Başağa, Trablus'a girişi için şartların olgunlaştığını düşünüyor

Dibeybe hükümeti, doğu Libya belediyeleri üzerindeki kontrolünün devam ettiği mesajı veriyor

Dibeybe, dün Trablus'ta doğu bölgesinin belediye başkanlarıyla bir araya geldi (Ulusal Birlik Hükümeti)
Dibeybe, dün Trablus'ta doğu bölgesinin belediye başkanlarıyla bir araya geldi (Ulusal Birlik Hükümeti)
TT

Başağa, Trablus'a girişi için şartların olgunlaştığını düşünüyor

Dibeybe, dün Trablus'ta doğu bölgesinin belediye başkanlarıyla bir araya geldi (Ulusal Birlik Hükümeti)
Dibeybe, dün Trablus'ta doğu bölgesinin belediye başkanlarıyla bir araya geldi (Ulusal Birlik Hükümeti)

İstikrar Hükümeti Başbakanı Başağa, Libya'nın başkenti Trablus'a girmek için yeni bir hazırlık içinde.
Başağa başkanlığındaki İstikrar Hükümeti, iktidarı bırakmayı reddeden Abdülhamid Dibeybe başkanlığındaki geçici Ulusal Birlik Hükümeti’ne alternatif olmak üzere Trablus’a girmek için koşulların olgunlaştığını düşünüyor.
Sağlık Bakanı ve Başağa hükümeti sözcüsü Osman Abdulcelil, dün (Perşembe) basına yaptığı açıklamada, “Hükümetin başkent Trablus'a barışçıl bir şekilde girmesi ve işlerini yürütmesi için koşullar büyük ölçüde olgunlaştı” ifadelerini kullandı. Söz konusu girişin tarihi ve nasıl gerçekleşeceği ile ilgili ayrıntı vermeyen Abdulcelil, Başağa'nın hükümet başkanlığına atanmasından sonra alınan kararların, Dibeybe hükümeti tarafından verilen kararlara istinaden, devam etme veya iptal etme kararı vermek üzere bir hukuk komitesine sunuluncaya kadar dikkate alınmayacağını vurgulamakla yetindi.
Söz konusu açıklamalar, ‘Ulusal Hareketlilik Gücü’ temsilcilerinin dün akşam Başağa'ya verdiği destek gerekçesiyle Dibeybe tarafından görevden alınan eski Askeri İstihbarat Teşkilatı başkanı Tümgeneral Usame el-Cuveyli destekçileriyle düzenlediği toplantının yerel kaynaklar tarafından ortaya çıkarılmasıyla eş zamanlı olarak gerçekleşti.
Geçtiğimiz Mart ayında Temsilciler Meclisi'nin güvenoyunu kazanan Başağa hükümetinin, Dibeybe tarafından kontrol edilen Trablus’a girmek için kalkıştığı girişimler başarısız oldu.

Dibeybe doğu bölgesindeki belediye başkanıyla görüştü
Öte yandan, Dibeybe hükümeti ülkenin doğusundaki belediyeler üzerindeki kontrolünün devam ettiği mesajı vermeye çalışıyor. Dibeybe, dün başkent Trablus'ta, Yerel Yönetimler Bakanı Bedreddin el-Tumi ile birlikte doğu bölgesindeki şehirlerden bir dizi belediye başkanıyla toplantı yaptı. Toplantı, belediyelerin Ulusal Birlik Hükümeti’nin Yerel Yönetimler Bakanlığına bağlı olduğu ve bakanlığın gözetiminde çalıştığına dair mesaj vermeyi amaçlıyor.
Vatandaşla doğrudan temas halinde olmaları nedeniyle belediyelere büyük sorumluluklar düştüğünü vurgulayan Dibeybe, Libya'da doğru çözümün ademi merkeziyetçiliği hâkim kılmak olduğuna inandığını ve hükümetinin bu konu üzerinde çalıştığını belirtti.

Menfi Zeninga görüşmesi
Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, dün akşam BM Libya Misyonu Başkan Vekili Risdon Zeninga ile yaptığı görüşmede, Başkanlık Konseyi’nin, entegre bir yol haritasının oluşturulması ve seçim kazanımlarının elde edilmesine imkân sağlayacak anayasal bir zeminde anlaşmaya varılması için siyasi sürecin tüm taraflarıyla birlikte çalışmaya devam ettiğini dile getirdi. Menfi, ayrıca, BM Libya Misyonunun siyasi krizin çözülmesine yardımcı olmak için çalıştığına işaret etti.
Öte yandan, Libya'daki Uluslararası Kızılhaç Heyeti Başkanı, Menfi’nin yardımcısı Abdullah el-Lafi ile yaptığı görüşmede, Ulusal uzlaşma projesinin temel yapı taşlarından olan kayıp kişiler ve tutuklular dosyasına gösterilen ilgiden dolayı memnuniyetini dile getirdi. Toplantıda, ilgili yerel ve uluslararası makamlarla koordineli olarak, kayıp ve tutuklular dosyası da dâhil olmak üzere bir dizi dosya ile ilgili komitenin çalışmaları ve elde ettiği sonuçlar ele alındı. el-Lafi, misyonun çalışmalarından övgüyle bahsederek ortak dosyalarda ilerleme sağlanması için iş birliğinin sürdürülmesinin önemini vurguladı.

Tobruk Temsilciler Meclisi Başkanlığı’ndan toplantı çağrısı
Temsilciler Meclisi Başkanlığı, üyelerini önümüzdeki Pazartesi günü Tobruk’ta bulunan merkezinde resmi bir toplantıya davet etti. Toplantını gündemine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi. Söz konusu toplantı, genel merkezin yakın zamanda gerçekleşen halk protestoları sırasında saldırıya uğramasının ardından yapılacak ilk oturum olacak.
Libya Temsilciler Meclisi Başkanvekili Fevzi El-Nuveyri, basına verdiği demeçte, oturumda siyasi tıkanıklığı çözme yollarını ve bu süreçte anayasal bir zeminde nasıl ilerlenebileceğinin ele alınacağını söyledi. Finans Komitesi Başkanı Ömer Tentuş ise, oturumda, ülkedeki siyasi duruma ek olarak, maaş skalasının birleştirilmesi ve yatırım portföyleri ile ilgili yasanın önündeki engellerin nasıl aşılacağının tartışılacağını belirtti.

Türkiye Bingazi başkonsolosluğunu yeniden açabilir
Diğer taraftan, Türkiye'nin Libya Büyükelçisi Kenan Yılmaz, bölgedeki koşulların uygun hale gelmesi halinde Bingazi kentindeki kapalı başkonsolosluğun yeniden hizmet verebileceğini duyurdu.
Anadolu Ajansı’nın haberine göre, Büyükelçi Kenan Yılmaz, Türkiye ile Libya arasındaki ilişkilerin her alanda geliştirilmesi için önemli fırsatların bulunduğunu ve iki tarafın ilişkilerin geliştirilmesi için çabalarını sürdürdüklerini belirtti. Ayrıca Ankara'nın iktidarda olan hükümetle işbirliği içinde, Trablus ile ticaret, ekonomi, yatırım, kültür, sağlık ve güvenlik gibi her alanda ilişkilerini geliştireceğini aktardı.
Büyükelçi Yılmaz, Temsilciler Meclisi Başkanı Akıle Salih'in geçtiğimiz yıl Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaretin önemine değinerek, Türkiye'nin geçen yıl Libya'ya ihracatının yaklaşık 3 milyar dolar, ikili ticaret hacminin ise 4,5 milyar dolar olduğunu kaydetti.



Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.


Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.


CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.