Taliban, iktidardaki birinci yılını devirdi: Eğitimden özgürlüklere ülkede ne değişti?

Taliban üyeleri 15 Ağustos 2021'de başkent Kabil'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı da ele geçirmişti (AP)
Taliban üyeleri 15 Ağustos 2021'de başkent Kabil'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı da ele geçirmişti (AP)
TT

Taliban, iktidardaki birinci yılını devirdi: Eğitimden özgürlüklere ülkede ne değişti?

Taliban üyeleri 15 Ağustos 2021'de başkent Kabil'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı da ele geçirmişti (AP)
Taliban üyeleri 15 Ağustos 2021'de başkent Kabil'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı da ele geçirmişti (AP)

Afganistan'ın başkenti Kabil'e 15 Ağustos 2021'de giren Taliban, iktidardaki birinci yılını devirdi.
21 yıl önceki ilk yönetiminde kadın hakları başta olmak üzere pek çok özgürlüğü kısıtlayan örgüt, bu sefer ılımlı mesajlar vermişti. Taliban ayrıca ülke ekonomisini canlandırmak için çalışacaklarını, uyuşturucuya karşı savaş açacaklarını ve ülkede güvenliği sağlayacaklarını duyurmuştu.
Dünya gündemini sarsan tarihten bu yana geçen 365 günde Taliban ne yaptı?

Ekonomik kriz devam ediyor
Halihazırda kuraklık, Kovid-19 pandemisi ve Batı destekli eski yönetime duyulan güvensizlik sebebiyle çöküşte olan ekonomiyi yönetme çabaları sonuçsuz kaldı.
Örgütün ülkedeki ilerleyişinin ardından kaçan Eşref Gani ve hükümeti, para için dışarıdan gelen yardımlara bel bağlamıştı.
Ancak uluslararası yardımların aniden kesilmesi ve ülkenin yeni yöneticilerine yaptırım uygulanmasıyla ekonomi daha da kötüleşti.
Ülkenin döviz rezervinin büyük çoğunluğuna el koyan Washington, Afganistan Merkez Bankası'nın ABD'deki yaklaşık 7 milyar dolarının serbest bırakılması için kadın haklarının iyileştirilmesini ve kapsayıcı bir hükümet kurulmasını şart koşuyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin hazirandaki tahminine göre Afganistan ekonomisi bir yıllık süreçte yüzde 30-40 daraldı. Ülkede ekonomik koşulların "korkunç" olduğu sonucuna varıldı.
Öte yandan Taliban, Aralık 2021-Haziran 2022 arasında 840 milyon dolar toplandığını açıkladı. Bunun büyük kısmı gümrük gelirleri ve Pakistan'a yapılan kömür ve meyve ihracatından geliyor.
25 yıldır Afganistan'daki yasadışı ekonomik faaliyetleri inceleyen araştırmacı David Mansfield'a göreyse Taliban, uyuşturucu ticaretini vergilendirerek yılda yaklaşık 30 milyon dolar kazanıyor.
Örgüt savaşçıları yiyecek ve akaryakıt taşıyan araçlardan da kontrol noktalarından yaklaşık 245 milyon dolar topluyor.
Bununla birlikte ülkede açlık tırmanıyor. BM'ye göre Afganların yüzde 95'i aç kalıyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nde Afganistan uzmanı olarak görev yapan Fereshta Abbasi, "Afganların hayatı 15 Ağustos 2021'de alt üst oldu" dedi:
"Halk, dünyanın en kötü insani krizlerinden birinin ortasında açlıktan ölüyor."
Başkent Kabil'e martta giden insani yardım kuruluşu Açlığa Karşı Hareket'in bölge müdürü Samy Guessabi, halkın çektiklerini şöyle anlattı:
"Birçok Afgan işini kaybetti. Çalışmayı sürdüren kişilerin maaşlarıysa büyük ölçüde azaldı. Uluslararası yardımın kesilmesi de nakit krizine yol açtı. Bu yüzden insanlar birikimlerini bankadan çekemiyor bile. Ülkeyi terk eden Afganlar ise yakınlarına para göndermekte çok zorlanıyor."

Kız çocukları okula gidemiyor
ABD, dondurulan varlıkların serbest bırakılması için kız çocuklarının eğitim hakkının korunmasını şart koşsa da Taliban bu konudaki katı tutumunu sürdürüyor.
Eğitim Bakanlığı, 7-12. sınıflara eğitim veren kız okullarının 23 Mart'ta açılacağına söz ermişti. Ancak eğitimin başlarına saatler kala, kız çocukları için "şeriat kanunlarına ve Afgan kültürü ve geleneklerine uygun bir üniforma" tasarlanmadığını duyurulmuştu. Ayrıca cinsiyete göre ayrılmış okulların planlanmasında daha fazla süreye ihtiyaç olduğu kaydedilmişti. Açıklamada, bu sorunlar çözüldükten sonra kızların okula gitmesine izin verileceği savunulmuştu.
Erkek okulları, Eşref Gani hükümetinin düşmesinden hemen sonra açılırken kız ortaokulları hâlâ kapalı.
BM'ye göre yaklaşık 1,1 milyon öğrenci bu karardan etkileniyor.
Öte yandan ülkenin kuzeyindeki Kunduz ve Mezar-ı Şerif kentlerinde bazı kız çocukları okula gidebiliyor. Ayrıca Gazne vilayetindeki Nevabad'da İsveç Afganistan Komitesi adlı sivil toplum kuruluşunun kontrolündeki okullarda dersler devam ediyor.
Ülkenin genelinde Taliban'dan saklı okullarda da bu yasak delinerek kız çocuklarına eğitim veriliyor.

Özgürlükler kısıtlanıyor
Taliban, iktidarı ele geçirdikten sonra "özgür ve bağımsız basını" memnuniyetle karşılayacaklarını duyurmuştu. Ancak bunun ardından yayımlanan basınla ilgili kurallarla sansür uygulandığını savunan kişiler var.
Kadın gazetecilerin devlete ait kurumlarda çalışması yasaklandı. Kadınlar, özel kurumlardaysa yüzlerini dahi örtmek zorunda.
Bazı vilayetlerde gazetecilerin haber yapmadan önce bölgedeki yönetecilerden izin alması gerekiyor.
Medya şirketlerinin şarkı, pembe dizi ve eğlence programı yayımlaması yasaklandı. Reklam gelirleri de kesilen pek çok şirket kapandı.
Afganistan, Sınır Tanımayan Gazeteciler'in hazırladığı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 156. sırada yer alıyor.
Kadınların ayrıca yanında erkek bir refakatçi olmadan kısa mesafeler dışında seyahat etmesi yasaklandı.
Kadınların iş gücüne katılımı, örgütün iktidara gelmesinin ardından düştü.
Kamuda çalışan erkeklerin sakal bırakması ve geleneksel kıyafet giymesi zorunlu kılındı.
İçeride güvenliği kısmen sağlayan Taliban henüz tanınmıyor
Taliban'ın kontrolü sağlamasının ardından ülke genelinde bombalı saldırıların sayısı azalsa da tamamen bitmedi. Örneğin nisanda bir okuldaki patlamada en az 6 kişi öldü.
Mayısta DEAŞ'ın üstlendiği bir dizi bombalı saldırı gerçekleşti. BM verilerine göre Ağustos 2021-Haziran 2022 arasında en az 700 sivil yaşamını yitirirken 1400 kişi yaralandı.
İktidara geldiği ilk andan itibaren yönetiminin uluslararası tanınmasını talep eden örgütün çabaları sonuçsuz kaldı. Henüz hiçbir ülke Taliban iktidarını tanımıyor.
Ancak örgüt, Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te geçen ay düzenlenen "Afganistan: Güvenlik ve Ekonomik Kalkınma" başlıklı uluslararası konferansa davet edildi. Konferans'ta ABD, Türkiye, İtalya ve İspanya gibi 30 ülkenin temsilcileri vardı.

Uyuşturucuyla mücadele sürüyor
Afganistan, eroin yapımında kullanılan afyonda uzun yıllardır en büyük kaynak konumunda. Taliban, nisanda haşhaş ekimini yasakladığını duyurdu.
Yaz başında haşhaş tarlalarının yok edileceği açıklansa da BBC, bu kararın nasıl ilerlediğine dair kesin bir veri olmadığını vurguladı.
Ülkede ayrıca metamfetamin üretiminde kullanılan efedra bitkisinde üretim, yasağa rağmen arttı.
Araştırmacı David Mansfield ise Taliban'ın uyuşturucu ticaretini vergilendirerek milyonlarca dolar kazandığını savunuyor.

Kadınlar bir yılda yaşadıklarını anlattı
Kadınlar da Taliban iktidarına geçen bir yılda yaşadıklarını anlattı. Daha önce polis memuru olarak görev yapan Meryem, işini kaybettiğini söyledi.
Örgütün, eski yönetimin altında kolluk kuvvetlerinde görev yapan kadınları aradığını söyleyen Meryem, "Beni bulmalarından hâlâ korkuyorum" dedi. Meryem iki kızını doyurmak için sokakta dilencilik yaptığını açıkladı:
"Bütün gün kimse beni tanımasın diye sokakta burkayla oturuyorum."
Başkent Kabil'de yaşayan Zehra, kadınlara kamusal alanda burka zorunluluğu getirilmesinin ardından militanlar tarafından yakalandığı anları anlattı:
"Neden başörtüsü takmadığımı sordular. Emirlerine uymak gibi bir niyetim olmamasına rağmen özür diledim ve beni bırakacaklarını düşündüm. Ama evime geldiler ve aileme, bir dahaki sefere başörtü takmadan çıkarsam tutuklanacağımı söylediler."
Zehra bunun ardından babasının kendisine ve kız kardeşlerine dışarı çıkmaları için çok az izin verdiğini belirtti.



Çin: Kim Jong-un ile Trump arasında olası bir görüşmeye ilişkin bilgimiz yok

ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
TT

Çin: Kim Jong-un ile Trump arasında olası bir görüşmeye ilişkin bilgimiz yok

ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 12 Haziran 2018'de Singapur'daki Sentosa Adası'nda bulunan Capella Otel'de öğle yemeğinin ardından birlikte yürürken (Reuters)

Çin, ABD Başkanı Donald Trump'ın Asya turu kapsamında Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile olası bir görüşme gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğine ilişkin bugün yaptığı açıklamada, konu hakkında “herhangi bir bilgiye sahip olmadığını” bildirdi. Trump, Asya turunda Kuzey Kore lideriyle görüşme ihtimalini dışlamamıştı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun düzenlediği olağan basın toplantısında, “Bu konuya ilişkin herhangi bir bilgim yok” dedi. Açıklama, Trump'ın Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu toplantısına katılmak üzere Shenzhen kentine gelmesinin beklendiği günün arifesinde yapıldı.

Trump ile Kim, 30 Haziran 2019'da iki Kore arasındaki sınırda bulunan askerden arındırılmış bölgede bir araya geldi (Reuters)
Trump ile Kim, 30 Haziran 2019'da iki Kore arasındaki sınırda bulunan askerden arındırılmış bölgede bir araya geldi (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi dün yaptığı açıklamada, bu hafta Çin'de Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşebileceğini söylemişti. Sürpriz olarak değerlendirilen bu açıklamanın, Trump'ın Doğu Asya turunun seyrini değiştirebileceği belirtiliyor.

Trump, 2017-2021 yılları arasındaki ilk başkanlık döneminde Kim Jong-un ile birkaç kez bir araya geldi. İki lider arasında doğrudan yürütülen ve benzeri görülmemiş nitelikteki diplomatik temaslar, Kuzey Kore liderini nükleer silahlardan vazgeçmeye ikna edememişti. Reuters'ın haberine göre Trump, mevcut başkanlık döneminde de Kim ile yeniden görüşmek istediğini daha önce dile getirmişti. Ancak Trump, geçen yılki Asya ziyareti de dahil olmak üzere, gerçekleşmeyen bazı görüşmeleri önceden duyurmuştu.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 28 Şubat 2019'da Vietnam'ın başkenti Hanoi'de düzenlenen ikinci zirve kapsamında, Metropole Otel'deki genişletilmiş ikili toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ın da katıldığı görüşmede konuşurken (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 28 Şubat 2019'da Vietnam'ın başkenti Hanoi'de düzenlenen ikinci zirve kapsamında, Metropole Otel'deki genişletilmiş ikili toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ın da katıldığı görüşmede konuşurken (Reuters)

ABD'li üst düzey yetkililer daha önce Trump'ın yakın zamanda Kim ile yeni bir görüşme gerçekleştirmeye yönelik somut planının bulunmadığını açıklamıştı. Kuzey Kore ise şu aşamada görüşmelere ihtiyaç duymadığını belirtmiş ve ABD'nin düşmanca politikalarını kınamıştı.

Trump, Filipinler ve Çin'e gitmek üzere Beyaz Saray'dan ayrılırken gazetecilere yaptığı açıklamada, Kuzey Kore liderinin görüşmeye katılıp katılmamasının nihayetinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'e bağlı olduğunu söyledi. Trump, olası bir görüşmenin Çin'de gerçekleştirileceğini vurgulayarak şöyle konuştu:

“Şi buradaydı... Ayrıca (Rusya Devlet Başkanı) Putin ile de görüşeceğiz. Kim Jong-un ile de görüşebiliriz.”

Trump, “Bu iyi olur. Pek çok konuda ilerleme kaydetme fırsatımız var” dedi.

Kim Jong-un'a atıfta bulunan Trump, “Gelebilir. Bilmiyorum. Bu, Başkan Şi'ye bağlı” ifadelerini kullandı.

Kuzey Kore'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilciliği ise Trump'ın açıklamalarına ilişkin yorum talebine cevap vermedi.

Kremlin, dün yaptığı açıklamada, Putin ile Trump ve Şi Cinping arasında bu hafta Çin'de düzenlenecek APEC zirvesi marjında gerçekleştirilmesi planlanan görüşmenin küresel gelişmeler üzerinde önemli etkileri olacağını bildirmişti.

Trump, Şi ve Putin ile yapacağı görüşmelerde nükleer silahsızlanmanın yanı sıra İran ve Ukrayna'daki durum, ticaret ve ekonomi konularını ele alacağını söyledi. Ancak ABD'li yetkililer ve analistler, önemli bir anlaşmaya varılması ihtimalini düşük gördüklerini belirtti.

Rus haber ajansı Interfax'ın aktardığına göre Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da dün yaptığı açıklamada, Kim Jong-un'un Çin'e gelmesi halinde Putin ile görüşebileceğini ifade etti.


Japonya: İki Rus savaş uçağı hava sahamızı ihlal etti

Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
TT

Japonya: İki Rus savaş uçağı hava sahamızı ihlal etti

Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)
Moskova semalarında iki Rus savaş uçağı. (Arşiv – Reuters)

Japonya, bugün Rusya'ya ait olduğundan şüphelenilen iki uçağın hava sahasını ihlal ettiğini açıklarken, Güney Kore de Rus askeri uçaklarının hava savunma tanımlama bölgesine girmesinin ardından savaş uçaklarını havalandırarak taktiksel tatbikat gerçekleştirdi.

Söz konusu iki uçak, yerel saatle sabah 04.00'ten kısa süre sonra Japonya'nın güneybatısındaki Fukuoka eyaletine bağlı Okinoshima Adası yakınlarında Japon hava sahasına girdi.

Japonya Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara yaptığı açıklamada, “Rus uçaklarının hava sahamızı ihlal etmesi, ülkemizin egemenliğine yönelik ciddi bir ihlal olmasının yanı sıra ulusal güvenliğimiz açısından da tehdit oluşturuyor. Bu durum kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Kihara, “Diplomatik kanallar aracılığıyla Rusya'ya sert bir protesto ilettik” dedi.

Japonya ile Rusya arasındaki ilişkiler, bir Japon gazetecinin casusluk suçlamasıyla gözaltına alınması ve Japan Tobacco şirketinin Rusya'daki varlıklarına el konulması nedeniyle son haftalarda gerilimli bir seyir izliyor.

Öte yandan Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, bugün erken saatlerde sayısı açıklanmayan Rus askeri uçağının Doğu Denizi (Japon Denizi) üzerindeki Güney Kore Hava Savunma Tanımlama Bölgesi'ne (KADIZ) girdiğini ve daha sonra bölgeden ayrıldığını bildirdi.

Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan kısa açıklamada, “Ordumuz, Rus uçaklarını hava savunma tanımlama bölgesine girmeden önce tespit etti. Hava kuvvetlerine bağlı savaş uçaklarını bölgeye sevk ederek olası durumlara karşı taktiksel önlemler aldı” denildi.

Hava Savunma Tanımlama Bölgesi, ülkelerin egemen hava sahasının dışında kalan ve yaklaşan uçakların tespit edilerek kimliklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan bir tampon bölge niteliği taşıyor.

Seul yönetimi, Rus uçaklarının Güney Kore hava sahasını ihlal etmediğini vurguladı.

Geçen haziran ayında da 10'dan fazla Çin ve Rus askeri uçağının Güney Kore'nin hava savunma tanımlama bölgesine girmesi üzerine Seul yönetimi savaş uçaklarını havalandırmıştı.

Pekin yönetimi ise o dönemde Moskova ile gerçekleştirilen ortak tatbikatın, Japon Denizi, Doğu Çin Denizi ve Batı Pasifik üzerinde düzenlenen, “bölgesel barış ve istikrarı korumayı” amaçlayan rutin bir stratejik hava devriyesi olduğunu açıklamıştı.


Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
TT

Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)

Kuzey Kore, anayasasında dört temel değişiklik yaptı. Değişikliklerin en önemlileri arasında Güney Kore'ye yönelik sert tutumun anayasal güvence altına alınması ve lider Kim Jong-un'un ülkenin nükleer kuvvetleri üzerindeki yetkisinin genişletilmesi yer alıyor.

İki buçuk yıllık aranın ardından yeniden erişime açılan anayasa metninden, Güney Kore ile yeniden birleşmeyi hedefleyen tüm taahhütler çıkarıldı.

“Yeni Bir Kargaşa Ekseni: Kuzey Kore, Rusya, Çin ve İran” kitabının yazarı Edward Howell dün Newsweek dergisine yaptığı açıklamada, anayasa değişikliğinin son üç yıldır bilinen bir gerçeği yansıttığını belirterek, Kuzey Kore'nin artık Güney Kore ile herhangi bir ilişki kurmak istemediğini söyledi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)

Kuzey Kore anayasasında neler değişti?

Kim Jong-un'un 2023 yılı sonlarında düzenlenen bir parti toplantısında iki Kore'nin birbirine düşman, ayrı devletler olduğunu ilan etmesinin ardından Kuzey Kore anayasası Mart 2024'ten bu yana internette erişime kapalıydı.

Güney Kore'nin Korea JoongAng Daily gazetesine göre anayasa, 23 Mart'ta düzenlenen 15. Yüksek Halk Meclisi'nin ilk oturumunda değiştirildi.

Gazete, yeni anayasanın Güney Kore Birleşme Bakanlığının bu yılın başlarında elde ettiği değiştirilmiş metinle örtüştüğünü bildirdi.

Değiştirilen anayasa çarşamba günü Kuzey Kore'nin propaganda sitesi Naenara'da yayımlandı. Metinde dört temel değişiklik bulunuyor:

1. Kuzey Kore topraklarının yeniden tanımlanması

Anayasanın ikinci maddesi değiştirilerek Kuzey Kore toprakları; kuzeyde Çin ve Rusya, güneyde ise Güney Kore ile sınır oluşturan topraklar ve bunlara ait hava sahası ile kara suları olarak tanımlandı.

Anayasa ayrıca Güney Kore'yi bağımsız bir devlet olarak tanımlarken, iki ülke arasındaki kara ve deniz sınırlarını açık biçimde belirtmiyor.

Güney Kore merkezli Asiae.kr haber sitesine göre bu ifade, açık düşmanlık belirten veya deniz sınırlarını tanımlayan ifadelerden kaçınırken “iki devlet” yaklaşımını koruma girişimi olabilir.

Oxford Üniversitesinde öğretim görevlisi ve araştırmacı olan Howell, Pyongyang'ın artık Seul'ü bölünmüş tek bir Kore yarımadasının parçası olarak görmediğini belirterek, Kim Jong-un yönetiminin Güney Kore'yi başlıca ve kalıcı bir düşman olarak konumlandırdığını söyledi.

2. Yeniden birleşme hedefinin kaldırılması

Güney Kore'nin ilerici ve sol eğilimli Devlet Başkanı Lee Jae-myung, geçen yıl göreve gelmesinden bu yana gerilimi azaltmaya yönelik bir politika izledi. Lee, zorla veya bir tarafın diğerini kendi bünyesine katması yoluyla birleşmeye karşı olduğunu vurguladı.

Lee, Ağustos 2026'da da 1953 yılında Kore Savaşı'nı sona erdiren ancak resmen barış sağlamayan ateşkes anlaşmasının yerini alacak bir “barış düzeni” oluşturulması için müzakereler yapılmasını önerdi.

Ancak Kuzey Kore lideri bu söyleme karşılık vermedi. Kim, şubat ayında düzenlenen parti kongresinde Kuzey Kore'nin Güney Kore ile hiçbir ilişki kurma niyetinin bulunmadığını açıkladı.

Kim, Ocak 2024'te Yüksek Halk Meclisi toplantısında, Kuzey Kore'yi Kore'nin “kuzey yarısı” olarak tanımlayan anayasal ifadelerin kaldırılması talimatını vermişti.

Yeni anayasa da bu yaklaşımı yansıtıyor. Metinden “barışçıl yeniden birleşme” ve “ulusal birlik” gibi ifadeler çıkarıldı.

Howell, Lee'nin 2025 yılında iktidara gelmesinden kısa süre sonra Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong'un Seul'ün uzlaşma girişimlerini “yatıştırma saldırıları” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdiğini hatırlattı.

Howell'e göre anayasa değişikliği, Pyongyang'ın Güney Kore'ye mevcut hükümetin ilişkileri düzeltme isteğini önemsemediği yönünde açık bir mesaj verme çabasını ortaya koyuyor.

3. Kim Jong-un'un yetkilerinin genişletilmesi

Şarku’l Avsat’ın İngilizce yayın yapan NK News sitesinden aktardığına göre yeni anayasa, Kim Jong-un'a parlamento kararlarını veto etme ve “halkın güvenini kaybeden” milletvekillerini görevden alma yetkisi tanıyor.

Anayasanın başlangıç bölümünde, eski liderler Kim İl-sung ve Kim Jong-il'e yapılan vurgunun azaltılması da Kim Jong-un etrafındaki kişilik kültünün güçlendirilmesiyle uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.

4. Nükleer kuvvetler üzerindeki yetkinin artırılması

Yeni düzenleme, Kim'in siyasi hayattaki rolünü güçlendirmenin yanı sıra Devlet İşleri Komisyonu Başkanı sıfatıyla ülkenin nükleer kuvvetleri üzerinde daha geniş yetkilere sahip olmasını sağlıyor.

Bu adım, Pyongyang'ın nükleer programına ilişkin endişelerin arttığı bir zamanda atıldı. Kuzey Kore, 2026 yılı içerisinde balistik füze sistemleri ve nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip silahlarla ilgili çeşitli denemeler gerçekleştirdi.

Bu denemeler arasında, hipersonik silah programıyla bağlantılı orta menzilli stratejik bir füzenin 3 Ekim'de test edilmesi de bulunuyor.