Uzmanlar: Çin’deki son gerilim, Pekin’in askeri tatbikatları tekrarlama olasılığını artırdı

Çin’in Tayvan çevresindeki son tatbikatlarının ardından, Tayvanlı askerler ülkenin olası bir Çin işgaline karşı hazırlık olarak tatbikatlar düzenliyor (EPA)
Çin’in Tayvan çevresindeki son tatbikatlarının ardından, Tayvanlı askerler ülkenin olası bir Çin işgaline karşı hazırlık olarak tatbikatlar düzenliyor (EPA)
TT

Uzmanlar: Çin’deki son gerilim, Pekin’in askeri tatbikatları tekrarlama olasılığını artırdı

Çin’in Tayvan çevresindeki son tatbikatlarının ardından, Tayvanlı askerler ülkenin olası bir Çin işgaline karşı hazırlık olarak tatbikatlar düzenliyor (EPA)
Çin’in Tayvan çevresindeki son tatbikatlarının ardından, Tayvanlı askerler ülkenin olası bir Çin işgaline karşı hazırlık olarak tatbikatlar düzenliyor (EPA)

Çin, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’a yaptığı ziyarete yanıt olarak Tayvan çevresinde gerçekleştirilen 7 günlük geniş çaplı tatbikatların sona erdiğini ancak düzenli devriyeye devam edeceğini duyurdu.
Deutsche Welle gazetesi uzmanlara şu soruları sordu:
Çin’in gerilimi artırmasının sonuçları ne olur ve Tayvan kendisini nasıl savunabilir?
Uzmanlar, Çin’den gelen son askeri hamlelerin, demokratik özerk ada yakınlarında Çin askeri operasyonlarının tekrarlanma olasılığını artırdığına dikkat çekti.
Almanya merkezli Marshall Fonu’nun Asya Programı Direktörü Bonnie Glaser, Çin’in son askeri adımlarını şöyle yorumladı:
“Çinlilerin statükoyu değiştirmeye ve Tayvan Boğazı’nda yeni bir normal yaratmaya çalıştıklarına inanıyorum. Çin benzeri görülmemiş bir şey yapmak istediğine karar verdi ve askeri yeteneklerinin gelişimini ve kararlılığını göstermek istedi. Tayvan’a bir abluka uygulayabileceklerini açıkça göstermelerinden endişeliyim.”
Çin, geçtiğimiz Çarşamba günü Tayvan’daki ‘ayrılıkçı faaliyetlere’ sıfır tolerans gösterdiğini ifade etti.
Pekin, Tayvan ve Çin’in ‘barışçıl bir şekilde yeniden birleşmesini’ sağlama hedefinin altını çizerken, ‘güç kullanımından vazgeçmeyeceğini ve gerekli tüm önlemleri alma seçeneğini saklı tuttuğunu’ da vurguladı.
Çin ayrıca dış güçlerin müdahalesine veya ayrılıkçı unsurların radikal eylemlerine karşı güç kullanmakla tehdit etmeye devam etti.

Gerilimin artacağına dair endişeler
Kaliforniya’daki ABD Deniz Yüksek Lisans Okulu’nda güvenlik konusunda uzman olan Christopher Twomey, Çin ile ABD arasındaki gerilimin artması ve Pekin’in Tayvan yakınlarında ‘düzenli devriyeler’ yürütme taahhüdünün endişe verici ve tehlikeli bir gelişmeye işaret ettiğini söyledi.
Twomey konuya dair değerlendirmesine şu ifadelerle devam etti;
“Tayvan kuvvetlerinin devam eden operasyonunu ve ABD kuvvetlerinin uluslararası su yollarında ara sıra geçişlerini görebiliyoruz. Çin kuvvetleri orada rutin olarak ne kadar çok operasyon yaparsa, tehlike o kadar artar. Buradaki gerçek endişelerden biri, Çin’in yanıt vermesi gerektiğini düşündüğü bir sonraki siyasi veya diplomatik hamle olduğunda, Çinlilerin bir dahaki sefere daha fazlasını yapmak zorunda kalabileceğidir.”

Tayvan kendisini nasıl savunabilir?
Twomey, Çin’in son askeri tatbikatlarından görmeyi umduğu sonuçlardan birinin, Tayvan tarafından bazı stratejilerin daha ciddi bir şekilde benimsenmesi olduğunu söyledi.
Güvenlik uzmanı, “Tayvan’ın odak noktası, uçak veya büyük ölçekli açık deniz platformları gibi pahalı ekipmanlara daha az, rezervleri güçlendirmeye ve kıyı bölgelerinden fırlatılabilecek gemisavar seyir füzesi stokları oluşturmaya daha fazla odaklanmak olmalı” dedi.
Tayvan Ulusal Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü analistlerinden Tzu-yun Su ise, “Pekin’in zorladığı yeni statükoya daha iyi hazırlanmak için Taipei’nin güvenliği için diğer ülkelere güvenmeye çalışmadığını göstermesi gerek” diye konuştu.
Tzu-yun Su, “Tayvan, Almanya’nın Rusya-Ukrayna savaşının ardından bu yılın başlarında yaptığı savunma bütçesini de artırmalı. Ayrıca Tayvan, daha hızlı bir şekilde daha etkili bir savunma gücü oluşturan kara tabanlı hava savunma füzeleri veya kara tabanlı gemisavar füzeler için askeri yatırımlara öncelik vermelidir” ifadelerini de kullandı.



Trump, Çin’deki APEC Zirvesi kapsamında Putin ile görüşüyor

ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile tokalaşıyor (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile tokalaşıyor (AP)
TT

Trump, Çin’deki APEC Zirvesi kapsamında Putin ile görüşüyor

ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile tokalaşıyor (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile tokalaşıyor (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, bugün perşembe günü Çin'in Şıncın kentinde, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu Zirvesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi.

Trump, Putin'e hitaben yaptığı açıklamada, “Yıllardır harika bir ilişkimiz var. Birbirimizi uzun zamandır tanıyoruz. Bu görüşmeden pek çok olumlu sonuç çıkabileceğini, en azından bunların temelinin atılabileceğini düşünüyorum” dedi.


Şi Cinping, Donald Trump ve Vladimir Putin, üçlü zirve öncesinde APEC liderlerinin hatıra fotoğrafında yer aldı

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılan liderlerin toplu fotoğrafı (AFP)
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılan liderlerin toplu fotoğrafı (AFP)
TT

Şi Cinping, Donald Trump ve Vladimir Putin, üçlü zirve öncesinde APEC liderlerinin hatıra fotoğrafında yer aldı

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılan liderlerin toplu fotoğrafı (AFP)
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılan liderlerin toplu fotoğrafı (AFP)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD'li mevkidaşı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üç ülke liderini bir araya getiren zirve öncesinde, bugün Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu liderlerinin hatıra fotoğrafına katıldı.

Trump, hatıra fotoğrafının çekilmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile sohbet ediyor (EPA)
Trump, hatıra fotoğrafının çekilmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile sohbet ediyor (EPA)

Şi, Trump ve Putin, Çin'in güneyindeki Shenzhen kentinde düzenlenen forum kapsamında çekilen hatıra fotoğrafının ortasında yer aldı. Fotoğrafta Kanada Başbakanı Mark Carney, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda lider de yer aldı.


Şii, Trump’a Washington ile “stratejik açıdan istikrarlı bir ilişki” kurma arzusunu teyit etti

Çin Devlet Başkanı, Trump’ı Shenzhen Havalimanı’na gelişinde karşıladı (Reuters)
Çin Devlet Başkanı, Trump’ı Shenzhen Havalimanı’na gelişinde karşıladı (Reuters)
TT

Şii, Trump’a Washington ile “stratejik açıdan istikrarlı bir ilişki” kurma arzusunu teyit etti

Çin Devlet Başkanı, Trump’ı Shenzhen Havalimanı’na gelişinde karşıladı (Reuters)
Çin Devlet Başkanı, Trump’ı Shenzhen Havalimanı’na gelişinde karşıladı (Reuters)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, bugün ABD Başkanı Donald Trump’ı Shenzhen Havalimanı’nda karşılarken, Pekin ile Washington arasında “yapıcı ve stratejik açıdan istikrarlı bir ilişki” kurmayı hedeflediklerini söyledi. Şarku’l Avsat’ın Şinhua’dan aktardığına göre Şi, iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yönelik mesaj verdi.

Çin Devlet Başkanı, Shenzhen Havalimanı’na gelen Trump’ı karşıladı (Reuters)
Çin Devlet Başkanı, Shenzhen Havalimanı’na gelen Trump’ı karşıladı (Reuters)

Şi’nin Trump’ı havalimanında bizzat karşılaması, Çin liderinin nadiren gerçekleştirdiği bir diplomatik jest olarak değerlendirildi. Bu adımın, Trump’ın eylül ayında ABD ziyareti sırasında Şi’yi havalimanında şahsen karşılamasına karşılık olarak yapıldığı belirtildi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katılması beklenen üçlü zirve öncesinde konuşan Şi, Trump ile Çin-ABD ilişkileri, Asya-Pasifik bölgesindeki iş birliği ve küresel gelişmelere ilişkin temel meseleleri kapsamlı biçimde ele almayı beklediğini ifade etti.

Çin Devlet Başkanı, Shenzhen Havalimanı’na iniş yapan Trump’ı karşıladı (Reuters)
Çin Devlet Başkanı, Shenzhen Havalimanı’na iniş yapan Trump’ı karşıladı (Reuters)

Şi, iki ülke arasındaki ilişkinin karşılıklı saygı, hakkaniyet ve karşılıklılık ilkeleri temelinde yapıcı ve stratejik açıdan istikrarlı bir şekilde ilerletilmesini hedeflediklerini vurguladı.