Birleşik Krallık: 57 bin gıdanın çevresel etkisi araştırıldı

Yapılan geniş çaplı bilimsel bir araştırmaya göre, meyve ve sebze yemek, gezegenimiz için et ve peynir yemekten daha çevre dostu

Vegan alternatifleri et, süt ürünleri ve yumurtalarla değiştirilebilir (Schwitterstock)

Akademik bilim dergisi Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayınlanan geniş çaplı bir araştırmaya göre, meyve ve sebze yemek, gezegenimiz için et ve peynir yemekten daha çevre dostu. Ancak patates cipsi ve şeker içeren içeceklerin de çok sınırlı bir çevresel etkisi var. Söz konusu araştırmada bilim adamları İngiltere ve İrlanda mağazalarında satılan yaklaşık 57 bin ürünü analiz etti.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre araştırmacılar ayrıca, incelenen gıdaların besin özelliklerine bakarak araştırma sonuçlarını pekiştirdi ve çalışmalarının, tüketicilerin sürdürülebilir ve zararsız ürünler satın almasına yardımcı olacağını umuyorlar.
Çalışma, satılan ürünler arasında konsantre içeceklerin, gazlı içeceklerin ve meyve sularının, bulunduğunu, esas olarak sudan oluştukları için çevre üzerinde sınırlı bir etkiye sahip olduğunu ancak besin değerlerinin düşük olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, sürdürülebilirlik açısından en iyi olan ürünlerin genellikle beslenme açısından en zengin olduğunu söylüyor. Söz konusu çalışmanın sonuçları, meyve ve kırmızı et gibi bir bileşenden oluşan birçok ürünü analiz eden diğer çalışmaların sonuçlarını da doğruladı. Yapılan yeni çalışmada ise soslar ve hazır yemekler gibi birkaç bileşenden oluşan ürünler analiz edildi.
Ürünlerin her bir bileşeninin miktarı ticari nedenlerle gizli tutulduğundan ve çok ayrıntılı olarak belirtilmediğinden çalışmayı yapmak zorlaştı. Öyle ki sekiz gıda perakendecisi tarafından satılan 57 binden fazla ürünün sadece yüzde 3'ünde içerikleri açıkça belirtildi.
İncelenen çevre üzerindeki etkilerini değerlendirmek için çalışmada şu dört faktör dikkate alındı: Sera gazı emisyonları, sınırlı su kaynaklarının kullanımı, kullanılan arazi miktarı ve besinlerin aşırı kullanımı sonucu harcanan su miktarı.
Çalışma, ekmek, bazı tahıllar, hazır yemekler ve tatlıların (kekler, bisküviler...) çevresel etkilerinin nispeten düşük veya orta düzeyde olduğu sonucuna vardı. Öte yandan, balık ürünleri, peynir ve et ürünlerinin, özellikle kırmızı olanların (kuzu ve dana eti) önemli bir çevresel etkiye sahip olduğu tespit edildi.
Çalışmayı yapan araştırmacılar, “et, süt ve yumurta yerine bitki bazlı alternatiflerin ikame edilmesinin önemli çevresel faydalara sahip olabileceğini”, ancak "daha sınırlı" dönüşümler de yapılsa bunların da çevreye yardımcı olabileceğini belirtti.
Örneğin, tavuk, domuz eti ve hatta vejetaryen lazanya kullanılarak hazırlanan bir tabak lazanya, önemli bir çevresel etkiye sahip olan sığır eti ile yapılmış bir tabak lazanya ile değiştirilebilir. Araştırmacılar, bileşenlerin miktarları ve kaynakları hakkında daha iyi bilginin, gelecekte ürünlerin çevre üzerindeki etkisini daha doğru bir şekilde belirlemeye yardımcı olacağını kaydetti.