İnsanların ataları milyonlarca yıl önce kaplumbağaları yeryüzünden silmiş olabilir

Birçok kaplumbağa türü bugün hâlâ yok olma tehlikesiyle karşı karşıya

Fotoğraf: Unsplash

Kaplumbağalar, dinozorlar çağından beri var olan, gezegendeki en eski canlılardan biri.
Fakat yeni bir çalışma, modern insanların ataları evrim ağacında görünmeye başladığında, bu kadim hayvan grubunun yok olmaya başlamış olabileceğini öne sürdü.
The Independent'ın haberine göre araştırmanın yazarları, kaplumbağaların son birkaç milyon yıldır daha yüksek oranda yok olduğunu tespit etti. Henüz değerlendirme sürecinden geçmemiş çalışma, söz konusu yok oluşların zamanlarına ve konumlarına dayanarak, bunların büyük olasılıkla ilk insanların gelişiyle bağlantılı olabileceği sonucuna vardı.
Araştırmacılar dünyanın dört bir yanından kaplumbağaların fosil kayıtlarını inceleyerek, birçok türün soyunun tükeniyor gibi göründüğü dönemlere dikkat çekti.
İlk yok oluş dalgası dinozorlar hâlâ hayattayken gerçekleşti ve ikincisi ise yaklaşık 70 milyon yıl önce dinozorların (kuşlar hariç) soyunun tükenmesiyle hemen hemen aynı zamanda yaşandı.
Daha sonra uzun bir süre kaplumbağalar gelişti, bazı türler gelip gitse de soy tükenme oranı genellikle daha düşüktü. Fakat yaklaşık 5 milyon yıl önce, birçok kaplumbağa türünün nesli yeniden tükenmeye başladı.
Bu yok oluşların örüntüsü, araştırmacıların modern insanların atalarından kaynaklanmış olabileceği tahmininde bulunmalarına neden oldu. Örneğin yok oluş zirvesi Avrasya ve Afrika'daki kaplumbağalarla başladı ki bu noktada ilk insanlar henüz Amerika'ya ulaşmamıştı.
Bu yok oluş aynı zamanda tatlı suda yaşayanlara kıyasla karada yaşayan kaplumbağalarla daha sınırlı kaldı. Araştırmacılar, tatlı su türlerini avlamanın daha zor olabileceğini belirtti.
Bu çalışma, son birkaç milyon yıldaki yok oluşların ardındaki itici güce ilişkin bilimsel tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı. Bazı bilim insanları, yünlü mamutlar gibi pek çok başka kadim hayvanın neslinin de insanlar yüzünden tükendiğini öne sürüyor.
Diğerleri ise Dünya'nın iklimindeki (günümüzdeki iklim kriziyle ilgisi olmayan) doğal değişimlerin mamut gibi türlerin sonunu getirdiğini savunuyor.
Her iki durumda da, günümüzde pek çok tür, hem doğrudan insan etkisinden hem de kimilerinin "6. büyük yok oluş" diye adlandırdığı iklim krizinin sonuçlarından dolayı yok olma tehdidiyle karşı karşıya.
Buna kaplumbağalar da dahil. 2020'de yapılan bir araştırma, bugün yaşayan yüzlerce farklı kaplumbağa türünün yarısından fazlasının yok olma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
Günümüzde tehdit altında olan kaplumbağalar arasında Birleşik Devletler ve Meksika'daki kuru çöllere özgü çöl kaplumbağası ve Güneydoğu Asya'dan bir tatlı su türü olan Malezya dev kaplumbağası gibi çeşitli türler yer alıyor.
Her iki tür de, yok olma riskinin önde gelen analistlerinden biri olan Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından en yüksek risk seviyesi olan "kritik tehlikede" listesine alındı.