İsrail Savunma Bakanı: İslami Cihad Hareketi’nin yurt dışındaki yöneticileri de bedel ödeyecek

İsrail’in dün Gazze’nin güneyindeki yerleşim bölgelerine düzenlediği saldırının yol açtığı yıkım (AFP)
İsrail’in dün Gazze’nin güneyindeki yerleşim bölgelerine düzenlediği saldırının yol açtığı yıkım (AFP)
TT

İsrail Savunma Bakanı: İslami Cihad Hareketi’nin yurt dışındaki yöneticileri de bedel ödeyecek

İsrail’in dün Gazze’nin güneyindeki yerleşim bölgelerine düzenlediği saldırının yol açtığı yıkım (AFP)
İsrail’in dün Gazze’nin güneyindeki yerleşim bölgelerine düzenlediği saldırının yol açtığı yıkım (AFP)

İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz, İslami Cihad Hareketi’nin yurt dışındaki yöneticilerinin de bedel ödeyecekleri tehdidinde bulundu.
Gantz, İsrail’in güneyindeki bir Demir Kubbe hava savunma tesisine yaptığı ziyarette, “Yurtdışında restoranlarda oturan, Tahran, Suriye ve Lübnan’daki otellerde kalan İslami Cihad’ın liderleri halklarından kopuk” dedi.
Bu liderlerin şiddetin artması nedeniyle Gazze sakinlerinin geçim kaynaklarına ciddi şekilde zarar verdiğini söyleyen Gantz, onların da bedel ödeyeceklerini söyledi.
Gantz, İslami Cihad’a yönelik mevcut saldırının sınırsız ve kısıtlama olmaksızın devam edeceğini ve yoğunlaştırılacağını vurguladı.
İsrail ile kırmızı çizgileri olmayan bir savaşta savaşma sözü veren İslami Cihad Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en Nahale’nin Tahran’da olduğuna vurgu yapan Gantz, Gazze halkına seslenerek, “Devrim Muhafızları maaşınızı ödemeyecek” dedi.
İsrail ordusu, dün, abluka altındaki Gazze Şeridi’nde İslami Cihad Hareketi’ne ait merkezleri vurdu.
Gazze’deki Filistin direniş gruplarının askeri kanatları ise, İsrail’in saldırılarına karşılık Gazze Şeridi’nin çevresi, Tel Aviv ve merkezdeki şehirlere roket saldırıları düzenledi.
İsrail ordusu dün sabahtan itibaren Gazze’deki evleri hedef alarak yerle bir etmeye başladı.
Gantz’ın saldırıyı artırma talimatının ardından, savaş uçakları Gazze’nin Şucaiyye Mahallesi’ne düzenlediği hava saldırısında bir motosikleti hedef aldı.
İsrail ordusu yaptığı açıklamada, özel Egoz komando birliğinin Gazze Şeridi sınırındaki Filistin İslami Cihad gözlem noktasına saldırdığını bildirdi.
İsrail’in Cuma gününden bu yana Gazze Şeridi’nde sürdürdüğü ‘Şafak Vakti’ operasyonu nedeniyle 24 kişi yaşamını yitirdi.
Filistin Sağlık Bakanlığı, hayatını kaybedenler arasında 5 yaşında bir kız, 23 yaşında bir kadın ve yaşlı bir kadın olduğunu ve 125 kişinin yaralandığını belirtti.
Gazze’deki hükümete bağlı Medya Ofisi Müdürü Selame Maruf, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırısı sonucu 650 konutun tamamen veya kısmen yıkıldığını söyledi.
İslami Cihad hareketinin askeri kanadı Kudüs Tugayları, Meydanların Birliği operasyon kapsamında, Tel Aviv, Ben Gurion Havalimanı, Aşdod, Beerşeba, Aşkelon, Netivot ve Sderot’a 60 füze atıldığını bildirdi.
Kudüs Tugayları yaptığı açıklamada, “Allah’ın izniyle, halkımıza, savaşçılarımızın moralinin en yüksek durumda olduğunu ve mücahitlerimizin sahada kazanacağını garanti ediyoruz” ifadelerine yer verdi.
İsrail ise, Cuma gününden bu yana yaklaşık 350 füze tespit ettiğini, hava savunma sistemlerinin bunların yüzde 95’ini püskürttüğünü, geri kalanının ise açık alanlara düştüğünü duyurdu.
İslami Cihad’ın fırlattığı füzeler, Gazze sınırındaki yerleşim birimlerinde bir otoparka, bir eve ve bir fabrikaya zarar verdi.
Ayrıca 23 yerleşimci ve iki askerin şarapnel veya panik nedeniyle yaralanmasına neden oldu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Hüseyin Selami, Filistin İslami Cihad Hareketi Genel Sekreteri Ziyad en-Nahhale ile dün başkent Tahran’da bir araya geldi.
Tümgeneral Selami, “Siyonistler, işledikleri son suçlar için ağır bedel ödeyecektir. Direnişe devam edeceğiz ve diğer Filistinli direniş gruplarının iş birliği sayesinde çok iyi durumdayız” dedi.
Mısır, temasları ilerletmek için geçici de olsa bir ateşkes üzerinde çalışırken, çatışma daha karmaşık bir hal alırsa Hamas’ın bundan ne kadar uzakta kalabileceği bilinmiyor.
Saldırıya yönelik tepkiler
Suudi Arabistan, İsrail işgal güçlerinin Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırıyı kınadığını bildirdi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Riyad’ın kardeş Filistin halkının yanında olduğunu vurgulayarak, uluslararası toplumu gerilimi sona erdirmek için sorumluluklarını üstlenmeye, sivillere gerekli korumayı sağlamaya ve uzun süredir devam eden çatışmayı sona erdirmek için her türlü çabayı göstermeye çağırdı.
Arap Parlamentosu, İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırısını kınadı.
Ürdün, Gazze Şeridi’ne yönelik İsrail saldırganlığının derhal durdurulması çağrısında bulundu.
Katar, İsrail’in yeni saldırganlığını şiddetle kınadığını ifade etti.
Suriye, bu tehlikeli gerilimden İsrail’i sorumlu tuttu ve İsrailli yetkililerin hesap vermesini talep etti.
Kuveyt, İsrail işgal güçlerinin kardeş Gazze Şeridi’nde başlattığı, çok sayıda insanın ölümüne ve yaralanmasına yol açan saldırıyı kınadı.
Cezayir bu tehlikeli gerilim karşısında ciddi endişesini dile getirdi.
El-Ezher bünyesindeki İslami Araştırmalar Akademisi Kudüs ve Diyalog Komitesi, İsrail’in Filistinli sivillere yönelik eylemlerini en güçlü şekilde kınadı.
El-Ezher Şeyhi Dr. Ahmed et-Tayyip, “İsrail’in Filistinlilere karşı uyguladığı şey, insanlığın alnındaki kara bir noktadır” dedi.
Mısır Baş Müftüsü Dr. Şevki Allam, “İşgal makamları hala uluslararası anlaşmaları ve yasaları ihlal ediyor” ifadelerini kullandı.
Rusya, gerilimin artmasıyla ilgili ciddi endişesini dile ifade ederek, ilgili tüm tarafları azami itidal göstermeye çağırdı.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, bloğun Gazze Şeridi’ndeki şiddeti ciddi bir endişe ile takip ettiğini ve tüm tarafları en üst düzeyde itidale çağırdığını bildirdi.



Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
TT

Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da rejim değişikliği planladığı öne sürülüyor. 

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan ABD'li yetkililer, Washington'ın protestolardan sorumlu tuttuğu İranlı güvenlik kurumları ve komutanlara saldırı planladığını iddia ediyor. 

Bu saldırılarla protestoları kışkırtarak İran'da "rejim değişikliğinin önünü açacak koşulların oluşturulmasının" hedeflendiği savunuluyor. 

Yetkililer, İran'ın misilleme kapasitesini azaltmak için balistik füze tesislerine geniş çaplı saldırıların da masadaki seçenekler arasında yer aldığını söylüyor. Buna ek olarak uranyum zenginleştirilen nükleer tesislerin hedef alınabileceği aktarılıyor.

Diğer yandan kaynaklar, Beyaz Saray'ın askeri harekat da dahil henüz bir eylem planında karar kılmadığını belirtiyor. 

Trump, dünkü açıklamasında Tahran yönetimine nükleer anlaşma için müzakere çağrısı yapmış, herhangi bir saldırının hazirandaki askeri harekattan daha şiddetli olacağı tehdidinde bulunmuştu.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen İranlı bir üst düzey yetkili, Tahran yönetiminin "hem çatışmaya hazırlandığını hem de diplomatik diyaloğu sürdürdüğünü" söylüyor.

Diğer yandan İsrailli bir üst düzey yetkiliyse Tahran yönetiminin sadece hava saldırılarıyla devrilemeyeceğine dikkat çekiyor: 

Rejimi devirmek istiyorsanız, asker göndermeniz gerekir.

Kaynak, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesi durumunda Tahran yönetiminin onun yerine birini geçireceğini belirtiliyor. Yalnızca dış baskı ve ülke içinde örgütlenmiş bir muhalefetin birlikte hareket ederek rejimi yıkabileceğini savunuyor.

"İran hâlâ ölümcül bir güç"

Wall Street Journal'ın analizinde, olası bir saldırıya karşı İran'ın kuvvetli misilleme yapabileceği yazılıyor. 

Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtiliyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'nın İran programının kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu, "Tahran zayıf olabilir ancak füze gücü sayesinde hâlâ ölümcül bir güç" diyor. 

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

BBC'nin aktardığına göre eylemlerde yakalananlar, polis tarafından gözaltına alınma endişesiyle hastanelere tedavi olmaya bile gidemiyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters, Times of Israel, BBC