Pakistan’daki siyasi partiler Afgan Talibanı konusunda hayal kırıklığı yaşıyor

Pakistanlılar önceki gün Bağımsızlık Günü kutlamalarında milli bayraklarını taşıyor (AFP)
Pakistanlılar önceki gün Bağımsızlık Günü kutlamalarında milli bayraklarını taşıyor (AFP)
TT

Pakistan’daki siyasi partiler Afgan Talibanı konusunda hayal kırıklığı yaşıyor

Pakistanlılar önceki gün Bağımsızlık Günü kutlamalarında milli bayraklarını taşıyor (AFP)
Pakistanlılar önceki gün Bağımsızlık Günü kutlamalarında milli bayraklarını taşıyor (AFP)

Pakistan’daki siyasi partilerin yetkilileri, Pakistan Talibanı’nın (Tehrik-i Taliban Pakistan/TTP) gün geçtikçe ülkede bir ulusal güvenlik tehdidi haline gelmesi konusundaki endişelerinin artmasıyla birlikte Afganistan’daki Taliban hükümetiyle ilgili yaşadıkları hayal kırıklığını dile getiriyorlar. Pakistan Meclisi geçen hafta TTP’nin Svat Vadisi ve Kabileler Bölgesi’nde bir tehdit olarak yeniden ortaya çıkması sorununu tartıştı. Birkaç siyasi partinin lideri, Afgan Talibanı’nın ülkelerindeki durumu ele alma şekliyle ilgili yaşadıkları büyük hayal kırıklığını dile getirdi. Kabil’de Eşref Gani hükümetinin çökmesi ve Afgan Talibanı’nın Afganistan’da hükümete gelmesi, Pakistan’daki siyasi çevrelerde TTP’nin başkaldırısının kontrol altına alınması imkanıyla ilgili beklentilerin oluşmasına yol açtı. Afgan Talibanı’na Pakistan güvenlik kurumunun stratejik müttefiki gözüyle bakılırken, Eşref Gani hükümeti İslamabad ile anlaşmazlık yaşıyordu.
Afgan Talibanı’nın Kabil’i ele geçirdiği Ağustos 2021’den bu yana Pakistan’daki siyasi elitler ve iktidar zümresi birbiri ardına hayal kırıklıkları yaşadı. TTP, Afganistan’da bulunan sığınaklardan Pakistanlı güvenlik güçlerine karşı sınır ötesi saldırılar başlatan ilk taraf oldu. Afgan Talibanı unsurları bizzat Pakistan-Afganistan sınırındaki Pakistan kontrol noktalarına saldırdı. Ayrıca Taliban’ın Afganistan’ı ele geçirmesinden bu yana Hayber-Pahtunhva eyaletindeki terör saldırıları arttı.
Taliban karşıtı sosyal aktivist ve Kabile Bölgeleri Milletvekili Muhsin Davar, Meclis’te yaptığı konuşmada, Taliban’ın yükselişinden beri Pakistan içinde terör saldırılarının artmakta olduğunu ifade etti. Afgan Talibanı, Pakistan hükümeti ile TTP arasında arabuluculuk yapmaya başladığında Pakistan’daki siyasi partilerin umutları bir kez daha arttı. Ancak görüşmeler şu ana dek herhangi bir sonuç alınması ve şiddet eylemlerinin azaltılması noktasında başarısız oldu. Afganistan sınırında yer alan ve TTP’nin geri dönüşüne tanıklık eden Hayber-Pahtunhva eyaletindeki yerel yönetim İmran Han’ın partisinin elinde. Nevaz Şerif’in partisindeki milletvekilleri, İmran Han’a yönelttikleri “Taliban’ı ülkeye geri getirmek için gizlice komplo kurma” suçlamasını artık daha yüksek sesle dillendiriyor.
Muhsin Davar, El-İnsaf Hareketi Partisi’nin TTP’nin Hayber-Pahtunhva eyaletinde yeniden ortaya çıkmasına karşı düzenlediği protestolara destek vererek, Pakistan halkının Taliban’ın bu bölgelerde yeniden ortaya çıkmasına karşı güçlü bir direniş sergilemesi gerektiğini söyledi. Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asif Meclis’te yaptığı konuşmada, Hayber-Pahtunhva eyaletinde kanun ve asayişin güçlendiğini söyledi. Uzmanlara göre, Pakistanlı siyasi elitlerin, Afganistan Talibanı’nın Kabil’de kontrolü yeniden ele geçirmesiyle birlikte Pakistan’da barış ve istikrarın sağlanacağı yönündeki tüm umutları yok oldu. Afganistan-Pakistan sınırındaki kötü durum, Ağustos 2021’den bu yana daha da arttı.

Pakistan ordusu: Taliban’ın geri döndüğü konusu abartılıyor
Bununla birlikte Pakistan ordusu, Taliban’ın geri döndüğü konusunun abartıldığını açıkladı. Ordu, yaptığı açıklamada, durumun kontrol altında olduğunu ve durumun yakından takip edildiğini kaydetti.
Pakistan ordusu 2007-2014 arasında ülkenin kuzeybatı bölümündeki Taliban savaşçılarının etkisini kırdı ve ardından Afganistan’a kaçan militanları yenilgiye uğrattı. Radikal militanlar, Kabil’i ele geçirmesinden aylar önce 2020’de Pakistan’daki Afgan Talibanı’nın ardından gitti. Ancak Pakistan, Afgan Talibanı’nın zaferinden sonra yeni bir şiddet dalgasına tanık oldu.



Savaş İran ekonomisine yük bindiriyor: İşsiz kalanların sayısı 1 milyonu geçti

Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
TT

Savaş İran ekonomisine yük bindiriyor: İşsiz kalanların sayısı 1 milyonu geçti

Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)

İran'da savaşla birlikte milyonlarca kişi daha işsizlikle karşı karşıya. Diğer yandan abluka nedeniyle satılamayan petroller emekliye ayrılmış depolara gönderiliyor.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaş, halihazırda zor durumdaki İran ekonomisine daha da yük bindirdi.

CNN'in haberine göre petrol rafinerisi çalışanlarından tekstil işçilerine, kamyon şoförlerinden uçuş görevlilerine kadar pek çok sektörde iş kayıpları yaşanıyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'na (UNDP) göre, çatışma nedeniyle 4,1 milyona yakın kişi yoksulluğa sürüklenebilir.

Savaşta düzenlenen saldırılarda 23 binden fazla fabrika ve şirketin binalarının zarar gördüğü ya da oluşan hasar nedeniyle faaliyetlerinin aksadığı belirtiliyor.

İran Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Gülam Hüseyin Muhammedi, bunun sonucunda 1 milyon kişinin işini kaybettiğini söylüyor. İranlı medya kuruluşu Etemad Online'ın tahminlerine göre, bu durumun dolaylı etkileri nedeniyle ek olarak 1 milyon kişi daha işsiz kaldı.

Amerikan düşünce kuruluşu Quincy Institute'tan Hadi Kahalzadeh, savaşın İran'ın halihazırda kırılgan ekonomisini sarsarak işlerin yüzde 50'sini riske attığını, nüfusun yüzde 5'ini daha da yoksullaştırdığını söylüyor:

Birçok şirket savaş, enflasyon, resesyon ve talepteki çöküşün yarattığı baskıyla faaliyetlerini askıya aldı.

Geçen ay İsrail'in dev petrokimya tesislerine düzenlediği hava saldırıları, binlerce işçinin ücretsiz izne ayrılmasına neden oldu.

İran ağır sanayisinde meydana gelen büyük hasarın etkileri ekonominin diğer alanlarına da yayıldı. Azerbaycan sınırına yakın bir bölgedeki treyler üreticisi Maral Sanat, çelik sıkıntısı nedeniyle 1500 kişiyi, İran'ın en büyük tekstil firmalarından biri olan Borujerd ise 700 kişiyi işten çıkardı.

ABD ve İran arasındaki anlaşmazlık nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda enerji piyasasını alt üst eden kriz de her geçen gün derinleşiyor.

Tahran, Washington yönetimi ablukayı kaldırmadan müzakerelere yanaşmayacağını söylüyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazartesi gecesi X'ten yaptığı paylaşımda, ablukaya tekrar tepki göstererek "Bu, açık denizde korsanlık ve silahlı soygunun yasallaştırılmasıdır" ifadelerini kullandı.

Diğer yandan İran'ın, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programına yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını teklif ettiği savunulmuştu. Ancak CNN'in aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump teklife sıcak bakmıyor.

Wall Street Journal, ABD'nin 14 Nisan'da uygulamaya başladığı abluka nedeniyle İran yönetiminin, satamadığı petrolü emekliye ayrılmış depolara gönderdiğini yazıyor.

Abluka nedeniyle İran'ın ham petrol sevkiyatları 14-23 Nisan'da günlük ortalama 2 milyon varilden 567 bin varile düştü.

Independent Türkçe, CNN, Wall Street Journal, Tesnim


Yeni ABD pasaportlarında Trump'ın fotoğrafı yer alıyor

ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
TT

Yeni ABD pasaportlarında Trump'ın fotoğrafı yer alıyor

ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump’ın görselinin, temmuz ayında ülkenin bağımsızlık ilanının 250. yıl dönümü kapsamında basılacak yeni pasaportlarda yer alacağı, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü tarafından dün doğrulandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott X platformunda yaptığı açıklamada, “ABD temmuz ayında kuruluşunun 250. yıl dönümünü kutlarken, Bakanlık bu tarihi dönümü anmak amacıyla özel olarak tasarlanmış sınırlı sayıda ABD pasaportunu piyasaya sürmeye hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.

Pigott, Fox News Digital’ın yeni tasarımı gösteren haberini de paylaştı. Söz konusu tasarımda pasaportun iç sayfalarında Trump’ın altın renkli imzasıyla birlikte bir fotoğrafı ile 4 Temmuz 1776’daki Bağımsızlık Bildirgesi sırasında kurucu babaların yer aldığı bir görsel bulunuyor.

ABD tarihinde görevdeki bir başkanın pasaportlarda yer alması daha önce görülmemiş bir durum olarak dikkat çekiyor.

Ayrıca bu kapsamda Trump’ın portresini taşıyan hatıra niteliğinde altın bir madeni paranın da basılması planlanıyor.

Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından başkentteki bazı binalara da isminin verildiği, bunlar arasında ünlü “Kennedy Center” ve Barış Enstitüsü’nün de bulunduğu belirtildi.

Öte yandan Trump’ın, 250. yıl kutlamaları kapsamında 21–23 Ağustos tarihleri arasında Washington’da bir IndyCar yarışı düzenlemeyi planladığı ifade edildi.

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ise söz konusu pasaportların yalnızca Washington’da ve sınırlı sayıda satışa sunulacağını kaydetti.


Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin "İran'ı askeri olarak mağlup ettiğini" iddia ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
TT

Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin "İran'ı askeri olarak mağlup ettiğini" iddia ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Beyaz Saray’da Kral Charles III’ün de katıldığı akşam yemeğinde yaptığı açıklamada, ABD’nin “İran’ı askeri olarak yendiğini” söyledi.

Trump, İran hakkında konuşurken “Bu rakibi askeri olarak mağlup ettik ve bu rakibin asla nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı. Bu konuda Kral Charles’ın kendisiyle, kendi düşüncelerinden bile daha fazla hemfikir olduğunu dile getirdi.

Öte yandan, Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, yardımcılarına İran’a yönelik uzun süreli abluka uygulanmasına hazırlık yapılması talimatı verdi.

Haberde, Trump’ın son dönemde gerçekleştirilen toplantılarda, İran ekonomisi ve petrol ihracatı üzerindeki baskının sürdürülmesini tercih ettiği, bu kapsamda İran limanlarına yönelik deniz taşımacılığının engellenmesinin planlandığı aktarıldı. Trump’ın, yeniden bombardıman başlatılması veya çatışmadan çekilme gibi diğer seçeneklerin, ablukayı sürdürmeye kıyasla daha büyük riskler içerdiğine inandığı belirtildi.