Suriye’nin doğusundaki el-Hol Kampı’ndan kaçış girişimi engellendi

El Hol Kampı’ndaki çocukların arşiv fotoğrafı (Şarku’l Avsat)
El Hol Kampı’ndaki çocukların arşiv fotoğrafı (Şarku’l Avsat)
TT

Suriye’nin doğusundaki el-Hol Kampı’ndan kaçış girişimi engellendi

El Hol Kampı’ndaki çocukların arşiv fotoğrafı (Şarku’l Avsat)
El Hol Kampı’ndaki çocukların arşiv fotoğrafı (Şarku’l Avsat)

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'ne bağlı İç Güvenlik Güçleri'nin (Asayiş) internet sitesinde yayınlanan yeni bir videoda, Haseke vilayetinin doğusunda yer alan el-Hol Kampı’ndan aralarında çocukların da bulunduğu bir grup çarşaflı kadının ahşap ve inşaat malzemeleri yüklü bir kamyonun römorkuna gizlenerek kaçmaya çalıştığı görüldü. Bunun, kalabalık kampta yaşayan DEAŞ militanlarının ailelerini kaçırmaya yönelik son girişimi olduğu belirtildi.
Kamp yönetiminden bir güvenlik kaynağı, güvenlik güçlerinin, inşaat malzemeleri taşıyan bir kamyonla DEAŞ'lıların ailelerini kaçırma girişiminde bulundukları ihbarını aldığını söyledi. Kaynak Şarku’l Avsat ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Salı günü öğleden sonra kamptan bir kamyon çıktı. İçerisinde 39'u çocuk ve 17'si kadın olan 56 örgüt üyesi yakalanana kadar takip edildi” ifadelerini kullandı. Kaynak, kamyon şoförünün, güvenlik güçlerinin başarıyla önlediği kaçakçılık operasyonuna katılan uyuyan hücrelerle işbirliği yaptığından şüphelenildiğine dikkati çekti. Kaynak, bu yılın başında Haseke’nin güneyindeki hapishanedeki kanlı saldırıya benzer el-Hol Kampı’nın kontrolünü ele geçirmeyi amaçlayan geniş çaplı saldırı planlayan aktif hücreler hakkında istihbarat bilgileri ve araştırmaları olduğunu belirtti.
Haseke kentinin yaklaşık 45 kilometre doğusunda bulunan kampta sık sık kaçış olayları yaşanıyor ve kampta çoğu kadın ve çocuk 56 bin kişi bulunuyor. Ayrıca kamp, 54 Batı ve Arap uyruklu 10 bin kişilik örgüt üyelerinin göçmen aileleri için özel bir bölüme de ev sahipliği yapıyor.
Kuzey ve Doğu Suriye İç Güvenlik Güçleri Sözcüsü Ali el Hasan, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Mart 2020'den bu yana engellenen ve belgelenen kaçış girişimlerinin 728'i aştığına işaret etti. Hasan, kampın genel kontrol ve teftiş noktalarını arttırdıklarını, kampın etrafında gece ve gündüz olmak üzere devriyeler yapılarak giriş ve çıkışların kontrol edildiğini ve kampın 9 bölüme ayrıldığını söyledi.
Kaçış olaylarının artması sonrası güvenlik önlemleri ve prosedürlerine değinen Hasan, kamp alanının çok büyük olduğu ve engebeli çöl arazileriyle çevrili olduğu göz önüne alındığında, “Gözlem noktalarını, nöbet noktalarını ve devriyelerimizin kamp içinde ve dışında sayısını artırdık” dedi. Açıklamasında insan kaçakçılığı yapan kişilerin tutuklandığını ve aralarında DEAŞ’lı kadınların da bulunduğunun tespit edildiğini sözlerine ekleyen Hasan, bu kişilerin örgütün kamp içindeki uyuyan hücreleri ile yurt dışında kaçakçılık yapan örgüt ailelerine yardım sağlayan diğer gruplar arasında arabuluculuk rolü üstlendiğini aktardı. El Hol Kampı Sorumlusu Hemrin Hasan, kamp sorununun uluslararası bir sorun olduğunu ve ilgili ülkelerin çözüm sağlamak için sert önlemler alması gerektiğini belirterek, şimdiye kadar bu hükümetlerin herhangi bir teklif sunmadıklarını ve toplumlarına tehdit oluşturan aşırılıkçı bir ideolojiyi taşıdıkları gerekçesiyle vatandaşlarını kabul etmeyi reddettiklerini kaydetti. Hemrin, herhangi bir çözüm sunulmadan ailelerin Suriye'nin doğusunda Irak sınırına yakın olan bu yerde kalmasına karşı uyarıda bulundu. Nüfusunun yüzde 65'ini oluşturan ve ebeveynlerinin kararlarına kurban giden bu kamptaki çocukların kurtarılması için uluslararası topluma çağrıda bulunan Hemrin, ailelerinin bu çocukların üzerlerindeki etkisi konusunda uyardı. Ayrıca, DEAŞ ailelerinin sadece Suriye için değil tüm dünya ülkeleri için tehlike arz eden saatli bir bomba olduğunu vurguladı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.