983 sezonunda MKE Ankaragücü (18)
En iyi averaja sahip takım: 1988-1989 sezonunda artı 76 ile Fenerbahçe.
En kötü averaja sahip takım: 1996-1997 sezonunda eksi 60 ile Zeytinburnuspor.
En çok gol atan futbolcu: Tanju Çolak (1987-1988 sezonunda 39 gol)
En az golle gol kralı olan futbolcu: Metin Oktay (1959 sezonunda 11 gol)
En çok gol atan yabancı futbolcu: Mbaye Diagne (2018-2019 sezonunda 30 gol)
Evindeki bütün maçları kazanan takımlar: 2000-2001 sezonunda Fenerbahçe, 2001-2002 sezonunda Galatasaray (17)
En az gol atarak şampiyon olan takım: Trabzonspor (1979-1980 sezonunda 25 golle)
"Dört büyükler"i yenen takımlar: 1987-1988 sezonunda Malatyaspor, 2001-2002 sezonunda MKE Ankaragücü, 2006-2007 sezonunda Bursaspor, 2012-2013 sezonunda Kasımpaşa, 2016-2017 ve 2017-2018 sezonunda Medipol Başakşehir.
Dört derbi maçı da hiç gol yemeden kazanan takım: 2002-2003 sezonunda Beşiktaş.
Dört derbi maçı da hiç gol atamadan kaybeden takım: 2014-2015 sezonunda Beşiktaş.
Dört derbi maçı da kaybeden takımlar: 1991-1992 sezonunda Galatasaray, 2014-2015 sezonunda Beşiktaş.
En fazla puan farkıyla şampiyon olan takım: 1987-1988 sezonunda 2. sıradaki Beşiktaş'a 12 puan fark atan Galatasaray.
"Dört büyükler" dışında en çok puan toplayan takım: 2009-2010 sezonunda Bursaspor (75 puan)
"Dört büyükler" dışında en fazla galibiyet alan takımlar: 2007-2008 sezonunda Sivasspor, 2009-2010 sezonunda Bursaspor (23 galibiyet)

- Bir maçta
En çok gol atan futbolcu: 1992-1993 sezonunda Fenerbahçe-Karşıyaka (7-1) maçında 6 gol atan Tanju Çolak.
En çok gol atan yabancı futbolcular: Galatasaraylı Mario Jardel (2000-2011 sezonunda Erzurumspor'a), Fenerbahçeli Alex de Souza (2010-2011 sezonunda MKE Ankaragücü'ne), Adana Demirsporlu Mario Balotelli (2021-2022 sezonunda Göztepe'ye) (5 gol)
En çok penaltı atan takım: 1986-1987 sezonunda Fenerbahçe-Eskişehirspor maçında Fenerbahçe (4)
En çok penaltı atan futbolcu: 1986-1987 sezonunda Fenerbahçeli Zafer Tüzün, Eskişehirspor'a karşı 4 atışı da gole çevirdi.
En fazla kırmızı kart gören takım: 2003-2004 sezonunda Beşiktaş-Samsunspor maçında 5 kırmızı kartla Beşiktaş.

Daha fazlasını oku

 
 
Spor

Dart tahtasının ardındaki adrenalin

2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
TT
TT

Dart tahtasının ardındaki adrenalin

2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta dartı ve arkasındaki coşkulu seyirci kitlesini inceliyoruz.

Dışarıdan bakıldığında dart, pek heyecan verici bir spor gibi görünmeyebilir. Bir oyuncu, belirli bir mesafeden küçük okları duvardaki hedef tahtasına fırlatır. Ardından rakibi aynı şeyi yapar.

Oyuncuların hareket alanı sınırlıdır, mücadele boyunca koşan ya da birbirine temas eden kimse yoktur. Ancak profesyonel dart turnuvalarını izleyenler, bu sakin görüntünün ardında bambaşka bir dünyanın bulunduğunu bilir.

Binlerce kişinin şarkılar söylediği, oyuncuların sahneye yıldızlar gibi çıktığı ve tek bir atışın bütün maçın kaderini değiştirebildiği bu dünyada adrenalin eksik olmaz.

Dartta adrenalin, hızdan değil baskıdan doğuyor. Futbolda son dakika penaltısı neyse, dartta da maçı bitirmek için gereken son çift sayıyı tutturmak o.

Oyuncu, binlerce kişinin önünde, rakibinin de aynı hedefi beklediğini bilerek en kritik atışını yapıyor.

Dartın temel mantığı epey basit: Oyuncular sırayla üçer ok atarak puan toplamaya çalışıyor. Profesyonel karşılaşmalarda en yaygın format olan 501'de ise amaç, 501 puandan başlayıp sıfıra inmek.

Her atışta elde edilen puan, oyuncunun toplamından düşülüyor. Tahtada 20 numaralı bölüm var ve her bölümün puanı, isabet edilen bölgeye göre iki ya da üç katına çıkabiliyor. Tahtanın merkezindeki yeşil halka 25, onun içindeki kırmızı nokta ise 50 puan değerinde.

Ancak oyunun en önemli kuralı, sıfıra ulaşmanın tek başına yeterli olmaması. Oyuncunun son atışını çift puanlı bir bölgeye yapması gerekiyor. Örneğin 40 puanı kalan bir oyuncu, oyunu tek okla bitirmek için çift 20'yi vurmalı. Bu kural, dartın matematiksel tarafını aynı zamanda psikolojik bir mücadeleye dönüştürüyor. Çünkü oyuncu yalnızca puanını azaltmaya değil, kalan puanına uygun bir bitiriş kombinasyonu hazırlamaya da çalışıyor.

Üç okla 180 puan toplamak, bir oyuncunun tek turda ulaşabileceği en yüksek skor. Bu nedenle üç okun da 20 numaralı bölümün üç katına isabet etmesi, profesyonel dartın en tanınan anlarından biri.

Seyirciler de bu üç atışın ardından gelen 180 anonsunu büyük bir coşkuyla karşılıyor. Fakat yüksek skor toplamak kadar, maçı bitirecek doğru kombinasyonu bulmak da önemli.

Dartta oyuncuların fiziksel hareketleri sınırlı olsa da zihinleri sürekli çalışıyor. Bir oyuncu tahtaya yaklaşırken yalnızca hedef alacağı bölgeyi düşünmüyor. Kalan puanını, elindeki üç oku, rakibinin skorunu ve bir sonraki turda karşılaşabileceği ihtimalleri de hesaplıyor.

Örneğin rakibinin maçı bitirmeye çok yaklaştığını bilen bir oyuncu için yüksek puan toplamak artık tek başına yeterli olmayabilir. Rakibine yeniden atış fırsatı vermeden oyunu bitirebilmek için kalan puanını doğru kombinasyonla sıfırlaması gerekir.

Bir atışın birkaç milimetre sapması, planlanan kombinasyonu bozabilir. Bu durumda oyuncu, elindeki kalan oklarla yeni bir yol bulmak zorundadır.

Üstelik oyuncuların hata yapma lüksü, maçın sonuna yaklaşıldıkça azalır. 501 puanlık bir oyunda ilk turlarda kaçan bir atış telafi edilebilir. Ancak maçın son bölümünde, özellikle çift sayıyla bitirme aşamasında, aynı hata rakibe maçı kazanma fırsatı verebilir.

Dartın gerilimi de tam olarak burada ortaya çıkar: Oyuncu, fiziksel olarak neredeyse hiç hareket etmeden, her atışta büyük bir baskıyla mücadele eder.

Dartın en şaşırtıcı taraflarından biri de seyircileri. Özellikle Londra'daki Alexandra Palace'ta düzenlenen PDC Dünya Şampiyonası, klasik bir spor karşılaşmasından çok büyük bir eğlence etkinliğini andırıyor.

Tribünleri dolduran binlerce kişi renkli kostümler giyiyor, şarkılar söylüyor ve oyuncuların sahneye çıkışlarını büyük bir coşkuyla karşılıyor.

Oyuncuların kendilerine özel giriş müzikleri var. Bazı şarkılar tribünlerin tamamı tarafından ezbere biliniyor ve binlerce kişi aynı anda eşlik ediyor. Maç sırasında da bu enerji kaybolmuyor.

Özellikle 180 puanlık turlar ve kritik bitirişler, salonda büyük bir gürültüye neden oluyor. Bir oyuncu önemli bir atışa hazırlanırken karşısında sessizce bekleyen bir seyirci kitlesi değil, her an tepki vermeye hazır binlerce kişi bulunuyor.

Bu atmosfer, dartın psikolojik tarafını daha da önemli hale getiriyor. Oyuncuların dikkatini dağıtabilecek tezahüratlar, rakip lehine yükselen sesler ve maçın heyecanıyla değişen tribün tepkileri, konsantrasyonu korumayı zorlaştırabiliyor.

Profesyonel oyuncuların bu gürültünün içinde hedeflerine odaklanması gerekiyor. Bir yandan rakibinin performansını takip ederken diğer yandan seyircinin yarattığı baskıyı kontrol altında tutmaya çalışıyorlar.

Üstelik dart seyircisi yalnızca izlemekle yetinmez. Oyuncuların lakapları, giriş müzikleri ve kendilerine özgü hareketleri de bu kültürün parçası. Bu nedenle büyük dart turnuvaları, sporun rekabetçi yönüyle eğlenceyi bir araya getiren kendine has bir atmosfere sahip.

Profesyonel dartın bugünkü yapısı da uzun bir rekabet tarihinin sonucu. İlk Dünya Şampiyonası 1978'de düzenlendi ve Galli Leighton Rees, finalde İngiliz John Lowe'u 11-7 yenerek ilk şampiyonluğa ulaştı.

1992'de bazı oyuncuların British Darts Organisation'dan ayrılarak World Darts Council'ı (WDC) kurmasıyla profesyonel dartta yeni bir dönem başladı. Daha sonra Professional Darts Corporation (PDC) adını alan organizasyon, ilk Dünya Şampiyonası'nı 1993-1994 döneminde düzenledi. İki organizasyon arasındaki rekabet, profesyonel dartın gelişiminde önemli rol oynadı.

Bu sporun tarihindeki en büyük isimlerden biri ise Phil Taylor. İngiliz oyuncu, kariyeri boyunca 16 dünya şampiyonluğu kazanarak dart tarihinin en başarılı isimlerinden biri haline geldi.

2018'in başında emekli olan Taylor'ın rekoru, profesyonel dartın ne kadar uzun süreli bir istikrar ve üstün konsantrasyon gerektirdiğini de gösteriyor.

Dartı özel kılan şey, bütün bu rekabetin küçük bir hedef tahtasının önünde yaşanması. Oyuncuların koşmasına, zıplamasına ya da rakipleriyle fiziksel mücadeleye girmesine gerek yok.

Bazen bütün maç, kalan 40 puanı çift 20 ile bitirip bitiremeyeceklerine bağlı. Tribünler nefesini tutarken oyuncunun elindeki son ok, sporun bütün gerilimini tek bir noktada topluyor.

Dart tahtasının karşısında duran oyuncu için o an yalnızca bir atıştan ibaret değil. Binlerce kişinin önünde, rakibinin beklediği ve bütün maçın sonucunu belirleyebilecek bir sınav. Dışarıdan sakin görünen bu sporun içinde, işte tam da bu yüzden, büyük bir adrenalin var.

Kaynaklar: PDC, Darts501, Sky Sports

DÜNYA Türkiye

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
TT
TT

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri, salı günü satışa sunuldu. Türkiye’nin İstanbul kentinde 2-6 Şubat tarihleri arasında düzenlenecek turnuvaya Barcelona, Real Madrid, Atletico Madrid ve Real Sociedad olmak üzere dört takım katılacak.

Turnuvanın ilk karşılaşması, 2 Şubat Salı günü Barcelona ile Atletico Madrid arasında Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi’nde oynanacak. Yarı finalin diğer maçında ise Real Madrid ile Real Sociedad, 3 Şubat Çarşamba günü Beşiktaş Park’ta karşı karşıya gelecek. Final maçı 6 Şubat Cumartesi günü yapılacak.

Riyad Sezonu sponsorluğunda İstanbul’da düzenlenecek turnuvada, yarı final karşılaşmalarını kazanan iki takım, 2027 İspanya Süper Kupası şampiyonunu belirlemek üzere finalde mücadele edecek.

DÜNYA

Araştırma: Liberaller Messi’yi tercih ediyor... Muhafazakârlar ise Ronaldo’ya yöneliyor

Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Araştırma: Liberaller Messi’yi tercih ediyor... Muhafazakârlar ise Ronaldo’ya yöneliyor

Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu karma dövüş sanatları organizasyonları UFC ve Power Slap’in arkasındaki isim Dana White’ı Beyaz Saray Sözcüsü olarak atama fikrini gündeme getirdi. Alışılmadık bu öneri, ABD’de spor ile siyaset arasındaki giderek artan iç içe geçmişliği gözler önüne serdi.

İngiliz The Guardian gazetesinde bugün yayımlanan Sean Ingle imzalı habere göre Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda UFC CEO’sunu bu göreve getirmek istediğini açıkladı. White’ı ‘şiddetli bir dövüşçü ve savaşçı’ olarak nitelendiren Trump, ‘çılgın sol kesime karşı bizi savunmaları’ için altı dövüşçüsünün de kendisine katılmasını önerdi.

Trump, pazar gününe gelindiğinde bu fikrinden vazgeçmiş olsa da öneriye yönelik kutuplaşmış tepkiler ve UFC ile Trump yanlısı MAGA hareketi arasındaki giderek güçlenen ilişki, araştırmacıların incelemeye başladığı bir soruyu yeniden gündeme taşıdı: Siyasi eğilimlerimiz, izlediğimiz ve yaptığımız sporları, hatta desteklediğimiz sporcuları giderek daha fazla mı etkiliyor?

Spor ile siyaset arasındaki ilişki uzun yıllara dayanıyor. Bu ilişki, 1938’de boksörler Joe Louis ile Max Schmeling arasında yapılan ikinci karşılaşmanın demokrasi ile faşizm arasında sembolik bir mücadeleye dönüşmesinden Güney Afrika’daki apartheid rejimine ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline kadar uzanıyor.

devfevb
Siyasi eğilimler, izlediğimiz spor dallarını giderek daha fazla etkilemeye mi başladı? (AP)

Bununla birlikte spor, sağ ve sol kesimleri, gençleri ve yaşlıları, zenginleri ve yoksulları bir araya getiren bir alan olma özelliğini de korudu. Ancak giderek artan siyasi kutuplaşma bu tabloyu değiştirmeye başlamış olabilir. Öyle ki siyasi görüşler, Arjantinli Lionel Messi ile Portekizli Cristiano Ronaldo arasında yapılacak tercihi bile etkileyebiliyor.

Singapur’daki akademisyenlerin kısa süre önce 26 ülkeden 10 binden fazla kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği bir araştırmada, katılımcılardan Messi ile Ronaldo arasında hangisini tercih ettiklerini belirtmeleri istendi.

Araştırma sonuçları, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyal sınıf ve siyasete ilginin oyunculardan birini tercih etme konusunda istatistiksel açıdan anlamlı bir belirleyiciliğe sahip olmadığını ortaya koydu.

Buna karşılık öne çıkan faktör siyasi eğilim oldu. Araştırmacılar, ülkelerindeki ulusal ortalamaya kıyasla daha liberal görüşlere sahip kişilerin Messi’yi tercih etme olasılığının istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu belirledi.

Araştırma bu ilişkinin nedenine dair kesin bir açıklama sunmuyor. Bununla birlikte muhafazakâr kesimlerin Ronaldo’nun imajını çalışkanlık ve disiplin değerleriyle özdeşleştirebileceği, liberallerin ise Messi’nin doğal yeteneğine ve görece daha küçük fiziksel yapısına ilgi duyabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

Araştırmanın, Ronaldo’nun geçen yıl Beyaz Saray’ı ziyaret etmesinden aylar önce gerçekleştirildiği de dikkat çekiyor. Bu durum, söz konusu ziyaretin katılımcıların yanıtlarını etkilemiş olma ihtimalini ortadan kaldırıyor.

Araştırma, iki yıldızın popülerliğinde coğrafi açıdan belirgin farklılıklar bulunduğunu da ortaya koydu. Ronaldo’nun en fazla tercih edildiği ülkelerin başında Endonezya, Türkiye, Meksika ve Mısır gelirken bunları Portekiz, Singapur ve Çin izledi.

Messi ise en yüksek desteği Güney Kore ve Arjantin’de aldı. Bu ülkeleri Finlandiya, İspanya ve İngiltere takip etti.

Araştırma, geleneksel siyasi sınıflandırmalarla da sınırlı kalmadı. Katılımcılara, ülkenin yönetiminde ‘parlamento ve seçimlerle uğraşmak zorunda olmayan güçlü bir lider’ bulunması fikrine ne ölçüde destek verdikleri sorularak otoriter yönetime ilişkin tutumları da incelendi.

Yanıtlar, bu yönetim modelini daha fazla destekleyen katılımcıların Ronaldo’yu tercih etme eğiliminin daha yüksek olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar ayrıca kısa video içerikleri üzerinden daha fazla haber tüketen kişilerin de istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde Portekizli yıldızı tercih etmeye daha yatkın olduğu sonucuna ulaştı.

Bu bulgular, siyasi kültür ile sportif tercihler arasındaki ilişkiyi anlamak açısından yeni bir kapı aralıyor. Ancak söz konusu sonuçların istatistiksel bağlantıları ortaya koyduğu, siyasi görüşlerin bir oyuncuyu desteklemenin doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamadığı belirtiliyor.

ABD’de de muhafazakârlar ile liberallerin sportif tercihlerinin farklılaştığına işaret eden başka bulgular bulunuyor.

Sosyolog Joshua Woods, siyasi eğilimler ile 53 spor dalının popülerliği arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Google arama eğilimlerine ve 2020 ABD başkanlık seçimlerinde Donald Trump’a verilen oy oranlarına dayanan bir araştırma gerçekleştirdi.

Woods, Amerikan futbolu, beyzbol ve basketbol gibi geleneksel sporların yanı sıra rodeo ve amigo gösterilerinin, Trump’a daha yüksek oranda oy verilen bölgelerde, Joe Biden’ı destekleyen bölgelere kıyasla daha popüler olduğunu tespit etti.

Artistik buz pateni, sörf ve ultimate frizbi sporunun yanı sıra futbol ve tenis ise liberal bölgelerde belirgin biçimde daha popülerdi.

‘Red Sports and Blue Sports: Political Ideology and the Popularity of Sports in the United States’ (Kırmızı Sporlar ve Mavi Sporlar: ABD’de Siyasi İdeoloji ve Sporların Popülerliği) başlıklı araştırmada, bu farklılıkların olası bir açıklaması da ele alındı. Buna göre muhafazakârlar, liberallere kıyasla geleneklere ve toplumsal normlara uyuma daha fazla önem veriyor olabilir. Bu nedenle yeni, alternatif veya toplumsal statüsü daha düşük sporları denemeye daha az istekli olabilirler.

bgyn
26 ülkeden 10 bin kişinin katıldığı bir araştırmada, katılımcılardan Messi ve Ronaldo arasında hangisini tercih ettiklerini belirtmeleri istendi. (Reuters)

Ancak Woods açısından en büyük sürpriz, ABD’de artık nispeten yerleşik bir spor dalı haline gelen futbolun hâlâ liberal bölgelerle daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesiydi.

Araştırmacı, “Benim açımdan çalışmamızın en ilgi çekici sonucu, Trump’ın aldığı oy oranı ile futbola duyulan ilgi arasında güçlü bir negatif ilişki bulunmasıydı” dedi.

Woods, futbola daha fazla ilgi gösteren bölgelerin Trump’a oy verme eğiliminin belirgin biçimde daha düşük olduğunu açıkladı.

Avrupa’da ise bu ilişkiye dair bilimsel veriler, konuyu ele alan araştırmaların azlığı nedeniyle henüz sınırlı.

Belçika’da 650 katılımcıyla gerçekleştirilen yakın tarihli bir araştırmada, bireylerin siyasi görüşlerine bağlı olarak spor yapma düzeylerinde farklılık bulunduğuna dair açık bir kanıta ulaşılamadı.

Araştırmaya katılan araştırmacılardan Jill Murray, önceki çalışmaların sağ eğilimli kişilerin genellikle tanınmış ve köklü markaları tercih ettiğini, sol eğilimli kişilerin ise daha küçük veya uzmanlaşmış markalara yöneldiğini gösterdiğini söyledi.

Murray, “Bu nedenle sporda da benzer bir durumun ortaya çıkacağını düşündük, ancak sonuçlar bunu göstermedi” ifadesini kullandı.

Murray şu anda araştırmalarının kapsamını genişletmek için çalışıyor. Bu çerçevede İngiltere de incelenmeye değer bir ülke olarak öne çıkıyor. Özellikle futbolun İngiliz toplumunda köklü bir yere sahip olması ve siyasi ayrımları aşan geniş bir desteğe ulaşması dikkat çekiyor.

Bununla birlikte bazı diğer spor dallarının sağ veya sol siyasi eğilimlerle daha fazla özdeşleşebileceği ihtimali artık göz ardı edilmiyor.

Ingle, haberinin sonunda bir tanıdığının hikâyesine yer verdi. Marangozluk yapan ve sosyal medya kullanmayan bu kişi, kısa süre önce YouTube üzerinden bir boks maçını izlerken karşısına İngiltere’deki Reform Partisi’nin reklamı çıktı.

Reklam karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen adam, “Boks artık sağın sporu mu oldu?” diye sordu.

Geçmişte kolaylıkla göz ardı edilebilecek bu soru, siyasi kutuplaşmanın izlediğimiz sporlardan tercih ettiğimiz yıldızlara kadar sportif tercihlerimizin en ince ayrıntılarına dahi yayılmaya başlamış olabileceğine işaret eden bulgular karşısında artık araştırılmayı hak ediyor.