İngiltere’de maymun çiçeğinin endemik hale gelmesini önlemeye yönelik çağrılar hız kazandı

İngiltere’de maymun çiçeği tartışması artarken ABD’de hastalığa karşı aşılama sürüyor. (AP)
İngiltere’de maymun çiçeği tartışması artarken ABD’de hastalığa karşı aşılama sürüyor. (AP)
TT

İngiltere’de maymun çiçeğinin endemik hale gelmesini önlemeye yönelik çağrılar hız kazandı

İngiltere’de maymun çiçeği tartışması artarken ABD’de hastalığa karşı aşılama sürüyor. (AP)
İngiltere’de maymun çiçeği tartışması artarken ABD’de hastalığa karşı aşılama sürüyor. (AP)

İngiltere’de çeşitli gruplar, maymun çiçeği hastalığının ülkede ‘endemik bir hastalık’ haline gelmemesi için hükümete hastalıkla mücadele çabalarını güçlendirme çağrısında bulundu.
İngiliz haber ajansı BA Media’nın bildirdiğine göre her ne kadar sağlık yetkilileri sakin olma çağrısında bulunsa da hükümet üyeleri, hastalığın eşcinsel toplulukta ‘ciddi korku ve endişeye neden olması’ sebebiyle Sağlık Bakanı Steve Barclay’den harekete geçmesini istedi.
Muhafazakârlar, İşçi Partisi, Liberal Demokratlar, Yeşiller ve İskoç Ulusal Partisi’nden LGBT bireyler tarafından imzalanan Barclay’a yönelik mektupta şu ifadelere yer verildi:
“Çeşitli siyasi partilerden bizler (LGBT bireyler), hükümete maymun çiçeği salgınını bir halk sağlığı acil durumu olarak ele alınmasına yönelik çağrı yapmak için bir araya geldik. Maymun çiçeğinin Birleşik Krallık’ta endemik olmasına izin veremeyiz.”
Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı Sözcüsü de “Binlerce maymun çiçeği aşısı yapıldı ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) risk altındakilere aşı olma çağrısı yapmak için çalışıyor” dedi.
Mektup, ABD’nin perşembe günü, fon tahsis edilmesini sağlayacak, veri toplamaya yardımcı olacak ve hastalıkla mücadele için ek personel görevlendirecek bir adımla maymun çiçeğini halk sağlığı acil durum ilan etmesinden sonra geldi.
ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanı Xavier Becerra konuya dair yaptığı açıklamada “Bu virüsle mücadele ederken bir sonraki seviyeye çıkmaya hazırız. Her ABD’liyi maymun çiçeği hastalığını ciddiye almaya ve bu virüsle savaşmamıza yardım etmek için sorumluluk üstlenmeye çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD’nin hastalığa yönelik bu bildirisi başlangıçta 90 gün için geçerli ancak daha sonra yenilenebilir. Perşembe günü ülke çapında vaka sayısı 6 bin 600’ü aştı. Vakaların yaklaşık dörtte biri New York Eyaleti’nde kaydedildi. Uzmanlar, semptomlar gizli olabileceği için, mevcut salgında gerçek vaka sayının çok daha yüksek olabileceğine inanıyor.
ABD aslında çiçek hastalığına karşı geliştirilen daha sonra maymun hastalığına karşı da kullanılmasına izin verilen JYNNEOS aşısının 600 bin dozunu uyguladı. Ancak bu sayı, virüse karşı savunmasız olan ve aşıya oldukça ihtiyaç duyan yaklaşık 1,6 milyon kişi olduğu göz önüne alındığında yeterli görülmüyor.  
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 23 Temmuz’da, “orthopoxvirus simian” virüsü olarak da bilinen maymun çiçeği ile mücadeleyi güçlendirmek için uluslararası halk sağlığı acil durumu olarak, en üst düzeyde alarm ilan etti.
Hastalığın erken belirtileri arasında yüksek ateş, şişmiş lenf düğümleri ve su çiçeği benzeri döküntüler yer alıyor. Hastalık genellikle iki ila üç hafta sonra kendi kendine iyileşiyor. Bazen iyileşme süreci bir ay kadar sürebiliyor.



İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
TT

İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) bugün yaptığı açıklamada, İran’daki yoğun baskı altında gerçekleşen protesto dalgasında 5 bin 848 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladığını duyurdu. HRANA ayrıca, binlerce potansiyel kurbanla ilgili bilgileri halen teyit etmekte olduğunu belirtti.

Protestolar, ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Aralık 2025’in sonlarında başlamış, kısa sürede hükümete karşı geniş katılımlı bir hareket halini almıştı. Gösteriler, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde gerçekleşen kitlesel yürüyüşlerle doruk noktasına ulaştı.

İnsan hakları kuruluşları, yetkilileri eşi görülmemiş bir baskı kampanyası yürütmekle suçladı; bu kampanya kapsamında protestoculara doğrudan ateş açıldığı belirtiliyor. Son dönemde ise yoğun güvenlik operasyonları nedeniyle gösterilerin ivmesi azalmış durumda.

HRANA ve diğer gözlemciler, internetin 18 gündür kesik olmasının doğrulama sürecini ciddi şekilde engellediğini ve gerçek ölü sayısının şu ana kadar belgelenen rakamların çok üzerinde olabileceğini kaydetti.

HRANA, 5 bin 848 kişinin öldüğünü doğruladı; bunların 5 bin 520’si gösterici, 77’si 18 yaş altı, 209’u güvenlik güçleri mensubu ve 42’si sivil. HRANA ayrıca halen 17 bin 91 vakayı araştırdıklarını ve en az 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Veriler, tanıklar, kurban aileleri, yerel kayıtlar vee İran’daki resmi olmayan adli ve tıbbi kaynaklardan toplanıyor ve çok aşamalı iç doğrulama süreçlerinden geçiriliyor.

HRANA’nın geçmişteki protesto dalgalarında sağladığı doğruluk oranı, onu uluslararası medya için güvenilir bir referans haline getirmişti. Mevcut ölü sayısının, İran’da son on yıllarda görülen herhangi bir protesto veya karışıklıktan daha yüksek olduğu ve kaos açısından 1979’daki İslam Devrimi dönemini anımsattığı ifade ediliyor.

Öte yandan internet özgürlüğünü izleyen NetBlocks, İran’da kesintinin devam etmesinin, ‘sivil halka yönelik kanlı baskı kampanyasının boyutunu doğrulamayı’ zorlaştırdığını belirtti. NetBlocks, iletişim üzerindeki kısıtlamaların sıkı tutulduğunu ve hükümet hesaplarının resmi otoritenin anlatısını yaymaya devam ettiğini kaydetti.

İranlı yetkililer geçtiğimiz hafta, ilk resmi bilanço olarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ölenleri ‘şehitler’ ve ‘isyancılar’ olarak ayırdı; şehitler, güvenlik güçleri mensupları veya sivillerden oluşurken, isyancıların ABD bağlantılı oldukları iddia edildi. Vakıf, ölenlerin 2 bin 427’sinin ‘şehit’ kategorisinde olduğunu belirtti.

ABD’nin Time dergisi dün İran’daki tıbbi kaynaklara dayandırdığı haberinde, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde ölenlerin sayısının yaklaşık 30 bin kişi olabileceğini aktardı; bu rakam hem resmi hem de insan hakları kuruluşlarının açıklamalarını önemli ölçüde aşıyor.

Buna ek olarak, İran dışında yayın yapan Iran International televizyonu, 8-9 Ocak tarihlerinde güvenlik güçleri tarafından öldürülen İranlı sayısını 36 bin 500’den fazla olarak verdi. Kanal bu bilgiyi raporlar, belgeler ve kaynaklarıyla doğruladığını iddia etti, ancak bağımsız teyit sağlanamadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu yüksek tahminlere yanıt vererek, açıklamaları ‘Hitler tarzı büyük bir yalan’ olarak nitelendirdi.

Bekayi dün X platformunda yaptığı paylaşımda söz konusu iddiaları reddederek, “Bu, İran sokaklarında öldürmeyi planladıkları sayı değil mi? Başarısız oldular, şimdi medyada bunu çarpıtıyorlar” dedi ve dolaşıma giren rakamları ‘kötü niyetli bir medya dezenformasyonu kampanyası’ olarak nitelendirdi.

Bu arada Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), güvenlik güçleri tarafından öldürülen en az 3 bin 428 göstericiyi belgelediğini açıkladı. Örgüt, nihai ölü sayısının 25 bine kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.


Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
TT

Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov bugün yaptığı açıklamada, İran'a yönelik herhangi bir olası saldırının Ortadoğu'da “ciddi” istikrarsızlığa yol açacağı uyarısında bulundu.

RT televizyonunda yayınlanan açıklamaya göre Peskov, Moskova'nın “tüm tarafların itidalini korumalarını ve barışçıl bir çözüme odaklanmalarını beklediğini” söyledi.

Ukrayna ile savaşla ilgili olarak Peskov, Başkan Vladimir Putin'in gündeminde Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile herhangi bir görüşme bulunmadığını, ancak böyle bir görüşmenin “çok hızlı” olarak gerçekleşebileceğini ifade etti.

Trump geçen perşembe günü, “büyük bir güç”ün şu anda İran'a doğru ilerlediğini ve ABD'nin oradaki durumu yakından izlediğini söyledi.


Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
TT

Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Maine'deki bir havalimanından kalkan ve içinde sekiz kişi bulunan özel bir uçağın düştüğünü ve alev aldığını, ancak yolcuların durumlarının ve kimliklerinin henüz bilinmediğini açıkladı.

FAA, yaptığı açıklamada, çift motorlu Bombardier Challenger 600 uçak kazasının dün saat 19:45 civarında Bangor Uluslararası Havaalanında meydana geldiğini belirtti.

Ayrıntılar resmi olarak açıklanmadı, ancak konuyla ilgili bir hükümet yetkilisi Reuters'e, kazadan sonra büyük bir yangın çıktığını söyledi. Hükümet yetkilisi, uçağın Teksas'tan Maine'e uçtuğunu belirtti.

Federal Havacılık İdaresi kayıtlarına göre, uçak Nisan 2020'de hizmete girmişti.

FAA, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu ile iş birliği içinde kazayı soruşturacağını duyurdu.