Çöpe atılan mango tohumlarının faydaları

Mango tohumları iStock

Mangonun tamamını yedikten sonra çekirdeğe ulaşan mango severlerin macerası burada sona erer. Ancak çöp konteynerlerinde atılan bu tohumların besin ve tıbbi değeri olduğu kadar biyoyakıt üretiminde de değeri olduğu son zamanlarda araştırma ekipleri tarafından dünya çapında yapılan çeşitli araştırmalarla kanıtlandı.
Mısır Tarım Bakanlığı istatistiklerine göre Mısır, mango ya da Mısırlıların “çocukların sevgilisi” olarak adlandırdığı bu meyvenin üretiminde, yıllık 1,2 milyon ton ile Arap dünyasında birinci, dünyada ise sekizinci sırada yer alıyor. Bu üretim İsmailiye ve Şarkiye şehirlerinde yoğunlaşıyor.
Mısır'daki mango tarihi, 1825'lere kadar dayanmaktadır. Mango tohumlarının akıbeti, bu hazine ile yaz aylarında doldurulan çöp konteynerleri oldu. Dünya çapında araştırma ekipleri yakın zamanda yayınlanan çalışmalarla bu meyvenin tohumlarına dikkat çekmeye başladı.
Bu çalışmalardan biri, yılda 917 bin ton mango üreten Nijerya'da, Nijerya Üniversitesi Biyolojik Bilimler Fakültesi Mikrobiyoloji Bölümü'nden bir araştırma ekibi tarafından yapıldı. Ekip çalışmasında, bu ihmal edilmiş kaynaktan biyoyakıt üretme yöntemini ortaya koydu.
"Heliyon" dergisinin haziran sayısında yayınlanan çalışma sırasında araştırmacılar, mango çekirdeğinden elde edilen nişastanın biyoetanol üretimi için hammadde olarak kullanılabileceğini gösterdiler.
Çalışmaya göre, tohumlar nişasta üretmek için kurutulur,  öğütüldükten sonra şap ile işlemden geçirilir. Bundan sonra şeker ve etanol üretmek için iki saat boyunca sülfürik asit, sodyum hidroksit ile bir su tahlili yapılır.
Hindistan Bilim ve Teknoloji Bakanlığı Yenilikçi ve Uygulamalı Biyoişleme Merkezi'nden bir araştırma ekibi tarafından yakıttan gıda ve ilaca kadar birçok alanda kakao yağına benzer mango tohumları kullanıldı. Bu başarı geçtiğimiz mart ayında "Food Chemistry" dergisinde duyuruldu.
Kakao yağı, kakao çekirdeklerinden elde edilen bitkisel bir yağ olup açık sarı bir renge sahip. Bu yağ çikolata yapımında kullanılmasının yanı sıra  merhem, kozmetik ve ilaçların hazırlanmasında da kullanılıyor.
Söz konusu araştırma ekibi, yağın dokusunu ve organoleptik özelliklerini inceledikten sonra, mango çekirdeğinden elde edilen yağın kakao yağına iyi bir alternatif olduğunu kanıtladı.
Ekip, bu tohumlardan elde edilen yağların özelliklerinin palmitik, oleik ve stearik asitler açısından kakao yağına benzer olduğunu ve bitter çikolatanın yüzde 80'inin yerini alma potansiyeline sahip olduğunu, yani çikolata yerine geçen ürünlerde kullanılabileceğini ortaya koydu.
Mangonun bu uygulama alanları yanında Mısır'da ortaya çıkan üçüncü, daha egzotik bir uygulama alanı var. Buna göre Ulusal Araştırma Merkezi Moleküler Biyoloji Departmanından bir araştırma ekibi, mango tohumlarından elde edilen fenolik antioksidanların yılan zehirine karşı terapötik bir etkiye sahip olduğunu kanıtladı.
Brezilya Journal of Pharmacology'de Ekim 2018'de yayınlanan çalışma sırasında araştırma ekibi, mango tohumu ekstraktının büyük miktarda fenol ve flavonoid (100 gram tohumda sırasıyla 17.400 ve 3325 mg) içerdiğini gösterdi. Bu bileşikler antioksidan etkiye sahip ve bu nedenle yılan ısırıklarını tedavi etmenin yeni bir yolu olarak düşünülebilir.
Mango çekirdeğinin bu faydaları kanıtlanmış olsa da, Kahire'deki Alman Üniversitesi Mühendislik ve Malzeme Bilimleri Fakültesi'nden Yardımcı Doçent Muhammed el-Meydani, bu fikirlerin endüstriyel bir projeye dönüştürülmesinin katma değeri olduğunu kanıtlayan çalışmalara ihtiyaç olduğunu söylüyor.
Muhammed el-Meydani Şarku'l Avsat'a yaptığı özel açıklamalarda, "Katma değer, atık hacmine bağlı. Atık hacmi büyükse küçük veya orta katma değerli projeler kabul edilebilir. Ancak atık hacmi küçükse katma değeri yüksek olmalı” dedi.
Ayrıca bu atığın hacmine göre ilaç ve kozmetiklerin en uygun uygulama şekli olacağını da kaydetti.
Bu bağlamda Muhammed el-Meydani bir firmanın mango kabuklarından deri ürettiği ve bu kabukların çanta üretiminde kullanıldığı Hollanda'dan bir modele atıfta bulundu. Bu, hacmi büyük olmayan atıkların katma değerini maksimize etmek için bir model.
Geleneksel kaynaklardan üretilen ürünlere kıyasla bu tür ürünlerin fırsatları hakkında Muhammed el-Meydani, doğal atıklara değer verme ve bunlardan yararlanmaya dayanan “döngüsel biyo-ekonominin” yakın gelecekte endüstride küresel bir trend olacağını açıkladı. Meydani, “Birçok Avrupa Birliği ülkesi bu yaklaşım üzerinde çalışmaya başladı ve Arap bölgesindeki bizler de fikirlere hazır olmalıyız” dedi.