Somaliland’deki gösterilerde 7 ölü 100’den fazla yaralı var

Güvenlik güçlerinin şiddet kullandığına yönelik suçlamalar... Abdi onları savunuyor

Gösteride yaralananları ziyaret eden Savunma ve İçişleri Bakanlarını gösteren ve Somaliland Savunma Bakanlığı tarafından Twitter üzerinden yayınlanan bir fotoğraf
Gösteride yaralananları ziyaret eden Savunma ve İçişleri Bakanlarını gösteren ve Somaliland Savunma Bakanlığı tarafından Twitter üzerinden yayınlanan bir fotoğraf
TT

Somaliland’deki gösterilerde 7 ölü 100’den fazla yaralı var

Gösteride yaralananları ziyaret eden Savunma ve İçişleri Bakanlarını gösteren ve Somaliland Savunma Bakanlığı tarafından Twitter üzerinden yayınlanan bir fotoğraf
Gösteride yaralananları ziyaret eden Savunma ve İçişleri Bakanlarını gösteren ve Somaliland Savunma Bakanlığı tarafından Twitter üzerinden yayınlanan bir fotoğraf

Somali’nin kuzeyindeki Somaliland’de 13 Kasım’da cumhurbaşkanlığı seçiminin gerçekleştirilmesi çağrısıyla yapılan bir gösteride, güvenlik güçlerinin topluluğu dağıtma çabaları sırasında meydana gelen ani şiddet olaylarında en az 7 kişi hayatını kaybetti ve 100 kişi yaralandı.
Somaliland Cumhurbaşkanı Musa Bihi Abdi, dün akşam Facebook’tan yaptığı paylaşımda, yaralıların çoğunun sopa, metal sopa ve taşlarla saldırıya uğrayan güvenlik güçleri mensupları olduğunu belirtti. Hayatını kaybedenlerin sivil veya güvenlik personeli mi oldukları hakkında ise bilgi vermedi.
Abdi paylaşımında, “Hiçbir kasaba veya köyde kargaşa ve gösterilere izin vermeyeceğiz, bunlarla yüzleşeceğiz. Şiddetin gölgelediği herhangi bir izinsiz gösteri ulusu yok eder” ifadelerini kullandı.
Abdi'nin görev süresi önümüzdeki Kasım ayında sona eriyor. Ancak muhalefet, Abdi’nin seçimleri ertelemek istediğine inanıyor ve onu Somaliland'da fiili parlamento olarak görev yapan bir eşraf konseyi olan Gorty meclisi aracılığıyla görev süresini uzatmaya çalışmakla suçluyor.
Hükümet ve muhalefet partileri arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması üzerine başkent Hargeisa ile Burao ve Erigavo şehirlerinde yüzlerce kişi sokaklara döküldü. Göstericiler, seçim tarihinin değiştirilmemesini isteyen pankartlar açtı, ayrıca hükümetin protestoların yayılmasını önlemek amacıyla tüm şehirde interneti kesmesine karşı sloganlar atıldı.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ve Başbakan Hamza Abdi Barre’den hemen bir tepki gelmedi. Ancak muhalefet liderleri, Somaliland’ın başkenti Hargeisa ve diğer iki şehirde güvenlik güçlerinin göstericileri darp etmesi ve ateş açması sonrasında içlerinden bazılarının hayatını kaybettiğini duyurdu.
Sosyal medyada yayılan videolarda, göstericilerin Hargeisa sokaklarında taş atıp lastik yakarken, bazı güvenlik güçlerinin ateş açtığı ve gaz bombası attığı görüldü.
Muhalefetteki iki siyasi partiden biri olan ve gösterileri destekleyen Waddani Partisi’nin cumhurbaşkanı adayı ve Eski Genel Başkanı Abdurrahman Senru, Twitter’dan yaptığı açıklamada, 7 kişinin hayatını kaybettiğini belirterek taziyelerini iletti.
Göstericilerle ilgili olarak, “Somaliland’da barışın ancak özgür ve adil seçimlerle sağlanabileceğini” belirtti ve “Gösteriler, biz tam demokratik durum elde edip, diktatörlük ve kötü liderlikten kurtulana kadar devam edecek. Bu, sadece bir başlangıç” ifadelerini kullandı.
Somaliland polis şefi yardımcısı Abdi Hasan Mir, çıkan olaylar sırasında bazıları silah taşıyan ve ateş açan protestocuların, bıçak ve sopalarla onlarca güvenlik personelini yaraladığını söyledi. Mir, özel mülk ve araçların da tahrip edildiğini söyledi. Somaliland Polis Şefi İbrahim Abdi Hacı, çatışmalara karıştığından şüphelenilen en az 100 kişinin tutuklandığını ve yakında haklarında suç duyurusunda bulunulacağını söyledi.
Diğer yandan gösteri organizatörlerinden Ahmed İsmail, Fransız haber ajansı AFP’ye Hargeisa’da biri kadın üç kişinin hayatını kaybettiğini ve 34 yaralının hastaneye kaldırıldığını söyledi. Waddani Partisi’nin bir üyesi, “Parti liderimizin bir güvenlik görevlisi de dahil olmak üzere birçok insan hayatını kaybetti. Daha yüksek olması muhtemel olan ölü sayısını hala araştırıyoruz” dedi.
Savunma Bakanı Mahmud Ati ve İçişleri Bakanı Muhammed Kahin olaylarda yaralanan sivilleri ve güvenlik görevlilerini ziyaret etti.
ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği de dahil olmak üzere 6 yabancı diplomatik misyon yaptıkları açıklamalarda, gösteriler sırasında ‘aşırı güç kullanımı’ olarak nitelendirdikleri durumu kınadılar.
ABD Dışişleri Bakanlığının Afrika işlerinden sorumlu eski yardımcısı Tibor Nagy başkanlığındaki bir ABD heyeti, sürpriz bir ziyaret için Somaliland’a geldi.
Muhalefet liderleri Haziran ayında, polis güçlerini Hargeisa’daki hükümet karşıtı bir gösteriyi dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve gerçek mühimmat kullanmakla suçlamıştı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Somaliland’de cumhurbaşkanlığı ve yasama seçimleri 5 yılda bir yapılıyor. Abdi’nin kazandığı bir önceki cumhurbaşkanlığı seçimi Aralık 2017’de yapıldı. Önümüzdeki Kasım ayında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine hazırlık amacıyla geçen yılın ortasında yasama seçimleri yapılmıştı.
Eski bir İngiliz kolonisi olan Somaliland, 1991 yılında Somali’den bağımsızlığını ilan etti. Bu adım, uluslararası toplum tarafından tanınmadı. 4,5 milyonluk nüfusa sahip olan bu bölge yoksul, izole ve çoğu zaman barış içinde kalırken, Somali, 30 yıldır iç savaşla boğuşuyor



Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.


BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
TT

BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)

Sudan'daki bağımsız uluslararası araştırma misyonu dün, geçen ekim ayında "Hızlı Destek Kuvvetleri"nin (HDK) eline geçmesinden bu yana birçok vahşete tanık olan Sudan'ın el Faşir kentinde "soykırım eylemlerinin" meydana gelmesini kınadı.

Birleşmiş Milletler misyonu, Sudan'ın batı Darfur bölgesindeki bu şehirde HDK'nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun soykırım niyeti olduğu sonucuna varan bir rapor yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ABD Hazine Bakanlığı, el Faşir'deki suistimalleri nedeniyle üç HDK komutanına yaptırım uyguladı. Bakanlık, bu kişilerin HDK'nin şehri ele geçirmesinden önce 18 ay süren el Faşir kuşatmasında yer aldığını belirtti.


Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
TT

Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)

Tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırma, Gazze Şeridi’nde süren savaşın ilk 16 ayında 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakamın, o dönemde yerel makamlarca açıklanan bilançodan en az 25 bin daha fazla olduğu belirtildi.

Çalışma ayrıca, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı’nın hayatını kaybedenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlıların oranına ilişkin yayımladığı verilerin doğruluğunu teyit etti.

Araştırmaya göre, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında yaklaşık 42 bin kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi. Bu ölümler, Gazze savaşında meydana gelen toplam can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.

Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve saha araştırmacılarından oluşan yazar ekibi, The Lancet Global Health dergisinde kaleme aldıkları makalede, “Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde, 5 Ocak 2025’e kadar Gazze Şeridi nüfusunun yüzde 3 ila 4’ünün şiddet sonucu hayatını kaybettiğine işaret etmektedir. Ayrıca çatışmanın dolaylı etkileri nedeniyle çok sayıda şiddet dışı ölüm de kaydedilmiştir” ifadelerine yer verdi.

Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısı tartışma konusu olmaya devam ederken, üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi geçen ay İsrailli gazetecilere yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamlarının topladığı verilerin büyük ölçüde doğru olduğunu söylemişti. Bu açıklama, aylardır süren resmi şüphelerin ardından dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak değerlendirildi.

Söz konusu yetkili, Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu yaklaşık 70 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğini, bu sayıya kayıpların dahil olmadığını aktardı.

Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamları ise İsrail saldırıları nedeniyle doğrudan hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bini aştığını, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 570’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

gbrhy
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yakınlarının cenaze namazını kılan Filistinliler (EPA)

Geçtiğimiz yıl The Lancet’te yayımlanan bir başka araştırmada, savaşın ilk dokuz ayında Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısının, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerinde açıklanandan yaklaşık yüzde 40 daha düşük tahmin edildiği bildirilmişti.

Yeni çalışma da resmi vefat sayısının gerçek rakamın oldukça altında kaldığına işaret etti. Araştırma, Gazze Şeridi genelini temsil edecek şekilde özenle seçilen 2 bin aileyle yapılan bir ankete dayanıyor. Katılımcılardan, aile fertleri arasındaki ölümlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeleri istendi. Saha çalışması, Filistin’de ve bölgenin diğer kısımlarında yürüttükleri çalışmalarla tanınan deneyimli Filistinli kamuoyu araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.

Londra’daki Royal Holloway, University of London bünyesinde görev yapan ve çatışmalardaki can kayıplarının hesaplanması üzerine 20 yılı aşkın süredir çalışan ekonomist Michael Spagat, hakemli olarak yayımlanan araştırmanın yazarlarından biri olarak, yeni bulguların Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasında Gazze Şeridi’nde 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme ya da tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı etkilerden kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Çalışma, İsrail saldırılarının en yoğun ve en ölümcül dönemini kapsarken, Gazze Şeridi’ndeki insani krizin en ağır safhasını içermiyor. Birleşmiş Milletler (BM) destekli uzmanlar, geçen yıl ağustos ayında Gazze Şeridi’nde kıtlık ilan etmişti.

Araştırmacılar, nihai ve kesin bir can kaybı sayısına ulaşmanın uzun zaman ve önemli kaynaklar gerektireceğini vurgulayarak, kendi bulguları da dahil olmak üzere mevcut tüm tahminlerin geniş hata payları içerdiğine dikkat çekti.