Irak’ta Şiiler Aşura gününü andı

Bağdat’ın kuzeydoğusundaki Şii konvoylarını hedef alan intihar saldırısı engellendi.

Kerbela’daki anmalara katılım yüksek oldu. (AFP)
Kerbela’daki anmalara katılım yüksek oldu. (AFP)
TT

Irak’ta Şiiler Aşura gününü andı

Kerbela’daki anmalara katılım yüksek oldu. (AFP)
Kerbela’daki anmalara katılım yüksek oldu. (AFP)

Irak güçleri dün, başkent Bağdat’ın 57 kilometre kuzeydoğusundaki Diyala’da düzenlenen Aşura günü anma töreni sırasında patlayıcı kemer takmış bir intihar bombacısının Hüseyniye alaylarını ve askeri karargahı hedef alma girişimine engel oldu.
Irak Ortak Harekat Komutanlığı’na bağlı Güvenlik Medya Hücresi’nin basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Savunma Bakanlığı’nın Irak ordusu ve El-Baki İmamlar Tugayı’ndan ortak güçleri, Mikdadiye ilçesinin doğusundaki Mayah kavşağında Hüseyniye alayları ve askeri karargahı hedef alan, patlayıcı kemer takmış bir intihar bombacısının saldırısını engelledi.”
Açıklamada ayrıca Irak güçlerinin intihar bombacısını kuşattığı ancak canlı bombanın kendisini havaya uçurduğu belirtildi. Askerler arasında herhangi bir can kaybı yaşanmadığı bilgisi paylaşıldı.
Irak makamları, ülke içinden ve dışından yüz binlerce ziyaretçinin, Aşura etkinliklerinde ziyaret edilmesi temel olan Hz. Muhammed’in torunu Hz. Hüseyin’in türbesinin bulunduğu Kerbela şehrine akın ettiği Aşura anmalaında ziyaretçilerin güvenliğini sağlamak için ordu helikopterlerinin desteğiyle binlerce asker, polis, güvenlik gücü, terörle mücadele ve çevik kuvvet polisi ve istihbarat servislerini görevlendirmişti.
Şiiler, İmam Hüseyin’in Hicri 61 yılında (MS 680) Muharrem ayının 10’uncu günü, Emevi Halifesi Yezid’in askerleri tarafından Kerbela’daki savaş sırasında öldürülmesini birçok ülkede düzenlenen anma törenleri ile anıyor. Söz konusu anma törenlerinin en büyük Kerbela’da düzenleniyor. Irak’ın merkezinde bulunan İmam Hüseyin ve Abbas’ın türbeleri bölgesinde, pazartesi gecesinden bu yana altın kubbeli binayı çevreleyen alanda yüz binlerce kişi bir araya geldi.
Salı sabahı, siyahlar içinde bazı ziyaretçiler İmam Hüseyin’in türbesi içerisinde yerde otururken diğerleri kavurucu güneşin altında dışarıda bekledi.
Bu yılki Aşura anmaları, Irak’ın boğucu bir siyasi krizden geçtiği bir döneme denk geldi. AFP’nin aktardığına göre Abbas Türbesi’nde çalışan 50 yaşındaki Yusuf Kazım el-Ardavi, “Şii evi bölünmüş durumda. Bu da sokağı ekonomi ve iş açısından etkiledi. Bunu Şii politikacılardan hiç beklemiyorduk” ifadelerini kullandı.
Anmalar için ülkenin güneydeki Nasiriye’den gelen 25 yaşındaki Hüseyin Samir, “Siyasi koşullar çok zor. Zulme ve politikacılara karşı duran İmam Hüseyin’den bir ders almayı umuyoruz. Halkın tamamının ayağa kalkması gerekiyor. 2022 yılındayız ve elektriğimiz yok” ifadelerini kullandı. 
Sadr hareketi, Koordinasyon Çerçevesi başbakan adayını protesto etmek için temmuz ayının sonunda oturma eylemi başlattı. Sadr daha sonra parlamentonun feshedilmesini ve erken seçim yapılmasını talep ederken, muhalifleri Irak parlamentosunun oturumlara geri dönmesini ve oturma eylemine son verilmesini şart koştu.
Yüzlerce Sadr yanlısı salı günü şafak vakti, Muharrem Ayı’nın 10’uncu günü başkent Bağdat’ta yayalara kapatılan Tahrir Meydanı’na akın etti. Bazıları, Irak Parlamentosu’nun bulunduğu bölgedeki oturma eylemine dönmeden önce kana bulanmış beyaz kefen giydi



Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.


BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
TT

BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)

Sudan'daki bağımsız uluslararası araştırma misyonu dün, geçen ekim ayında "Hızlı Destek Kuvvetleri"nin (HDK) eline geçmesinden bu yana birçok vahşete tanık olan Sudan'ın el Faşir kentinde "soykırım eylemlerinin" meydana gelmesini kınadı.

Birleşmiş Milletler misyonu, Sudan'ın batı Darfur bölgesindeki bu şehirde HDK'nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun soykırım niyeti olduğu sonucuna varan bir rapor yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ABD Hazine Bakanlığı, el Faşir'deki suistimalleri nedeniyle üç HDK komutanına yaptırım uyguladı. Bakanlık, bu kişilerin HDK'nin şehri ele geçirmesinden önce 18 ay süren el Faşir kuşatmasında yer aldığını belirtti.


Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
TT

Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)

Tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırma, Gazze Şeridi’nde süren savaşın ilk 16 ayında 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakamın, o dönemde yerel makamlarca açıklanan bilançodan en az 25 bin daha fazla olduğu belirtildi.

Çalışma ayrıca, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı’nın hayatını kaybedenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlıların oranına ilişkin yayımladığı verilerin doğruluğunu teyit etti.

Araştırmaya göre, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında yaklaşık 42 bin kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi. Bu ölümler, Gazze savaşında meydana gelen toplam can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.

Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve saha araştırmacılarından oluşan yazar ekibi, The Lancet Global Health dergisinde kaleme aldıkları makalede, “Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde, 5 Ocak 2025’e kadar Gazze Şeridi nüfusunun yüzde 3 ila 4’ünün şiddet sonucu hayatını kaybettiğine işaret etmektedir. Ayrıca çatışmanın dolaylı etkileri nedeniyle çok sayıda şiddet dışı ölüm de kaydedilmiştir” ifadelerine yer verdi.

Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısı tartışma konusu olmaya devam ederken, üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi geçen ay İsrailli gazetecilere yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamlarının topladığı verilerin büyük ölçüde doğru olduğunu söylemişti. Bu açıklama, aylardır süren resmi şüphelerin ardından dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak değerlendirildi.

Söz konusu yetkili, Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu yaklaşık 70 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğini, bu sayıya kayıpların dahil olmadığını aktardı.

Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamları ise İsrail saldırıları nedeniyle doğrudan hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bini aştığını, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 570’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

gbrhy
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yakınlarının cenaze namazını kılan Filistinliler (EPA)

Geçtiğimiz yıl The Lancet’te yayımlanan bir başka araştırmada, savaşın ilk dokuz ayında Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısının, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerinde açıklanandan yaklaşık yüzde 40 daha düşük tahmin edildiği bildirilmişti.

Yeni çalışma da resmi vefat sayısının gerçek rakamın oldukça altında kaldığına işaret etti. Araştırma, Gazze Şeridi genelini temsil edecek şekilde özenle seçilen 2 bin aileyle yapılan bir ankete dayanıyor. Katılımcılardan, aile fertleri arasındaki ölümlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeleri istendi. Saha çalışması, Filistin’de ve bölgenin diğer kısımlarında yürüttükleri çalışmalarla tanınan deneyimli Filistinli kamuoyu araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.

Londra’daki Royal Holloway, University of London bünyesinde görev yapan ve çatışmalardaki can kayıplarının hesaplanması üzerine 20 yılı aşkın süredir çalışan ekonomist Michael Spagat, hakemli olarak yayımlanan araştırmanın yazarlarından biri olarak, yeni bulguların Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasında Gazze Şeridi’nde 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme ya da tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı etkilerden kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Çalışma, İsrail saldırılarının en yoğun ve en ölümcül dönemini kapsarken, Gazze Şeridi’ndeki insani krizin en ağır safhasını içermiyor. Birleşmiş Milletler (BM) destekli uzmanlar, geçen yıl ağustos ayında Gazze Şeridi’nde kıtlık ilan etmişti.

Araştırmacılar, nihai ve kesin bir can kaybı sayısına ulaşmanın uzun zaman ve önemli kaynaklar gerektireceğini vurgulayarak, kendi bulguları da dahil olmak üzere mevcut tüm tahminlerin geniş hata payları içerdiğine dikkat çekti.