Likud’un Arap üyelerinden toplu istifa adımı

İsrail Başbakanı Yair Lapid ve muhalefet lideri Binyamin Netanyahu, ordu sekreterliği huzurunda bir araya geldiler. (DPA)
İsrail Başbakanı Yair Lapid ve muhalefet lideri Binyamin Netanyahu, ordu sekreterliği huzurunda bir araya geldiler. (DPA)
TT

Likud’un Arap üyelerinden toplu istifa adımı

İsrail Başbakanı Yair Lapid ve muhalefet lideri Binyamin Netanyahu, ordu sekreterliği huzurunda bir araya geldiler. (DPA)
İsrail Başbakanı Yair Lapid ve muhalefet lideri Binyamin Netanyahu, ordu sekreterliği huzurunda bir araya geldiler. (DPA)

Likud Partisi lideri Binyamin Netanyahu, bir süre önce düzenlenen parti içi seçimlerde ezici bir zafer elde etmişti. Ardından ise Likud partisinin Arap üyeleri, aday listesine alınmamalarına tepki gösterdi. Parti liderlerinden biri, Arap üyelerin toplu halde istifalarına dikkat çekti.
Likud'un son 15 yılda Netanyahu liderliğinde Arap azınlıklara karşı aynı yaklaşımı benimsediğini söyleyen Likud merkez üyesi, Dürzi ve Çerkes Belediye ve Yerel Meclisleri Forumu Başkanı Cabir Hammud, savaşta verdikleri kurbanları anma ve yas tutma günlerinde Dürzileri desteklediğini ancak mesele siyasi ve sivil çalışmalar olduğunda bu kesimi unuttuğunu belirtti. Likud Merkez üyesi Rikda Brik ise partideki Dürzilerin partiden toplu bir şekilde çekilmeye başladıklarını aktardı.
Seçim listesine alınmayan ve listede alt sıralara itilen bir dizi Likud lideri Netanyahu'yu, kendisi için mümkün olan her türlü çabayı ve fedakarlığı yapan, siyasi rakipleri ile verdiği her savaşta, aynı zamanda yargı ve polisin karşısında ona destek olanları tasfiye etmek istediği bir komplo kurmakla suçladı. Söz konusu isimlerden biri “Bu oyundan iyilik ile geçmek zor” ifadelerini kullanırken bir diğeri de “Netanyahu kazanırken Likud kaybetti” dedi.
Dün Maariv gazetesinin sonuçlarını yayınladığı bir kamuoyu anketi, partinin seçim listesinin hazırlanmasının ardından Likud partisinin iki sandalye kaybettiğini, Yair Lapid’in Yesh Atid Partisi’nin ise iki sandalye kazandığını gözler önüne serdi. Nitekim bu sonuç iki tarafın da hükümet kurmasına imkan vermiyor. Ancak seçim yapıldığı taktirde Netanyahu’nun elindekilerin Lapid’in elindekilerden daha iyi durumda olduğu görülüyor. Yine de Netanyahu kampına karşı geliştirilebilecek yeni bir durum mevcut.
Söz konusu anket; Netanyahu kampının 120 sandalyeden 59’unu elde edeceğine, anketlerin şimdiye kadar 34 ila 36 sandalye verdiği Likud Partisi’nin 33 sandalye alacağına işaret ediyor. Aynı zamanda sol görüşlü Meretz Partisi’nin düşüşe geçtiğini, Naftali Bennett’ın siyasetten çekilmeden önceki ortağı Ayelet Şaked’in Esperit Sionista (Siyonist Ruh) Partisi’nin de başarı elde ettiğini ortaya koyuyor.
Lapid’in Partisi ise bocalamaya devam ediyor. Anketin yalnızca 51 sandalye alacağını gösterdiği partinin kaydettiği yavaş ilerleme, hükümet kurma olasılığı açısından iyiye işaret etmiyor. Bu kamptaki tüm tarafların, Lapid’in partisi hariç, gücünü kaybettikleri anlaşılıyor. Söz konusu anket, Savunma Bakanı Benny Gantz ve Adalet Bakanı Gideon Saar başkanlığındaki Kahol Lavan ile Tikva Hadasha koalisyonunun dört sandalye kaybederek 14'ten 10'a, Avigdor Liberman liderliğindeki Evimiz İsrail Partisi'nin ise yediden beşe düşüş gösterdiğini ortaya koyuyor. İşçi Partisi elindeki yedi sandalyeyi korurken Birleşik Arap Listesi’nin ise dört sandalyeye sahip olduğu görülüyor. Lapid’in partisinin 17 sandalyeden 25 sandalyeye yükseldiği ancak hükümet kurmak için Netanyahu'nun kampındaki taraflardan birinin transferine ihtiyacı olduğu belirtiliyor. Ancak bu olasılık şu an için pek mümkün görünmüyor. Eymen Avde, Ahmed Tibi ve Sami Ebu Şehade liderliğindeki Ortak Arap Listesi’nin ise altı sandalyede sabit kalacağı öngörülüyor.
Gazetenin anket uzmanı, Lapid’in nüfuzunun geçtiğimiz günlerde Gazze’ye düzenlenen Şafak Vakti Operasyonu’ndan kaynaklandığını düşünüyor. Söz konusu ankette katılımcıların yüzde 37'si Gantz'ın Gazze'ye yönelik saldırıyı yönetmede Lapid'den daha dikkat çektiğini öne sürerken yüzde 23'ü ise bu gelişmenin Lapid'in kredisini artırdığı görüşünde.
Ankete göre halk Lapid’in başbakan, Gantz’ın da savunma bakanı olmasını istiyor. Birinin siyasi lider, diğerinin ise askeri lider olarak güvenilir olduğu anlaşılıyor. Ancak yine de Netanyahu’nun söz konusu ikiliye üstün geldiği görülüyor.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.