Zelenskiy uluslararası toplumu ‘Rus nükleer terörizmine’ tepki vermeye çağırdı

Zaporijya Nükleer Santrali’nin önünde yürüyen bir sivil (Reuters)
Zaporijya Nükleer Santrali’nin önünde yürüyen bir sivil (Reuters)
TT

Zelenskiy uluslararası toplumu ‘Rus nükleer terörizmine’ tepki vermeye çağırdı

Zaporijya Nükleer Santrali’nin önünde yürüyen bir sivil (Reuters)
Zaporijya Nükleer Santrali’nin önünde yürüyen bir sivil (Reuters)

Ukrayna, Rusya’yı Avrupa’nın en büyük nükleer santrali sayılan Zaporijya Nükleer Santrali’ni yeniden bombalamakla suçladı. Ayrıca santralde olası bir radyasyon sızıntısı korkuları ortasında Ukrayna, ‘nükleer terörizme’ neden olduğu için Moskova’ya karşı yeni uluslararası yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.
Ukrayna Devlet İşletme Ulusal Nükleer Enerji Üretimi Şirketi (Energoatom), Rus kuvvetlerinin üç radyoaktif birime zarar verdiğini açıkladı. Öyle ki aktarılana göre tesisin geçen cumartesi günü yeniden bombalanması sonucu çalışanlardan biri yaralandı.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ülkenin güneyindeki Zaporijya Nükleer Santrali’ne yönelik saldırısına yanıt olarak Rusya’ya yeni yaptırımlar uygulanması çağrısı yaptı. Zelenskiy, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Charles Michel ile saldırı hakkında görüştüğünü duyurdu.
Zelenskiy açıklamasında, “Rusya nükleer terörizmi, uluslararası toplumdan daha güçlü bir yanıt gerektiriyor ve Rusya’nın nükleer endüstrisine ve nükleer yakıtına yönelik yaptırımların uygulanmasını zorunlu kılıyor” ifadelerine yer verdi.
Rusya’nın kontrolündeki bölgede bulunan santral, geçen cuma günü bombardımana maruz kaldı. Moskova, Ukrayna güçlerini bu saldırıları başlatmakla suçluyor. Energoatom şirketi ise, Rusya’nın son füze saldırılarının istasyonun kuru depolama tesisinin bulunduğu bölgeyi hedef aldığını belirtti. Söz konusu tesiste, kullanılmış nükleer yakıt içeren 174 konteyner depolanıyor.
Şirket ayrıca, “Radyolojik durumun bozulması veya kullanılmış nükleer yakıt konteynerlerinden radyasyon sızıntısı olması durumunda, uygun vakitte takip ve müdahale mümkün değildir” ifadelerini kullandı.
Rus haber ajansı ‘Interfax’ tarafından yapılan açıklamaya göre, santral çalışanlarının yaşadığı işgal altındaki Enerhodar’daki Rus idaresi, Ukrayna’nın ‘Uragan’ çoklu fırlatma roket sistemi kullanarak santrali bombaladığını belirtti. Açıklamada, idari bina ve depolama tesisine bitişik alanların hasar gördüğü aktarıldı.
Füzelerin nükleer tesisteki yüksek voltajlı bir elektrik hattına çarptığını söyleyen Rus idaresi, radyoaktif sızıntı saptanmamasına rağmen reaktörlerden birinin devre dışı bırakıldığını vurguladı. Rus kuvvetleri, Mart ayı başlarında savaşın ilk aşamasında Zaporijya santralini ele geçirdi. Ancak istasyon hala Ukraynalı teknisyenler tarafından işletiliyor.
Geçen cuma günü Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Direktörü Rafael Grossi, nükleer bir felaket tehlikesi konusunda uyarıda bulundu. UAEA, tesise ekip gönderilmesine izin verilmesi taleplerini yineledi. Aynı şekilde AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de AB’nin ‘Rus kuvvetlerin Zaporijya Nükleer Santrali çevresindeki faaliyetlerini’ kınadığını ve Rusya’nın eylemlerini ‘nükleer güvenlik kurallarının ciddi ve sorumsuzca bir ihlali’ olarak nitelendirdiğini açıkladı.
Rusya işgali altında bulunan Zaporijya’daki nükleer santralin bombalanmasından kaynaklanan yangın ve radyoaktif sızıntı tehlikesi, artan uluslararası endişelere neden oldu. Energoatom, “Zaporijya Nükleer Santrali operasyonu, radyasyon ve yangından korunma standartlarının ihlali tehdidi altında gerçekleşiyor” dedi. Şirket, ‘hidrojen sızıntısı ve radyoaktif parçacıkların yayılması riski’ olduğunu da sözlerine ekledi.



Guterres: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasındaki yeni START anlaşmasının sona ermesi "kritik bir an"

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
TT

Guterres: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasındaki yeni START anlaşmasının sona ermesi "kritik bir an"

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres dün, mevcut anlaşmanın sona ermesinin arifesinde, "uluslararası barış ve güvenlik için kritik bir anda", ABD ve Rusya'yı yeni bir nükleer silah kontrol anlaşmasını hızla imzalamaya çağırdı.

Yeni START anlaşması bugün sona eriyor, bu da hem Moskova'yı hem de Washington'u nükleer cephanelikleri üzerindeki kısıtlamalardan resmen kurtarıyor.

Guterres yaptığı açıklamada, “Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya Federasyonu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin stratejik nükleer cephaneliklerine ilişkin bağlayıcı sınırlamaların olmadığı bir dünyayla karşı karşıyayız” dedi.

NPO START anlaşması ve diğer silah kontrol anlaşmalarının "tüm halkların güvenliğini kökten iyileştirdiğini" ifade etti.

"On yıllarca süren kazanımların bu şekilde sona ermesi, nükleer silah kullanım riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir dönemde, daha kötü bir zamana denk gelemezdi," diye devam etti.

Guterres, Washington ve Moskova'yı "gecikmeden müzakere masasına dönmeye ve alternatif bir çerçeve üzerinde anlaşmaya" çağırdı.

Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın nükleer savaş başlıklarının yüzde 80'inden fazlasını kontrol ediyor, ancak silah kontrol anlaşmaları giderek aşınıyor.

İlk olarak 2010'da imzalanan Yeni START anlaşması, her bir tarafın 1.550 stratejik savaş başlığı konuşlandırmasıyla sınırlandırılmıştı; bu, 2002'de getirilen önceki sınıra göre yaklaşık yüzde 30'luk bir azalmaydı.

Anlaşma ayrıca her iki tarafın da diğer tarafın nükleer cephaneliğinde yerinde incelemeler yapmasına izin veriyordu, ancak bu işlemler COVID-19 pandemisi sırasında askıya alındı ​​ve o zamandan beri yeniden başlatılmadı.


Amerika kıtasında görülen kızamık salgını, PAHO'nun salgın uyarısı yayınlamasına neden oldu

Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
TT

Amerika kıtasında görülen kızamık salgını, PAHO'nun salgın uyarısı yayınlamasına neden oldu

Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)

Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO), Meksika'nın en yüksek vaka sayısını bildirmesiyle birlikte, Amerika kıtasında kızamık vakalarında yaşanan artışın ardından dün yeni bir epidemiyolojik uyarı yayınladı. Örgüt, son vakaların %78'inin aşılanmamış kişiler arasında olduğunu belirterek, acil aşılama kampanyaları çağrısında bulundu.

Bu uyarı, Kanada'nın geçen kasım ayında kızamıktan arınmış ülke statüsünü kaybetmesinin ardından geldi; bu durumun ABD ve Meksika için de yakında yaşanabileceği öngörülüyor.

Her iki hükümet de ülkelerindeki salgını kontrol altına almak için iki aylık bir uzatma talep etmiş olsa da durum Trump yönetiminin ocak ayında Dünya Sağlık Örgütü'nden (PAHO'nun ana kuruluşu) çekilmesiyle daha da karmaşık hale geldi.

Mevcut veriler, Kuzey Amerika'daki üç ev sahibi ülkede 2026 Dünya Kupası'nın başlamasına sadece birkaç ay kala, artış eğiliminin devam ettiğini gösteriyor.

2026 yılının ilk üç haftasında, Pan Amerikan Kızamık Örgütü (PAHO), yedi ülkede bin 31 yeni kızamık vakası doğruladı; bu, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla 43 katlık şaşırtıcı bir artış anlamına geliyor.

Şu ana kadar ölüm vakası kaydedilmemiş olsa da vaka yoğunluğu yüksek kalmaya devam ediyor; Meksika 740 vakayla başı çekerken, onu 171 vaka ile Amerika Birleşik Devletleri ve 67 vaka ile Kanada takip ediyor.

Geçen yıl komşu Chihuahua ve Teksas eyaletlerinde yaşanan büyük salgınların ardından, Meksika'nın batısındaki Jalisco eyaleti bu yıl ülkedeki en yüksek vaka sayısını kaydetti.

Amerika Birleşik Devletleri'nde halk sağlığı çalışmaları, vakaların hızla arttığı Güney Carolina'ya kaydı.

Buna karşılık, Meksika hükümeti haftalarca halkı iki dozluk aşıyı yaptırmaya çağırdı.

Yetkililer, havaalanları ve otobüs terminalleri gibi yoğun trafik merkezlerinde seyyar aşı klinikleri kurarken, başkentin belediye başkanı Clara Brugada bu hafta 2 bin yeni aşı ünitesini hizmete açtı.


ABD istihbaratı, yayınlanmasının üzerinden 60 yıl geçtikten sonra "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımını durdurdu

"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
TT

ABD istihbaratı, yayınlanmasının üzerinden 60 yıl geçtikten sonra "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımını durdurdu

"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)

CIA, 60 yılı aşkın bir sürenin ardından dün, popüler referans kılavuzu olan Dünya Bilgi Kitabı'nın (World Factbook) yayınını durduracağını açıkladı.

Kurumun internet sitesinde yayınlanan açıklamada, bilgi kitabının sona erdirilmesinin belirli bir nedeni açıklanmadı, ancak karar, Direktör John Ratcliffe'in kurumun temel misyonlarına hizmet etmeyen programları sona erdirme sözünün ardından geldi.

Dünya Bilgi Kitabı (World Factbook), ilk olarak 1962'de istihbarat görevlileri için gizli bir basılı kılavuz olarak yayınlandı. Kitap, ekonomileri, orduları, kaynakları ve toplumları da dahil olmak üzere yabancı ülkelerin ayrıntılı, sayısal bir profilini sunuyordu. Faydası o kadar büyüktü ki, diğer federal kurumlar da kullanmaya başladı ve on yıl içinde gizliliği kaldırılmış bir versiyonu halka sunuldu.

1997'de çevrimiçi ortama geçtikten sonra, The Factbook hızla gazeteciler, genel kültür meraklıları ve akademik araştırmacılar için popüler bir kaynak haline geldi ve yıllık milyonlarca ziyaretçi çekti. Beyaz Saray, Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin başlarında CIA ve NSA'deki personel sayısını azaltmaya yönelmişti; bu da iki kurumun daha az kaynakla daha fazla iş yapmasına neden olmuştu.

CIA, "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımının durdurulması kararıyla ilgili olarak dün gönderilen yorum talebine yanıt vermedi.